WPCfH 7NJZfs[" ЎNV>5&+ sbCT;Z[GKfݾҔ*8݉yGXx, UjIhN~.ڪ q>㛒Hy2I&W3$etu2b6-usB去="/}cCa=!嫣@֨$[oaFx72n}@i,y4Fszfӂ8 7^Cۃ͔n{ho4\u0_.@'aWPC@IdH\%@Wl?J5QOB[UɊ_߼\M㖅t& PPV0ۛ1u]ZG[k2c}]"0ޠr:K)j"(8ɺ؉PXUa-_OvNy;$֟_Y+ 9'[ZSYg;# BUXNC %C 0DjF(Iw@AJ4JJJ mJJrMO 0eNPdP hS 04DS 0*aSPVfWaWX!Y)Z~[c]e_g`/b3cegikmpox%q 0KrrrsFu*wx[czx{6} A~~ 0 B<܆6cՉ(8` 0e&zFK AMUNe 0ey 0@ޓ@0@ No &nU Nxƺ h 0 o 0W! 0Sx 0 0/pV 0t 1U:UBU.#"W c'faJpdF 1mUNUNeeeU$N D+o-8,,,,,,,Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@Y@ KBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQBQB BCCCCC D/4C4C4C4C4C4C4C AQcCC 0zD 0DLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLGLG D3GGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGG DMGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGG 03VHAcrobat PDFWriterWINSPOOL        0 x9 Z6Times New Roman RegularX($X_XXXTRX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$  38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` hhX_h ` 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  1    ݛOrganisationdesNationsUnies,Populationetdveloppement.Programmedactionadoptparla  Confrenceinternationalesurlapopulationetledveloppement(LeCaire,513septembre1994),  vol.I.Dpartementdelinformationconomiqueetsocialeetdelanalysedespolitiques,ST/ESA/SER.A/149(NewYork,ONU,1995).̛  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  2    ݛIbid.,par.3.43.9. D  Л .D.U.U..D.D.D.D.U.DM%3|x.WU  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  4    ݛLaTablerondedexpertssurlerespectdesdroitsenmatiredereproductionetlapplicationdu b Programmedesantenmatiredereproduction,savoirnotammentlautonomisationdesfemmes,laparticipationdeshommesetlesdroitsdelapersonnehumaine,sesttenueKampalaenjuin1998;laTablerondesurlasantdesadolescentsenmatiredesexualitetdereproductionsesttenueNewYorkenavril1998.̛  X, n  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  14    ݛCommissionconomiqueetsocialepourlAsieetlePacifique,Rapportetprincipalesmesures  prendrepouratteindrelesobjectifsduProgrammedactiondelaCIPDetdelaDclarationdeBali  (Bangkok,CESAP,1998).̛I., II.,Level 1Level 2Level 3Level 4Level 54#*n2Quick I.  .0  Z 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  18    ݛFNUAP, Respectdesdroitsenmatiredereproductionetapplicationdesprogrammesdesanten  matiredereproductionetdesexualit,savoirnotammentlautonomisationdesfemmes,laparticipationdeshommesetlesdroitsdelapersonnehumaine,rapportdelaTablerondedexpertsquisesttenueKampala,du22au25juin1998.̛($$  0  (2$ !XXXXTRY3' Letter3' 3' Letter3'T$p X$  37XXdd7  FRUS.,6 ` hX_h    0    9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  3    ݛPreliminaryProjectSummaryforNationalReportSummariesonCairo+5,(NewYork,Centerfor   InternationalCooperation,NewYorkUniversity,1998).̛TABLE A 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  11    Ibid. % Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  10    ݛHardeeetal.,op.cit. $ Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  15    ݛHaberland,Miller,Bruce,Fassihian,UnutilizedCapacityandMissedOpportunitiesinFamily _ PlanningServices(NewYork,PopulationCouncil,para3tre). O Л t 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  12    ݛZ.U.Gill, ICPD1994,RHAgenda:ExperienceofTurningDreamintoRealityinBangladesh,tude J' nonpublie,1997.̛  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  13    ݛF.MehrotraetE.Singh,AssessmentofGenderMainstreaminginUNFPAProgrammesandProjects: ) TheIndiaCountryprogramme(1997). * Л [ 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  5    ݛMinistredelasant,Stratgiedessecteursdelapopulationetdelasant(Dhaka,1997).  Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  16    ݛDivisiondelasantdelafamille,Dpartementdesservicesdesant,Ministredelasant,Stratgie   nationaledesantenmatiredereproduction(Npal,1998).   Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  21    ݛOrganisationdesNationsUnies,WorldPopulationMonitoring.SelectedAspectsofReproductive Y RightsandReproductiveHealth(NewYork,ONU,1998). I Л ) 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  23    ݛHaberland,Miller,BruceetFassihian,op.cit. g Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  6    ݛFNUAP, LaCIPD,quatreansplustard,documentdinformationprsentlaTablerondedexperts P surlerespectdesdroitsenmatiredereproductionetlapplicationduProgrammedesantenmatiredereproduction,savoirnotammentlautonomisationdesfemmes,laparticipationdeshommesetlesdroitsdelapersonnehumaine,quisesttenueKampaladu22au25juin1998.̛  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  7    ݛK.Hardee,K.Agarwal,N.Luke,E.Wilson,M.PendzichetH.Cross,PostCairoReproductiveHealth  Policies:AComparativeStudyofEightCountries(CarolineduNord,TheFuturesGroupInternational,  М1998).̛  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  8    ݛM.Xaba,S.Fonn,K.Tint,D.ConcoetS.Varkey,TransformationofReproductiveHealthServices . Project,SouthAfrica:ACollaborationBetweentheWomensHealthProjectandThreeProvincialDepartmentsofHealthandWelfare,projetrvis,1998.  Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  9    ݛGroupedetravailsurlasantenmatiredereproductionetlaplanificationfamiliale,Accountability   MechanismsMarkingProgressintheImplementationofICPD,NationallevelPolicyReforminBrazil:thePaismeExperience(NewYork,1997). " Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  17    ݛR.Cardich,J.Helzner,M.Marques,J.SchuttAine,V.WardetT.Williams, EstudiodelaCalidad m  desdelaPerspectivadeGnero,projetdtudenonpubli,1998.̛  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  22    ݛFNUAP,Rapportsurltatdelapopulationmondiale,1997.Ledroitdechoisir:droitsetsanten  matiredereproduction(NewYork,FNUAP,1997).  Л n 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  19    ݛ TheUnfinishedTransition,document(IssuesPaper)duPopulationCouncil(NewYork,Population [ Council).̛( $ Figure  1    9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  24    Ibid.  Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  25    ݛCettevaluationatfaitepourlapriode19901995.OrganisationdesNationsUnies,World ! PopulationMonitoring1996SelectedAspectsofReproductiveRightsandReproductiveHealth(New " York,ONU,1998).̛ < 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  26    ݛOrganisationdesNationsUnies,WorldPopulationMonitoring.  % Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  27    ݛNotesdesdeuxime,troisimeetquatrimerunionsannuellessurlacontraceptiondurgence, & organisesparleConsortiumonEmergencyContraception,en1996,1997et1998.̛ { 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  28    ݛ FDATellsTwoResearcherstoStopDistributionofDrugforSterilization,TheWallStreetJournal, *) 19octobre1998.̛ Q 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  29    ݛFNUAP,DonorSupportforContraceptiveCommodities,1996(NewYork,FNUAP,1998). + Л n H-   9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  30    ݛDKTInternational,1997ContraceptiveSocialMarketingStatistics(Washington,1998).  Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  31    ݛCh.Westoff,A.SharmanovetJ.Sullivan,TheReplacementofAbortionbyContraceptioninThree  CentralAsianRepublics(Princeton,PopulationResourceCenter,1997). o Л4'm I&mage <=8C HKKKK t 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  32    ݛOMS/UNICEF,Revised1990EstimatesofMaternalMortality(WHO/FRH/MSM/96.11et  UNICEF/PLN/96.1)(Genve,OMS,1996).̛  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  33    ݛGroupeinterinstitutionspourlamaternitsansrisques, SafeMotherhoodintheNewMillenium:The   ActionAgenda,projetderapportdelaConsultationtechniquesurlamaternitsansrisques,1998.̛(3;$ !XXXXTRY3' Letter3' 3' Letter3'T$p X$  37XXdd7  FRUS.,6 ` hX_h   9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  34    Ibid.   Л d  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  35    ݛOMS,GlobalandRegionalEstimatesofIncidenceofMortalityDuetoUnsafeAbortionwithaListing  ofAvailableCountryData(WHO/RHT/MSM/97.16)(Genve,OMS,1998).  Л , 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  36    ݛCh.Westoff,A.SharmanovetJ.Sullivan,op.cit. 2 Л Y 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  37    ݛV.Chetau,MaternalMortalityandAbortioninRomania,19901997(Bucarest,FNUAP,1998).  Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  38    ݛIPAS,PersonnalCommunication,1998. ` Л1, 2, 3,Level 1Level 2Level 3Level 4Level 54#72Quick 1.;  .0 ; p 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  39    ݛOrganisationdesNationsUnies,WorldPopulationEstimatesandProjections,1998Revision(New  York,ONU,1998).̛ < 9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  40    ݛONUSIDA,AIDSEpidemicUpdate:1998(Genve,ONUSIDA,1998). ~ Л  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  41    ݛONUSIDA,ImpactofHIVandSexualHealthEducationontheSexualBehaviourofYoungPeople:  AReviewUpdate(ONUSIDA/97.4)(Genve,ONUSIDA,1997).  Л4'"A<< C9 Z6Times New Roman RegularA, B,Level 1Level 2Level 3Level 4Level 54#92Quick A.B  .0 B2c0Quick 220 rC:\FLW\WORK\LOGO.BMPGA:\FNUAP.TIFWPCXX9X %X}J???     ? ?  ? ? ? ?       ? ? ? ?      ????                  @       ?  ?  ?                   ?  ?  ?         ?  ?@ ` ` ` ` `pppppxxx?xxxx x |~ |~ ?|| || || ~| ?~|  ~|  ~|  ~|  |  |  |  |  |  ?|  ?                                                               ?  ?  ?                ?  ?  ?    ?            ? ?           ? ? ??   !$!$!%J@(hH  Z 6Times New Roman Regular  ;"XXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  ݀Nepaspublierniciter^$^@C^@C^ @C^$@C^(@C^,@C^0@C^4@C^C^J@C^L@C^N@C^K@C^M@C^M@C^K@C^G@C^C^@C^0@C^@C^H@C^@C^p@C^d@C^@C^C^_@C^ a@C^_@C^a@C^d@C^@m@C^n@C^Pq@CTable_A^H4heading 1heading 1&    XXXCX%2A`ArialTTC          WW\  `*Times New RomanTTW'  H4Body TextBody Text  XXXCX%2A`ArialTTC          WW\  `*Times New RomanTTWP}8Body Text 2Body Text 2  XXXCX%2A`ArialTTC        WW\  `*Times New RomanTTWT!:endnote textendnote text          ^:endnote refeendnote referenceXXXWW\  `*Times New RomanTTW        WW\  `*Times New RomanTTWH4HyperlinkHyperlinkXXXWW\  `*Times New RomanTTW            WW\  `*Times New RomanTTW$359=AEIMQ1\  `*Times New RomanTT%2A`ArialTT  !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh4X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S          WXKX ,WHXKXhWXK42LeProgrammedactionfaitallusionla socitcivile,maisnesyrfrepasspcifiquement.Il  existebiendesdfinitionsdelexpression socitcivile.Auxfinsduprsentdocument,lasocitcivilesentenddesinstitutionsnontatiques(commelesONG;lesgroupescommunautaires;lesassociationsprofessionnelles;lescommunautsreligieuses;lesecteurpriv(butlucratif);lessyndicats;lesfondations;lesinstitutionsuniversitaires;etlesgroupesdefemmes,dhommesetdejeunes)ainsiquedechaquemembreindividueldelasocit.Lesparlementairesoccupentunepositionpartdanslamesureoilsserventde pontentrelasocitcivileetlappareildeltat.#H XHXK#  !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh4X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S          TWXKX WWXKXXWXK      T    W XWXKW  W  43WXKX WLeGlobalPopulationAssistanceReportestdisponiblesurlInternetladresse # Sl*      UWXKXXWXKWXKXXWXK      http://www.nidi.nl/restflows.U{    WXKXXWXKWXKXXWXK   $ #W XWXK# M !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh4X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S          TWXKX WWXKXXWXK      W&A&hWXK44T    W &W&AW  W  #WXKX W.#ԀCesprtssontgnralementconsidrscommefaisantpartiedelaideextrieure,maislespays  & bnficiairesdoiventenrembourserunepartiedumontant,sibienquelonpourraitconsidrerquunepartieimportantedumontantglobaldesprtsre usconstitueuneallocationnationale.W XWXK  !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh4X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S          TWXKX WWXKXXWXK      W hWXK45T    W  WW  W  #WXKX W+#ԀLAPDreprsentelesmoyensdefinancementfournisparlespaysdonateursuniquement;ensont Y) excluslesfondsdesourcemultilatraleouprive.W XWXK u !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh4X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S        TWXKX WWXKXXWXK      W hWXK46T    W  WW  W  #WXKX W#ԀLesdonnesprsentespour1997(etplusbaspour1998)sontprliminairesetincompltes. + W XWXKTable_A  '-   !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh4X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S          TWXKX WWXKXXWXK      W hWXK47T    W  WW  W  ݀#WXKX WD#LesdpensesdesONGprlevessurleursrecettespropresreprsentent,parrapportauxdpensesdes  gouvernements,unetrsfaibleproportiondumontantglobaldesdpenses.W XWXK  !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh4X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S          TWXKX WWXKXXWXK      W hWXK48T    W  WW  W  ݀#WXKX W+#Lesestimationsdesdpensesparhabitantonttcalculesparsousrgion,puistendueslensemble  delapopulationdessousrgions.W XWXK @ !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh4X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S          TWXKX WWXKXXWXK      W hWXK49T    W  WW  W  ݀#WXKX W+#LesauteursdestudesdecasduNIDIfontremarquerquesilescatgoriesfonctionnellesutilisespour ~ valuerlesapportsderessourcesauxactivitsenmatiredepopulationsontbasessurleparagraphe13.14duProgrammedactiondelaCIPD,lespaysnontpastousprsentuneventilationdesallocationsparcomposante(santenmatiredereproduction,planificationfamilialeet,ventuellement,prventionduVIH/sida).Leparagraphe13.15avaitsignalladifficultquilyavaitrpartirlesressourcesconsacresuneinfrastructuredeprestationdeservicescommuneentrelesservicesdeplanificationfamilialeetlesautresservicesdesantenmatiredereproduction,etavaitrecommanddalloueruneenveloppeglobaleausystmedeprestationdeservices.W XWXK f !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh5X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S        TWXKX WWXKXXWXK      W hWXK50T    W  WW  W  ݀#WXKX W#ONUSIDAetOMS,ReportontheGlobalHIV/AIDSEpidemic(Genve,1998). } W XWXK Z !XKXXX@@T@RX3' LetterX3' Letter3' Letter3' LetterT$p X$ @ 38_XXdXXd8  FRUS.,6 ` @hh5X_@h  E+ 4 <DL!pER*     XXKW    S        TWXKX WWXKXXWXK      W hWXK51T    W  WW  W  ݀#WXKX W#FNUAP,GlobalPopulationAssistanceReport1996(NewYork,FNUAP,1998),p.20.W XWXK# e37=CIQYag1.a.i.(1)(a)(i)1)a)(hH  Z 6Times New Roman Regular(hH  Z 6Times New Roman Regular(hH  Z 6Times New Roman Regular'dxdWPC') $D) $D* $D) $D 7}|___?___`````?\[ ?ZZ?Z?Z[[\\]^ ^ ?[YY Y ?X  X  X  X  X  X  W ? ?W  ?W  W  W ? C ?C  B ? ? ( ~?? `? p ? p ??? x ??? x ? | >? ~ |?  ~ |   x   x?   x   x?  ? x?   p   p  ? p     <?   |?    ?  ?  ? ?  ? ?    ? ? ??? ? ?  ?  ?  ?  ?|??  p?p?   ?    ???    ??   ? ?   ? >  >  > ?? >?  ?  ?? ? ?  < ? ?? ?  ?    < ??  <   |              ?  ?  ???    ?~  ?`         8? ?  x ?  | ?   ~ ??    ??  ? ?|>? ??   ~    >> ?   >? ?   ? ?  ?  ?π  ?  ?  ~ ? ?  ~     ?     ?  p    p   ?                                 ?     ?    8? ?     x? ?    ?`     ??   |  ?? ? ~  ?? ?? ~  ?? ?? ~  ? ??   ? ? ?  ? ?< ?  ? `?8 ?  x? ?x ? <? p  ?   ~ |  | |   >   >    8   |  ?>  ?>  ??~  ????~  ??~ ??~ ? ??  ? ??? ???? ???? ??? ?? ? >~? ?<ǀ? ? q>? ?  ~??  ??  ????  ? >?  ???  ???  ??  ???  ??  ??  ??  x??  00?? ? 0<?>? ? 8x?  <p?  >??  ??  ?q?  ??  0??  x??8?  ? ??8? ? ? 8?   x?   x?  ?x? ? x? ? ? ?????? ???? >V ~V V V ??W W ???X ??X X X ??X Y \?\\]]?]?]^ ^ ^ ^__??_```b|-  9%XKXXX$p X$ 3  FRUS.,X_  20    ݛFNUAP, Santenmatiredereproductionetdroitsdesrfugis,documentdinformationtablipour  laconsultationtechniquesurlasantdesrfugisenmatiredereproduction,tenueRennes(France)du3au5novembre1998.HLevel 1Level 2Level 3Level 4Level 5P Pd' dxd  4 C<<CLevel 1Level 2Level 3Level 4Level 5(3;$ !XXXXTRY3' Letter3' 3' Letter3'T$p X$  37XXdd7  FRUS.,6 ` hX_h  ($$   1  6666'dxd66E"Thin Top/Bottom dxd2 Y@0Return1   !XXXXTRY3' Letter3' 3' Letter3'T$p X$  37XXdd7  FRUS.,6 ` hX_h        AXXXXUSFR,.@EUEAj| ` E7 @E...#XXXAX#FR,.US., AXXXXUSFR,.s1F?/+b|1 `@E  Fs#XXXAX#FR,.US.,   n I8($hx,E `E dtO  n   ##   * " p*Ӏ AXXXXA:XAXUSFR,.   UnitedNations " FondsdesNationsUniesFR,.US.,USFR,.#AXXA:#A:XAX#:A:#A::     == PopulationFund " pourlapopulation #:A:##XX:#FR,.US.,lԀ  r ##    6XXExamendesprogrsaccomplis,aprscinqans,  danslapplicationduProgrammedactiondelaConfrenceinternationalesurlapopulationetledveloppement#XX6-#   LIXX  Documentdinformationtabliparle#XXI #  +    XXFondsdesNationsUniespourlapopulation(FNUAP)#XX   #  A"Y- IXXlintentiondu#XXI # #/  ..    XXForumdeLaHaye &"4 ......LaHaye(PaysBas)812fvrier1999#XX  E #  f*~&: ....Note:   ..Dansletexteduprsentdocument,lesappellationspays dveloppset endveloppement,oupaysourgions avancset lesmoinsavancs,ontpourbutdefaciliterlexposetnexprimentpasncessairementunjugementsurlestadeatteintparunpaysouunezonedtermindansleprocessusdedveloppement.  q  Tabledesmatires   8"8"H#Page.... Listedestableaux # #J#.  iv  ListedessiglesetabrviationsX#X#K#.""(v +C RsumX#X#K#.1  8 Chapitre̜I.0  INTRODUCTION#X#X#K#.###4  c {  Y@ 3    Donnesgnrales  Populationetdmographieauniveaumondial  PopulationetdmographieauniveaurgionalY@< 3  ̜ II.0  CREATIONDUNENVIRONNEMENTPROPICE#""J#.<<3###10    Y@ 3    Formulerourviserlespolitiquesnationalesdepopulationetdedveloppement  Mettreenplacedesmcanismesinstitutionnels  Renforcerlesprogrammesdinformation,dducationetdecommunication  Conduiredesinitiativesrgionalesvisantpromouvoirlapopulationetledveloppement  Obstacles  MesurescomplmentairesadopterY@ 3  ̛Y@ 3  ݜ Y@ 3  Y@ 3  Y@ 3  Y@ 3  Y@y 3  Y@ 3  Y@ 3  III.0  GALITDESSEXES,QUITENTRELESSEXES##   ETAUTONOMISATIONDESFEMMES""J#.,24  i Y@ 3    Intgreruneperspectivedgalitdessexes  Changerlenvironnement  Renforcerlesinstitutions  Recommanderuneapprochefondesurlesdroits  Protgerlesfillettes  Insistersurlaresponsabilitetlepartenariatdeshommes  Obstacles  MesurescomplmentairesadopterY@ 3  ̛Y@ 3  ݜ Y@ 3  Y@ 3  Y@7 3  Y@ 3  Y@ 3  Y@ 3  Y@ 3  Y@ 3  Y@] 3  IV.0  SANTENMATI.REDEREPRODUCTION,YCOMPRIS<$T +##   PLANIFICATIONFAMILIALEETSANTSEXUELLE,  ETDROITSENMATI.REDEREPRODUCTION""J#.66436  %!- Y@ 3    laborerdespolitiquesdesantenmatiredereproductionaprsLeCaireY@ 3  Y@ 3  Y@y 3  Y@ 3  Y@ 3  ̛̜  Appliquerdesprogrammesdesantdehautequalitenmatiredereproduction  etdesexualit̛̜  largirlaccsauxservicesdesantenmatiredereproduction̛̜  Traiterlescomposantesdelasantenmatiredereproduction  Mesurescomplmentairesadopter ,(8 ЇB C9  C9!BV  .0    EDIFICATIONDEPARTENARIATS..................................................59C9!!Bی6N## Ќ  ݜ   Instaurerdespartenariatsaveclesecteurnongouvernemental  RenforcerlacollaborationentreorganismesdesNationsUniesetentreorganisations  nongouvernementales̛  Obstacles̛  Mesurescomplmentairesadopter VI.0  MOBILISATIONDESRESSOURCESNECESSAIRESPOURMETTRE " ##   ENOEUVRELEPROGRAMMEDACTIONDELACIPD.........................74 0  PlanchiffrdelaCIPDconcernantlasantenmatiredereproductionetlapopulation:   rponsedesdonateurs ## Л0  PlanchiffrdelaCIPDconcernantlasantenmatiredereproductionetlapopulation:lespaysendveloppement ## Л  Ler=ledusecteurpriv̛  Ler=ledesorganisationsnongouvernementalesetdesfondationsprives  Programmesdinvestissementsectorielsetapprocheslchelledusecteur  RessourcesdestineslaralisationdesobjectifsgnrauxdelaCIPD̛  Rcentsprogrsdespartenariatspourledveloppement̛  Obstacles̛  Mesurescomplmentairesadopter̜ Listedestableaux  9Q) Tableau3.1:Sigesparlementairesoccupspardesfemmesau1erjanvier1997...............30  + USFR,.Tableau6.1:Tendancesdelaideextrieuredansledomainedelapopulation,19901997FR,.US.,(Ԁ.......75̛̜Tableau6.2:Aidepubliqueaudveloppementfournieparlespaysdonateurs,19901997.......75  ##;/ ̜ Listedessiglesetabrviations  6N М%  ̛$  " $Y@ 3  AES0  Approchelchelledusecteur+C## AVSC0  AssociationforVoluntarySafeContraception3## BID0  Banqueinteramricainededveloppement ### CAC0  Comitadministratifdecoordination(ONU) ## CEA0  CommissionconomiquepourlAfrique  ## CEDAW0  Comitpourlliminationdetouteslesformesdediscriminationlgarddesfemmes  ## CEE0  CommissionconomiquepourlEurope  ## CEI0  Communautdtatsindpendants ## CELADE0  Centrelatino-amricaindedmographie ## CEPALC0  CommissionconomiquepourlAmriquelatineetlesCara5bes ## CESAO0  CommissionconomiqueetsocialepourlAsieoccidentale ## CESAP0  CommissionconomiqueetsocialepourlAsieetlePacifique{ ## CIPD0  Confrenceinternationalesurlapopulationetledveloppementk## COPE0  Servicesrendusavecefficience,enfonctiondesbesoinsduclient[s## DAES0  Dpartementdesaffairesconomiquesetsociales(ONU)Kc## EDS0  Enqutedmographiqueetsanitaire;S## FIPF0  Fdrationinternationaledeplanificationfamiliale+C## FNUAP0  FondsdesNationsUniespourlapopulation3## HCR0  HautCommissariatdesNationsUniespourlesrfugis ### IAG0  Infectiondelappareilgnital## IDA0  Associationinternationalededveloppement## IEC0  Information,ducationetcommunication## IST0  Infectionsexuellementtransmissible## MGF0  Mutilationgnitalefminine## MST0  Maladiesexuellementtransmissible## OIM0  Organisationinternationalepourlesmigrations## OIT0  OrganisationmondialeduTravail## OMS0  Organisationmondialedelasant{  ## ONG0  Organisationnongouvernementalek!!## ONUSIDA0  ProgrammecommundesNationsUniespourlaluttecontrelesida["s"## PIS0  ProgrammedinvestissementssectorielsK#c### PNB0  Produitnationalbrut;$S $## PNUD0  ProgrammedesNationsUniespourledveloppement+%C!%## SDA0  Santetdveloppementdesadolescents&3"&## SIDA0  Syndromedimmunodficienceacquise '##'## SMI/PF0  Santmaternelleetinfantile/planificationfamiliale'$(## SSBT0  Servicessociauxdebasepourtous(%)## TTF0  Tauxtotaldefcondit)%*## UNICEF0  FondsdesNationsUniespourlenfance*&+## VIH0  Virusdelimmunodficiencehumaine+',## Y@b* 3   ,(- $ $@@@' RSUM   1.  LeprsentrapportattabliparleFondsdesNationsUniespourlapopulation(FNUAP)comme  documentdinformationdestinauForuminternationalquisetiendradu8au12fvrier1999LaHaye(PaysBas).LeForumexamineralesprogrsaccomplisetlesobstaclesrencontrsdurantlesquatrecinqpremiresannesdelapplicationencoursduProgrammedactiondelaConfrenceinternationalesurlapopulationetledveloppement(CIPD),tenueen1994auCaire(gypte),quicouvre20annes.Adoptpar179pays,leProgrammedactiondelaCIPDmetenrelieflesliensentrepopulationetdveloppement,quiserenforcentmutuellement,etentrineunenouvellestratgiebasesurlanotiondedroits,quiviseessentiellementrpondreauxbesoinsdechaquefemmeetdechaquehommeplut=tquatteindredesobjectifsdmographiques.DepuislaCIPD,plusieursexamensapprofondisdelapremirephasedelapplicationdesesrecommandationsonttconduits.Leprsentrapportrendcomptedesconclusionsdecesactivits,quicomprennentunesriedetablesrondesetderunionstechniquesorganisesparleFNUAPen1998;desconsultationsorganisesparlescommissionsrgionalesdelONU;uneenqutemondialeconduiteparleFNUAPaumilieude1998,aucoursdelaquelledesinformationsonttrecueilliesauprsde114paysendveloppementetpaysentransitionparlentremisedesbureauxextrieursduFNUAP;18paysdonateursyontgalementrpondu.2.  DesprogrsconsidrablesonttaccomplisdanslapplicationdepointsclefsduProgramme Kc dactiondelaCIPD,celaenformulantneuflespolitiques,enconcevantneuflesprogrammes,enintensifiantlepartenariatetlacollaboration,etenaugmentantlesallocationsdefonds.Enparticulier,desprogrsencourageantsontteffectusdepuis1994danslapromotiondesdroitsenmatiredereproductionetdanslacrationdeservicesdelasantenmatiredereproduction,telsquedfinisparleProgrammedaction.Aumilieude1998,denombreuxpaysavaientdepuislaCIPDintroduitdeschangementsdepolitiques,ainsiquedordrelgislatifet/ouinstitutionnel,dansledomainedelasantet/oudesdroitsenmatiredereproduction.Plusieurspaysmettentlessaidesmoyensdintgrerdiversservicesdesantenmatiredereproduction,ouencorerecherchentdautresmoyensdassurerdesapprochesfondessurlanotiondedroits.3.  Desprogrslchelledusecteursontencoursdansplusieurspaysdanslaformulationdes  ! politiques,tandisquedautressontentraindamliorerdesaspectsspcifiquesdeleurspolitiques.LesbureauxextrieursduFNUAPontcommuniquque41paysavaient,depuislaCIPD,modifileurspolitiquesouleurslgislationsdansledomainedelasantenmatiredereproduction.DesmesurescritiquesprisespardespaysavancsdanslapplicationdesrecommandationsdelaCIPDontassurledroitdesservicesenmatiredereproductiongratuitsetdaccsfacile,toutaulongducycledevie,cequicomprendlechoixvolontairedemthodesdeplanificationfamiliale.4.  LeProgrammedactiondelaCIPDsouligne,commelundesesprincipesfondamentaux,quela $!& promotiondelgalitdessexesetdelquitentrelessexes,ainsiquedelautonomisationdesfemmes,lliminationdetouslestypesdeviolencecontrelesfemmesetlacapacitdonneauxfemmesdecontr=lerleurproprefconditconstituentdesbasesfondamentalesdesprogrammesdepopulationetdedveloppementetoccupentuneplacecentraledanslanotiondedveloppementdurable.UnimportantobjectifinscritdansleProgrammedactionestdencourageretdhabiliterleshommesassumerlaresponsabilitdeleurcomportementsexueletprocrateuretleursr=lesdanslafamilleetlasocit.Laralisationdecesobjectifsestuneimportanteconditionpralableldificationdunesocitviable,justeetdveloppe. w,(. Ї5.  Lintgrationduneperspectivedgalitdessexesdanslesprogrammesdepopulationetde  dveloppementsestheurtedesobstaclesimmenses.Lepremierdetousarsiddansladifficultdedonneruncontenupratiqueauxconceptslislgalitdessexes,lquitentrelessexesetlautonomisationdesfemmesdansdescontextessociaux,culturelsetpolitiquesdivers.Cetobstaclearalentilintgrationdetelsobjectifsdansuncertainnombredeprocessusdeplanificationetdeprogrammation,fautedunconsensussurlesensexactdesconceptsenquestion.Dansdenombreuxpays,ceproblmeesttroitementlilabsencededonnesoudtudesquiaideraientenformulerunedfinitionclaireauniveauoprationnel.Laplupartdesdonnesdisponiblessontbasessurdesmthodologiesquantitativesetdesanalysesstatistiquesdequelquesvariablesseulement.Mmedanslespaysolesproblmesconceptuelsonttrsolus,lesplansdactionnontpastoujoursbnficidelallocationdesressourcesncessaires,desortequecesplansnontputreappliquseffectivementquedansunemesurelimite.6.  LeProgrammedactiondemandelapromotiondunpartenariatefficaceentretouslesniveauxde   gouvernementetlventailcompletdesorganisationsnongouvernementales(ONG)etdesgroupescommunautaireslocauxsagissantdeconcevoir,appliquer,coordonner,suivreetvaluerlespolitiquesetprogrammesdepopulation.QuatreansaprsLeCaire,lvolutiondesmodlesdedveloppementcontinuededplacerlesr=lescomparatifsdugouvernement,delasocitcivileetdelacommunautinternationale.LanotiondepartenariatssestdgagecommeunfacteurfondamentalauxfinsdappuyeretdefaireprogresserleprocessusdapplicationduProgrammedaction.Ilestdevenudeplusenplusclairquelesgouvernementsnepeuventeuxseulsfournirlesservicesquirpondrontauxaspirationsetbesoinssociauxfondamentauxdelapopulation.LesONGonttdauthentiquespartenairesdanslaformulationdesaccordsduProgrammedactionetsontmaintenantaussidespartenairesdansleurapplication.Desmouvementsdefemmesefficacesetdevenusautonomes,ainsiquedautresmouvementsdemasse,savrentendenombreusespartiesdumondeunagentimportantduprogrsdellaborationetdelapplicationdespolitiques.7.  Unexamendesprogrsralissaucoursdesderniresannesquantlchelledesactivits , menesencollaborationaveclasocitciviledonnedesraisonsdoptimisme.Dimmensespasenavantonttfaitssurleplandesprocdures,commelattestentleschangementspositifsintervenusdansleconceptdeparticipationetdanslesprocessusdeconsultation;lareconnaissancedesr=leschangeantsdelasocitcivile;uneacceptationaccruedesapprochesnovatricesenmatirededveloppement,ycomprisladcentralisationetlactionbasecommunautaire;etlamliorationdupartenariatentrelesorganisationsetorganismesdusystmedesNationsUnies.Demme,lecontextedesproposetdesinitiativesdefonddetouteslespartiessestgalementmodifi:onprenddeplusenplusconsciencedesdimensionsdudveloppementetdesproblmesconomiquesauniveaudessocits;onreconna3tsanscessedavantagelancessitduneapprochefondesurlesdroitsdelhomme;onvoitslargirlacceptationdesconceptsetprogrammesdesantenmatiredereproductionetdesexualit;enfin,lancessitdinstaurerlgalitdessexesetdautonomiserlesfemmesestdemieuxenmieuxreconnue.8.  Touteslesconsultationsrgionalesetrunionstechniquestenuesdanslecadreduprocessus '#( CIPD+5ontnanmoinssoulignque,silonentendatteindrelesobjectifsdelaCIPD,ilfaudrasefforcerdavantagederejoindrelesniveauxdefinancementprcissdansleProgrammedaction.DenombreuxpaysontconsidrablementprogressversunrajustementdeleursbudgetsintrieursafindesatisfaireauxobjectifsdelaCIPD:rendrelesprogrammesdesantenmatiredereproductionplusaccessiblesetenamliorerlaqualit,rduirelestauxdemortalitetdonneruneplaceaccrueaux b,z(- secteurssociauxconnexes.Maisdescrisesfinanciresretentissentsurlacapacitdenombreuxpays,surtoutdespaysendveloppementetdespaysentransition,demaintenirllaninitialverscesobjectifs.Lespaysdonateurssontvivementencouragsredoublerdeffortspouratteindrelechiffreciblede5,7milliardsdedollarsconvenuauCaireautitredelaideinternationaledicilan2000.   @ ChapitreI.INTRODUCTION   @" Donnesgnrales    Intentionetcadre  y 9.  LeprsentrapportattabliparleFondsdesNationsUniespourlapopulation(FNUAP)comme    documentdinformationdestinauForuminternationalquisetiendradu8au12fvrier1999LaHaye(PaysBas).LeForumexamineralesprogrsaccomplisetlesobstaclesrencontrsdurantlesquatrecinqpremiresannesdelapplicationencoursduProgrammedactiondelaConfrenceinternationalesurlapopulationetledveloppement(CIPD),tenueen1994auCaire(gypte).UnrapportsurlesrsultatsduForumseraadresslaCommissiondelapopulationetdudveloppement,loccasiondesasessiondemars1999,etilenseratenucomptedansltablissementdurapportduSecrtairegnrallasessionextraordinairedelAssemblegnraledesNationsUniessurlapplicationduProgrammedactiondelaCIPD,quisetiendradu30juinau2juillet1999.10.  Leprsentrapportprendenconsidrationlesconclusionsdunesriedexamensapprofondis,  savoir:0  PlusieurstablesrondesetrunionstechniquesorganisesparleFNUAPen1998;## 0  DesconsultationsorganisesparlescommissionsrgionalesdesNationsUnies;!9## 0  UneenqutemondialeconduiteparleFNUAPaumilieude1998,aucoursdelaquelledes o informationsonttrecueilliesauprsde114paysendveloppementetpaysentransitionparlentremisedesbureauxextrieursduFNUAP;18paysdonateursyontgalementrpondu. ## 0  DesrapportsintrimairessurlapplicationduProgrammedactiondelaCIPDmanantdes  institutionsspcialisesetdautresorganismesdusystmedesNationsUnies; ## 0  Desexamens,parmilesquelsdestudesdecas,conduitspardesorganisationsinternationales,des ! organisationsnongouvernementalesetdesinstitutionsuniversitaires. ## 11.  Adoptpar179pays,leProgrammedactiondelaCIPDmetenrelieflesliensentrepopulation 1$ etdveloppement,quiserenforcentmutuellement,etentrineunenouvellestratgiebasesurlanotiondedroits,quiviseessentiellementrpondreauxbesoinsdechaquefemmeetdechaquehommeplut=tquatteindredesobjectifsdmographiques  $  1      כ.LeProgrammedactiondelaCIPDnonceuncertain !' nombredobjectifsconcernantlapopulationetledveloppementatteindreunedatedonnecompriseentre1995et2015,soitsurunepriodede20ans,savoir:accsuniverselauxservicesdesantenmatiredereproduction,ycomprislaplanificationfamilialeetlasantsexuelle;rductiondelamortalitdesnourrissons,desjeunesenfantsetdelamortalitmaternelle;accsuniversellducation,surtoutpourlesfilles.Ilsoulignelancessitdautonomiserlesfemmes,cequiconstituelafoisunefinextrmementimportanteenellemmeetunmoyendcisifdamliorerlaqualitdeviedetous. Organisationdurapport  ($/ 12.  Aprslaper ugnraldesgrandsthmesprsentsdansleProgrammedactiondelaCIPDet %*=&1 lexamendelasituationdmographiquemondiale,quifontlobjetduprsentchapitre,lechapitreIIexaminelesgrandesinitiativesprisesauniveaunationaldepuis1994auxfinsdecrerunenvironnementpropicelapplicationduProgrammedaction.LechapitreIIIestaxsurlasantenmatirede , )4 reproduction,ycomprislaplanificationfamiliale,lasantsexuelleetlesdroitsenmatiredereproduction.LechapitreIVexaminelesprogrsaccomplisdansledomainedelgalitdessexes,delajusticeentrelessexesetdelautonomisationdesfemmes.Lechapitre5traitedespartenariatsentrelesgouvernementetlasocitcivileet,dautrepart,entrelesorganisationsdusystmedesNationsUnies.Lechapitre6estconsacrtudierlesproblmesrelatifslamobilisationdesressourcesncessairespourappliquerpleinementleProgrammedactiondelaCIPD,notammentlesfluxderessourcesdanslespaysendveloppementetlespaysdonateurs.ChaquechapitreanalyselesprogrsaccomplisverslaralisationdesbutsetobjectifsduProgrammedactiondelaCIPD,ainsiquelesobstaclesetdifficultsrencontrsdansledomainedelapopulationetdudveloppement.LeschapitresseterminentparlnoncdemesurescomplmentairesadopterdanslebutdacclrerlapplicationduProgrammedactiondelaCIPD.@8 8  Populationetdmographieauniveaumondial  =U  13.  En1960,lapopulationmondialetaitde3milliardsetletauxdecroissancedmographique,de   2%;en1980,elletaitde4,4milliardsetletauxdecroissancedmographique,de1,7%.Lapopulationmondialeestaujourdhuide5,9milliardsetaugmentede1,33%paran.Lestendancesdmographiques,quisontfavorables,fontesprerquellesestabiliseraenfindecompteunchiffresupportablepourlaplante.Toutefois,llandmographiquecontinueradedtermineruneforteaugmentationdelapopulationdurantlesdeuxprochainesdcenniesaumoins.DaprslesvaluationsetprvisionsdelONUdanscedomaine,lapopulationmondialedpasserapourlapremirefois6milliardsen1999.Environ80%decechiffretotalvivrontdanslespaysendveloppement.Ilestprvuquelapopulationmondialeatteindraen2015unchiffrecomprisentre7et7,5milliardsetcontinueradaugmenteraumoinsjusqulamoitiduXXIesicle.Bienqueletauxdecroissancedmographiqueaitbaiss,lapopulationmondialeaugmenteactuellementdenviron78millionsparan,contre63millionsen1960,cequirsultedestauxdefconditlevsdunrcentpass.Lacroissancedmographiquesesituepour97%environdanslesrgionslesmoinsavancesetdanslesrgionsendveloppement,dontlacroissancedmographiqueest,respectivement,de2,6%etde1,7%paran.Danslespaysdvelopps,letauxannueldecroissancedmographiquenestquede0,3%et,danscertainsdentreeux,lechiffredelapopulationestenbaisse.14.  Lesdonnesdisponiblesfontpenserquelamortalitdesnourrissonsetdesjeunesenfantsa   continudebaisseraulongdesannes90dansunemesurepeuprsconformeauxobjectifsdelaϜCIPD.Lesprancedevielanaissanceaugmenteraenmoyenne,selonlesprvisions,dedeuxansentrelapriode19901995etlapriode19952000,passantde6466ans.Maisleschiffresdensembledissimulentdegrandesingalitsentrelesrgionsetlespays.Parexemple,lesprancemoyennedevielanaissancedurantlapriode19952000estde74,5ansdanslespaysdvelopps,de63,6ansdanslespaysendveloppementetde52seulementdanslespayslesmoinsavancs(PMA).Enoutre,auniveaunational,onestimequelesprancedevieadiminudanscertainespartiesdelAfriquesubsaharienne,olimpactdelapandmievirusdelimmunodficiencehumaine/syndromedimmunodficienceacquise(VIH/sida)asensiblementmodifilestauxdemortalit,ainsiquedansquelquesunsdespaysentransition.Lesprancemoyennedevielanaissancevade70,6anspourleshommesetde78,4anspourlesfemmesdanslesrgionsdveloppes50,9anspourleshommeset53,0danspourlesfemmesdanslespayslesmoinsavancs(PMA).  +'- 15.  Ladiminutiongnraledestauxdemortalit,secombinantaveclesprogrsduniveaudducation   etavecuneapplicationaccruedudroitauxchoixprocrateurs,aeupourrsultatquelesfemmessemarientplustardetontsensiblementmoinsdenfantsqueparlepass.Auniveaumondial,lesfemmesontmaintenant2,8enfantsenmoyenne,contre3,0ilyacinqans.Cependant,demmequepourlamortalit,leschiffresdensembledissimulentdegrandesingalitsentrergionsetpays.Parexemple,lenombremoyendenaissancesvivantesparfemmedurantlapriode19952000estde1,6danslespaysdvelopps,de3,1danslespaysendveloppementetde5,3danslespayslesmoinsavancs(PMA).16.  Lastructured gedelapopulationdumondechangerapidement,surtoutdanslespaysen   dveloppement. mesurequelestauxdenatalitcontinuentdebaisser,laplacerelativedesenfantsdanslapopulationdiminueetcelledelapopulationactiveaugmente.Laugmentationrelativedeseffectifsdelapopulationactiveestunfacteurtrsfavorablepourlespaysquientirentpartiafindaccro3trelpargneetlinvestissementdanslesavoirsproductifs,ainsiquedaugmenterlesinvestissementsdanslducationetlasant.Tandisquelaproportiondesenfantsdiminue,leseffectifsetlaproportiondesjeunesaugmentent.Lagnrationactuelledejeunes gsde1524ansestlaplusnombreusequiaitexist,dpassantlechiffrede1milliard.17.  Durantlesdeuxderniresdcenniespeuprs,danstouslespayssauflesmoinsavancs(PMA),  letauxdaugmentationdunombredesplusde60ansatgalousuprieurautauxdecroissancedmographique.Auniveaumondial,letauxdaugmentationdunombredesplusde60ansestdoubledutauxdecroissancedmographique.Plusdignederemarqueencore,cependant,estletauxdaugmentationdunombredesplusde80ans.Auniveaumondial,cegrouped gereprsenteplusde3%delapopulation,cequitraduituneaugmentationdelesprancedeviepourlesgroupessitusausommetdelapyramidedes ges.DansunegrandepartiedelEurope,enAmriqueduNordetauJapon,laproportiondespersonnes gesaugmenteplusvitequecelledetoutautregrouped ge.18.  Levieillissementdelapopulationdevientainsiuntraitcaractristiquedumondeactuel,alorsque  lestauxdefconditbaissentetquelesprancedevieaugmente.Cettetendance!quisemarqueenpremierlieuparlabaissedunombrerelatifdenfantsetlaugmentationduchiffredelapopulationactive!faitrapidementsentirseseffetsaudeldespaysdontletauxdefconditesttraditionnellementbas.Ilenrsultequen2015,environ13%delapopulationmondialeseront gsdeplusde60ans.Larapiditaccrueaveclaquellecevieillissementsurviendradanslespaysendveloppement,quinontpascetgarduneexprienceaussianciennequelespaysdvelopps,constitueunfaitdimportancemajeure.Lespaysendveloppement,quireprsententactuellement80%delapopulationmondiale,Ϝgroupentdjplusde60%despersonnes gesdeplusde60ans.Selonlesprvisions,cetteproportionatteindrapresque70%en2015.Commelestauxdemortalitmasculinesontpluslevs,lesfemmesreprsententlamajoritdespersonnes ges,etlcartentrelessexesaugmenteavecl ge.Ilenrsultequuneforteproportiondefemmes gespasserontdenombreusesannessanspartenaire.19.  Lesdonnesetrecherchessurlaconditiondespersonnes gesetsurlesrelationsentrelvolution 0&H"' delastructured ge,dunepart,etlesproblmesdedveloppementconomiqueetsocialaujourdhuietdanslavenir,delautre,demeurenttrsincompltes.Limportancedecesdonnesetrecherchestientcequellesfournissentlabasedespolitiquesetprogrammesrpondantauxbesoinsparticuliersdespersonnes ges,savoirnotamment:leurscuritconomiqueetsociale,surtoutcelledesfemmes gesetdespersonnesdesantdlicate;desservicesdesoinsdesantaccessibles,approprisetdeprix abordable;unereconnaissanceaccruedesr=lesproductifsetutilesquelespersonnes gespeuvent +'- jouer;etdesrseauxdesoutienpropresmettrelesfamillesmieuxenmesuredeprendresoindeleursmembreslesplus gs. 20.  Lemaintiendetauxlevsdemigrationinterneetdurbanisationconstitueunproblmecapital &> danslaperspectivedudveloppementsocioconomique.LamobilitsansprcdentdelapopulationsurlensembleduterritoirenationalestlundesfaitsnouveauxlesplusimportantsenregistrsauXXesicle.Desmouvementsdepopulationmassifsdelacampagneverslesvillescontinuentdeseproduiredanslaplupartdespaysendveloppement,cequientra3nedestauxextraordinairesdurbanisation,dolacrationdunnombrecroissantdemgapolesquiontdebeaucoupdpassdanscertainscaslacapacitdesressourcescologiquesetengendrdnormesbidonvillespriurbains.Danslespaysendveloppement,denombreusesvillesgrandissentbeaucoupplusvitequelespossibilitsdemploi.Lestauxlevsdemigrationverslescentresurbainssontsouventdusunecroissancedmographiquedespopulationsruralesnonviablelongterme.21.  Lesmouvementsmigratoiresinternationauxsontlersultatcomplexederelationsetdeforces   dordreconomique,politiqueetculturel.Cesmouvementsretentissentsurlesprocessusdedveloppementencoursdanslespaysdedpartcommedanslespaysdaccueil,demmequilsensubissentleffet.Lesdsquilibresconomiquesauniveauinternational,conjugusaveclabsencedepaixetdescurit,notammentaveclesviolationsgrossiresdesdroitsdelhomme,etquexacerbentleseffetsdunepauvretendmiqueetdeladgradationdelenvironnement,onteupourrsultatdamplifierlescourantsdemigrationinternationaux.22.  DepuislaCIPD,lancessitdetraiterlesproblmesetdifficultssoulevspardiversesformes  demigrationinternationaleaincitlesgouvernementsintensifierleurcooprationauxniveauxbilatral,sousrgionaletrgional.Certainesinitiativesprisescetgardcommencentdonnerdesrsultats.Auniveaumultilatral,deuxprocessusmritentdtrecits:celuiengagparlaconfrencergionalede1996visantrsoudrelesproblmesdesrfugis,personnesdplaces,victimesdautresformesdedplacementinvolontaireetrapatrisdanslespaysdelaCommunautdtatsindpendantsetlespayslimitrophes(etleProgrammedactionenrsultant);etleprocessusdePuebla,quiacommencen1996etsassortitduneconsultationentrelespaysdAmriqueduNordetdAmriquecentrale.Enoutre,lacommunautinternationaleacontinudtudierlesrelationsmutuellesentremigrationinternationaleetdveloppement.Lecolloquetechniquesurlamigrationinternationaleetledveloppement,tenuLaHayeen1998souslesauspicesdelquipedetravailsurlesservicessociauxdebasepourtous(SSBT),duComitadministratifdecoordination(CAC)delONU,aservidecadreoexaminerlesnombreusesmaniresdontlamigrationinternationaleinteragitaveclesproblmesdedveloppementetovaluerlefficacitdespolitiquessuiviesenlamatire.@9 9  Populationetdmographieauniveaurgional  $!& 23.  LAfriqueaunepopulationprochede780millionsetuntauxtotaldefcondit(TTF)depeu E&]"( suprieur5,3contre282millionsetunTTFde6,7en1960.Avecuntauxdecroissanceannuellemoyende2,6%,largionvoitactuellementsapopulationaugmenterde17millionsparanet,selonlesprvisions,compteraunpeuplusde1,5milliarddhabitantsenlan2025.Lamortalitinfantileyestde86pour1000naissancesvivantesetlesprancedeviede52,3anspourleshommesetde55,3anspourlesfemmes.Maisleschiffresdonnspourlensembledelargiondissimulentdegrandesvariationsdepayspays.Malgrlessuccsobtenusdansledomainedelapopulationetdudveloppementcesderniresannes!enpremierlieuparcequunnombrecroissantdepaysafricains ,(/ ontformulunepolitiquedelapopulationetparcequelacollaborationsestintensifiedanslesactivitsconcernantlapopulationentregouvernements,ONG,groupesdefemmesetdejeunes,etcommunautslocales!laplupartdespaysafricainscontinuentdenregistrerdestauxlevsdecroissancedmographique,desniveauxlevsdemortalitmaternelleetinfantile,enmmetempsqueleVIH/sidaygagneduterrain.AunombredesprincipauxobstacleslaralisationdesobjectifsduProgrammedactiondelaCIPDdanslargion,ilfautciterunaccslimitauxservicesdesantenmatiredereproduction,linsuffisancedeseffectifsdupersonnelqualifi,lafaiblessedesressourcesfinanciresetlinefficacitdesstratgiesdeplaidoyer.24.  LapopulationdelAsieatteintpresque3,6milliardsetsontauxmoyendecroissanceannuelleest    actuellementde1,4%de1,6%silonnetientpascomptedelaChine.Comptetenudelimmensebasedmographiquedelargion,laccroissementannueldesapopulationenchiffresabsoluseststupfiante:unpeuplusde50millionsdtreshumainssyajoutentchaqueanne.Lespaysasiatiquessecaractrisentparlextrmediversitdestauxdefconditetdemortalit.Danscertainspaysdelargion,lafconditesttombeaudessousdesniveauxderemplacement,tandisquellerestelevedansdautres.Lereculdel gedumariagepourlesfemmes,labaissementdel gedespremiresrglesetladiminutiondeladiffrenced geentrelespouxsoulventdimportantsproblmesconcernantlafournituredeservicesdesantenmatiredereproductionauxadolescentsetjeunesadultesnonmaris.Lapopulationestgnralementregardecommeunecomposantepartentiredelapolitiquegouvernementaledeplanification,laplupartdespaysdelargionseffor antdintgrerlesfacteursdmographiquesdansleursplansdedveloppement.Cependant,lapplicationduProgrammedactiondelaCIPDconna3tselonlespaysunsuccsingal.Parmilesprincipauxobstacles,ilfautciterlemanquedevolontpolitiqueetlalimitationdesressourceshumainesetfinancires.Enoutre,lacrisefinancireetconomiquede1997/98quitoucheuncertainnombredepaysasiatiquescontinuedaggraverlesdifficults.25.  LapopulationdelEuropedpassedepeu729millionsetletauxmoyendecroissance $< dmographiqueyestpresquenul.Selonlesprvisions,lapopulationnyseraplusquedetrspeusuprieure700millionsenlan2025.LeTTFdelargion,quiestde1,5,estleplusbasdumonde.Presquetouslespaysyontuntauxdefconditinfrieurauniveauderemplacement. lintrieurdelargion,lamortalitinfantileestpluslevelEst,avec17pour1000naissancesvivantes,etplusfaibleauNordetlOuest,avec6pour1000.LesprancedevieestenEuropede68,3anspourleshommesetde77,0anspourlesfemmes.26.  LespaysentransitiondelexURSSenregistrentunebaissesimultanedelafconditetde "*" lesprancedevie.Lesfacteursexpliquantcephnomnesont,notamment,latransformationpolitiqueetlatransitionconomique,quilheureactuelleontentra3nunebaisseduniveaudeviedelargessecteursdelapopulation,unedtriorationdesservicespublics,enfinunreculqualitatifetunrtrcissementdelagammedesservicesdesant.Enoutre,lestroublescivilsetlesconflitsarmsontcontribuaggraverlasituationsanitairedansuncertainnombredepaysdelargion.27.  LargiondelAmriquelatineetdesCara5besaunepopulationquiatteintpresque500millions (($) etuntauxmoyendaccroissementdmographiqueannuelde1,5%.BienquunebaissetrsnettedelafconditaitcaractrislestendancesdmographiquesdelAmriquelatineetdesCara5besdurantles30derniresannes,lestauxdefconditetdemortalitdiffrentconsidrablementselonlespaysdelargion,etlintrieurmmedechaquepays.CephnomneestdEprincipalementauxingalitssociales,quisetraduisentparlaforteproportiondepersonnesvivantdanslapauvret,groupesde ,(. populationquiontdestauxpluslevsdefcondit,ainsiquedemortalitmaternelleetinfantile.Labaissedelafconditatparticulirementsensiblechezlesfemmes gesdeplusde35ans;lafconditdesfemmesdemoinsde20ansagalementbaiss,maispluslentement.LeTTFdelargion,quiatteintpresque2,7,dissimuledefortesdiffrencesentrelespays.Lesniveauxdemortalitetlesprancedevievarientaussitrssensiblementdanslensembledelargion.LespaysdAmriquelatineetdesCara5bessesontmisdaccordsurunestratgiequiconsistedonneraccsdesservicesdematernitsansrisquesdehautequalitetlaplanificationfamiliale;ilesttenucomptedelidentitsocioculturelledesutilisateursetprioritestdonneauxgroupeslesplusvulnrablesdelapopulation.Pourappliquercettestratgieavecsuccs,lespaysdevrontaplanirdesobstaclestelsquelemanquederessourceshumainesetfinanciresadquatesetlabsencedexprienceinstitutionnelledanslamiseenoeuvredeservicesintgrsdesantenmatiredereproduction,celadansunergionoprdominentuneplanificationfamilialeetdesprogrammesdesantmaternelleetinfantiledetypetraditionnel.Ilfaudraaussitenirdavantagecomptedesobstaclessocioculturelslacceptationdesservicesdesantenmatiredereproduction,enparticulierdeceuxquiserapportentaucomportementsexueletlargulationdelafcondit.28.  LAmriqueduNord,rgionlaplusfortementurbanise,aunepopulationlgrementsuprieure Vn 304millions,quiatteindraselonlesprvisions369millionsenlan2025.Letauxmoyendecroissancedmographiqueestde0,8%.Lamortalitinfantileestde7pour1000naissancesvivantesetlesprancedevie,de73,6anspourleshommesetde80,3anspourlesfemmes.Lefaibletauxdefconditetlalongvitontconduituneaugmentationrapidedelaproportiondespersonnes gesdeplusde65ans.29.  LOcanie,lapluspetitergion,aunepopulationdepeuinfrieure30millionsetuntauxmoyen d| Мannueldecroissancedmographiquede1,3.LeTTFdelargionatteintpresque2,5.Letauxdemortalitinfantilevade6pour1000naissancesvivantesdanslepaysoilestleplusbas61pour1000dansceluioilestlepluslev.   @$ $  ChapitreII.CREATIONDUNENVIRONNEMENTPROPICE   30.  LaCIPDaconsidrablementaccrulactivitofficielleetlintrtdupubliclgarddes  problmesdepopulationetfaitprendremieuxconsciencedesnombreuxrapportsentrelapopulationetlesproccupationsdordresocial,conomiqueetenvironnementalauniveaudechaquepays.Lechangementdangledontonaparldepuis1994serfrelabandonrelatifdunedfinitiondespolitiquesimposedenhautconcernantlesproblmesdepopulation,jadismesursentermesnumriques,aubnficeduneapprochefondesurlesdroitsoprioritestdonnelasatisfactiondesbesoinsdesantenmatiredereproductionetuneparticipationaussicompltequepossibledelasocitciviledanslidentificationetleclassementprioritairedecesbesoins.Ceglissementconceptuelappara3tbiendanslesplansnationauxdedveloppement,danslespolitiquesetprogrammesdactionconcernantlapopulationquionttformulsourvisslasuitedelaCIPD.31.  LeProgrammedactiondelaCIPDnoncelesobjectifsetinitiativesciaprsconcernantles BZ  problmesdepopulationdansleursrapportsavecledveloppement:0  Ilconvientdintgrerlesquestionsdmographiquesdanslaformulation,lexcution,lesuiviet  lvaluationdetouslesprogrammesetpolitiquesrelatifsaudveloppementdurable,etdyaffecterlesressourcesncessairestouslesniveauxetdanstouteslesrgions; ## 0  Lesgouvernements,lesinstitutionsinternationales,lesONGetlesautrespartiesintresses  devraientprocderpriodiquementetentempsutilelexamendeleursstratgiesdedveloppement,envuedvaluerlesprogrsaccomplisverslintgrationdesproblmesdepopulationauxprogrammesconcernantledveloppementetlenvironnement; ## 0  Lesgouvernementsdevraientmettreenplacetouslesniveauxdelasocitdesmcanismes  institutionnelsinternesetunenvironnementpropiceafindassurerletraitementappropridesfacteursdmographiquesdanslecadredesprocessusdedcisionetadministratifsdetouslesorganismesgouvernementauxcomptentschargsdespolitiquesetprogrammesdordreconomique,socialetenvironnemental; ## 0  Lavolontpolitiquedemettreenoeuvredesstratgiesintgresdepopulationetde ! dveloppementdevraittrerenforceencrantdesprogrammesdducationetdinformationdupublic,enaugmentantlesressourcesallouesautitredelacooprationentregouvernements,ONGetsecteurpriv,etenamliorantlabasedeconnaissancesactuellepardestravauxderechercheetparlacrationdecapacitsnationalesetlocales; ## 0  Pourraliserundveloppementdurableetassurertousunemeilleurequalitdevie,les # ' gouvernementsdevraientrduireetliminerlesmodesdeproductionetdeconsommationnonviablesetpromouvoirdespolitiquesdmographiquesappropries  $  2      כ.%!)## 32.  Dansleprsentchapitre,onexamineradabordlesprogrsaccomplisdepuislaCIPDenmatire '.#+ dintgrationdesquestionsdmographiquesdanslesstratgiesetpolitiquesrelativesaudveloppement.ϜVientensuiteundbatsurlesobstaclesetproblmesrencontrs;enfinsontprsentesdesperspectivesoprationnellesettechniquessurlapoursuitedelapplicationduProgrammedactiondelaCIPD. ,(2 Ї@ Formulerourviserlespolitiquesnationalesdepopulationetdedveloppement   ̜33.  Ungrandnombredepaysontlabordenouvellespolitiquesnationalesdepopulationetdans  certainsautrescasrvislespolitiquesenvigueuroudesstratgiesnationalesdedveloppementconomiqueetsocialquifontplaceauxproblmesdepopulation.Parexemple,laNamibiealancenaoEt1997sapolitiquedmographiquenationalepourledveloppementdurable.LeMexiquealaborpourlapriode19952000tantunplannationaldedveloppementquunplandepopulation,cedernierprsentantlapolitiquedmographiquenoncecommeunoutiletunerfrencefondamentalepourledveloppementconomiqueetsocialdupays.DanslalignedesobjectifsduProgrammedactiondelaCIPD,ceprogrammemetenrelieflesliensentrepopulationetdveloppement.LeKenyaaformullaPolitiquedmographiquepourledveloppementdurable,basesurleProgrammedactiondelaCIPD,enremplacementdesapolitiquedmographiquede1984.Tra antlesgrandeslignesdesobjectifsdedveloppementquiorienterontlamiseenoeuvredesprogrammesdepopulationjusquenlan2010,cettepolitiquefaitplaceauxproblmesabordsdansleProgrammedactionetmetenreliefdenouvellesproccupations,commelarpartitiongographiquedelapopulationetlenvironnement.34.  CertainspaysonttransposlesrecommandationsduProgrammedactiondansunnouveauplan k dactiondmographiqueetdansdesplansdactionsectorielsconnexes.AuMali,parexemple,leGouvernementalaborlePlandactionsurlapopulation,19952000,planstratgiquequimetlaccentsurloprationalisationdelastratgiedmographiquedanslintentionderendreplusaccessibleslesservicessociauxdebase.Enoutre,leGouvernementalabordesplansdactionconcernantleVIH/sida,lautonomisationdesfemmes,lasantdesadolescentsenmatiredereproductionetlarductiondelapauvret,avecdesprogrammesquimettentaupremierplanlesbesoinssanitairesdebasedelapopulationetsoulignentlesobjectifsduProgrammedaction.LeSngalaadoptunplannationalaprslaCIPD.Enraisondesconclusionsetrecommandationsdeceplan,leneuvimePlandedveloppement(dveloppementconomiqueetsocial),19962001,prendenconsidrationlesproblmesdmographiquesdanslaformulationdesastratgiededveloppement.AuBangladesh,unComitnationalpourlapplicationduProgrammedactionatconstitu;ilcomprenddesresponsablesgouvernementauxauxc=tsdereprsentantsdinstitutionsetdorganismesdesNationsUnies,dagencesdedveloppement,dONGnationalesetinternationales,ainsiquedeschercheurs.LeComitamisaupointunPlandactionnationaletunplanstratgiquepourlaplanificationfamiliale,ainsiquepourlesecteurdelasantdebaseetdelapopulation.LePlandactionmetlaccentsurledveloppementhumain,desobjectifsspcifiquesportantsurlamortalit,lducationetlasantaveclesouci,larrireplan,dassurerlquitentrelessexesetlautonomisationdesfemmes;iltraiteaussidelaviabilitfinancirelongterme,desr=lesdusecteurprivetdesONG,enfinexamineetmetjourlapolitiquenationaleenmatirededrogues.@! !  Mettreenplacedesmcanismesinstitutionnels  0&H"'  Etudeinstitutionnelle  ~'#) ̜35.  LesprogrsaccomplisenmatiredepolitiquedelapopulationdepuislaCIPDonttsouvent ($+ attestsparlacrationdunorganeousouscomitministrielchargdetraiterdesquestionsdmographiqueset,enparticulier,delesintgrerdanslesstratgiesetpolitiquesnationalesdedveloppement.Certainspays,directementinspirsparleProgrammedactiondelaCIPD,ontinstitudescommissionsnationaleschargesdaiderformulerlespolitiquesetmettreenoeuvredesactivits ,(/ lieslapopulation.Cesorganes,quiontgnralementpourmissiondedonnersuiteauxrecommandationsduProgrammedactiondelaCIPD,comprenaientsouventdesreprsentantsdeministressectorielsvocationsociale,aussibienquedelasocitcivile.̜36.  LeNpal,parexemple,sestappliquaprslaCIPDtrouverunesolutiondensembleaux . problmesdepopulation.En1995,leGouvernementainstituunMinistredelapopulationetdelenvironnement,chargdeformulerunepolitiquedelapopulationapproprie,enlaborantlesprogrammesvoulus,enconduisantdesrechercheset,toutparticulirement,encoordonnantlesproblmesdepopulation,laplanificationfamilialeetlesactivitsconnexessouslesauspicesdediversorganesgouvernementauxetONG.LeGouvernementagalementformuletadoptuncertainnombredepolitiquesetprogrammesdepopulationetdesantdanslalignedesrecommandationsetobjectifsdelaCIPD.̜37.  LeBrsilainstituen1995uneCommissionnationaledelapopulationetdudveloppement,qui   comprenddesreprsentantsdelasocitcivileetdessecteursdudveloppementsocial,ainsiquedeplusieursministres.Faisantfonctiondecentresdeliaisonsurlesplansintrieuretextrieuretjouantunr=leclefdansllaborationdespolitiquesetprogrammes,desorganestelsquecettecommissionoccupentunepositionstratgiquequipermetdassureruneintgrationsuffisantedesquestionsdmographiquesdanslesplansdedveloppementconomiqueetsocial,ainsiquedesuivreetmesurerlesbutsetobjectifsdelaCIPD.̜38.  Dautrespaysencoreontcrdesdivisionsougroupesdelapopulationrattachsdivers  ministres,commeleMinistredelintrieurouleMinistredelaplanification.Ensemblablecas,lintgrationdesquestionsdmographiquesdanslastratgiededveloppementenfacilitelaprogrammationetlexcution.Parexemple,leBelizeainstituungroupedelapopulationauseinduMinistredesressourceshumainesavecmissiondeconcevoiretdappliquerunepolitiquenationaledelapopulationetdudveloppement.̜39.  Certainspaysontmisjourleurspolitiquesetinstitutionsvocationdmographiqueantrieures  laCIPDpourrpondreauProgrammedaction.Parfois,leprocessusdervisiondecespolitiquesetinstitutionsainclusunapportdautresorganessectoriels.Endenombreuxcas,laporteetlaplanificationdesactivitsdepopulationsesontconsidrablementamplifiesalorsquonyapportaitdeschangementspourtenircomptedesbutsetrecommandationsdelaCIPD.Souvent,lamodificationetleremodelagedinstitutionsetdepolitiquesanciennesontconstituunprocessuspermanent.LeProu,parexemple,sestdotdunericheinfrastructureinstitutionnelleafindaborderdenombreuxaspectsdesproblmesdepopulationsoulevslaCIPD.LeGouvernementaabolileConseilnationaldelapopulation(CONAPO)ettransfrsesfonctionsauMinistredelapromotiondelafemmeetdudveloppementhumain(PROMUDEH),rcemmentcr,quicomprenduneDivisiondudveloppementhumainetunGroupeduProgrammedepopulationchargdesoccuperdirectementdesproblmesdepopulation.LeGouvernementaintgrlesobjectifsduProgrammedactiondelaCIPDdansdesplansetprogrammessectoriels,surtoutencequiconcernelessecteurssanitaireetducatif,durantlapplicationduProgrammenationaldeplanificationfamilialeetdesantenmatiredereproduction,19962000,etduProgrammenationaldducationsexuelle.̜40.  Dautrespaysquidisposaientdarrangementsetdemcanismesinstitutionnelsantrieursla N*f&, CIPDenontmodifilesstructureset/ouresponsabilitspourfaireensortequilsincorporentlesbutsetrecommandationsduProgrammedactiondelaCIPDetpuissentainsimenerdesactions .,F(. intersectoriellesdestinesintgrerlesquestionsdmographiquesdanslesautresquestionsdintrtnational.Engypte,parexemple,leConseilnationaldelapopulation,dobdiencegouvernementale,atchargdelapolitiqueetdelarformedmographiques;delastratgiedmographiqueetdelaplanificationmultisectorielle;delagestionduprogrammedepopulation,ycomprislesuivietvaluation;etdesrecherchessurlesquestionsdmographiques.̜41.  Demme,lIndonsieprsenteuneintressantetudedecasconcernantlamaniredont  lintgrationdelapopulationauxstratgiesdedveloppementachangaprsLeCaire.AvantlaCIPD,leMinistredelapopulationyavaittrattachauConseilnationaldecoordinationdelaplanificationfamiliale.Lest chesdecaractreplustechniqueconcernantlapopulationpassaientprogressivementauCentredtudesdmographiques(CED),rattachuneuniversit.LeGouvernementajouunr=lecapitaldansceremaniement,enrecourantdesressourcestantinternesquexternespourlargiretrenforcerleCED.Plusprcisment,unprojetduFNUAPatransformleCEDenplusieursnouveauxgroupesdcentraliss,quitraitentdediversproblmesdepopulationetdedveloppement,notammentdeceuxrelatifslaprotectiondelafamilleetlallgementdelapauvret. Dcentralisation    ̜42.  Danslespaysoonttprisesdesinitiativesallantdanslesensdunedcentralisationdes * politiquesetdelaprogrammation,onaobservuneprisedeconscienceplusgnraleconcernantlesproblmesdepopulationetleursrelationsavecledveloppement.EnInde,parexemple,lestats,lesdistrictsetlescommunautsonttouscommencrecevoirbeaucoupplusdinformationsurlesproblmesdepopulationetdesantenmatiredereproduction,cequilesaaidslaboreretappliquerdesprogrammesdepopulationapproprissurleterritoirerelevantdeleurautorit.̜43.  Lesinstitutionsprexistantesdelasocitcivilepeuventaussisavrerdeprcieuxoutilsde ( dcentralisation.Danscertainspays,parexemple,lappuiprtunrenforcementdescapacitsdelenseignementsuprieursestavrunmoyendefaciliterlapplicationduProgrammedactiondelaCIPD.Cestsurtoutdanslespaysentransition,olattentiondugouvernementpeuttreaccapareparunconflitouunecriseconomique,quedautresagentspossiblesdudveloppementsocial,commelesuniversitsetdiversesorganisationsdelasocitcivile,ontjouunr=leimportant. Suivietmesure  &  ̜44.  Lintgrationdesproblmesdepopulationdanslesstratgiesdedveloppementexigeaussides \ t" mcanismespermettantdesuivreetdemesurerlesprogrsaccomplisverslaralisationdesbutsetobjectifsfixsauCaire.Laplupartdespaysontcontinudutiliserlesindicateurstraditionnelsrelatifsladmographieetauxservicessociauxpoureffectuercettemesure.Beaucoupontajoutcesindicateursdautresindicateursplusdtaillsrelatifslasantenmatiredereproductioncommelaproportiondesnaissancesauxquellesassistentdesaccoucheusesqualifies,letauxdaccslacontraception,etladquationdesentretiensconseilsetdesactivitscomplmentairesainsiquedesindicateursplusgnrauxrelatifsauxservicessociaux,lenvironnementetlconomie.̜45.  Lespaysquiontassuravecsuccslesuividesprogrsaccomplisdanslintgrationdes :(R$+ problmesdepopulationauxstratgiesdedveloppementontlaborunelistedtailledindicateursetchargdesministres,souscomitsoudpartementsdterminsdencontr=lerlvolution.Certainspaysontenvisagdecrerunsystmederseauxinformatispourplanifierlesprogrammes!domaine importantoilestessentieldedisposerdetouteslesdonnesvouluespourmettreaupointetexcuter +(/ lesprogrammesappropris,ainsiquepoursuivrelemouvementdesfluxderessourcesnationalesettrangres. ̜46.  Laprcisionetlefficiencedesactivitsdesuivietdemesuresesontamlioresdanslespaysqui &> ontlargilacollectededonnespouryincluredessourcesdiverses,plut=tquedesenremettreunesourceunique,parexempleuneenqutedmographiqueetsanitaire(EDS).AuGhana,parexemple,lvolutiondindicateursclefsrelatifslasantenmatiredereproductionestcontr=lelaideduneEDS,maislesrapportsdesMinistresdelasantetdelducation,ainsiqueceuxdagentsdexcutioncommeleConseilnationalchargdelintgrationdesfemmesaudveloppementetdinstitutionsuniversitairesouderecherche,renseignentgalementsurcesindicateurs.Dautrespaysontinstitudescomitschargsdecoordonnerlespolitiquesrelativeslaplanificationfamilialeetlasantenmatiredereproduction,quisuiventtouslesprogrammespertinentsexcutsparlesministressectoriels.EnRpubliqueUniedeTanzanie,leGouvernementacrquatrestructuresinstitutionnelleschargesdecoordonner,suivreetvaluerlapplicationdelapolitiqueetduprogrammenationauxdepopulation,cequirecouvrelintgrationdesproblmesdepopulationdansleprocessusdeplanificationdudveloppement.@OO Renforcerlesprogrammesdinformation,dducationetdecommunication  [s ;/؜47.Aucunautredomainedudveloppementnillustreplusclairementlimportancedelacapacitdecommuniquerlesunsaveclesautresqueceuxdelapopulationetdelasantenmatiredereproduction.Enpla antlesdroitsenmatiredereproductionetlasantsexuelleaucentredesquestionsdepopulation,onrenforcelavaleurthiqueetlacomplexitpolitiqueetculturelledesactivitsdeceuxquisenoccupent.UnventailcompletdesproblmesrelatifsauxdroitsenmatiredereproductionetauVIH/sida,delaviolencefamilialelamutilationgnitalefminineetlaresponsabilitsexuelledeshommes,afaitclairementappara3trelancessitdeconduireavecvigueurundbatpublic.Celuicinestpossiblequesilacommunicationestassureauseindessocits,desfamillesetdescommunauts,demmequentrelessocits,notammentsouslaformedactivitsdeplaidoyer.Enlargissantlecourantdinformationsrelativesauxproblmesdepopulation,onpeutexercerdeprofondseffetssurdenombreuxniveauxdelasocit.48.  Lesactivitsdinformation,ducationetcommunication(IEC)etlaformationprparant Wo  appliquerleProgrammedactiondelaCIPDcomprennentlchangedinformationsrelativesauxeffetsdufacteurpopulationsurdenombreuxautresproblmessocioconomiques,lamigration,lurbanisationetlamacroconomie.Cesactivitsincorporentlesproblmesdepopulationauxprogrammesdenseignement,auxcampagnesdeprisedeconsciencepublique,larecherche,auxtablesrondes,auxactivitsdeformationetdeplaidoyer.Lesstratgiesantrieurementsuivies,etplussimples,dducationetdepersuasion,olesuccstaitmesurparlenombred acceptationsindividuellesonttremplacesparlescomplexitsduchoixetdesdroits:lesindividuseuxmmes,etsurtoutlesfemmesetlesadolescents,sontconsidrscommelesprincipauxdcideursetontledroitdedterminerquelsortserarservleurscorpsetleursexistences.Bienquellesexigentbeaucoupdetempsetdefforts,lesstratgiesdIECpeuventavoirdeseffetsdegrandeportesurlesnormessocialesetlescomportementsetoffrentdesoccasionsdeprolongerlesacquisduCaireenduquantlepublicetlesresponsablessurlesproblmesdepopulationquidoiventretenirleurattention.49.Ledveloppementdestechnologiesdinformationetdecommunicationoffredesoccasionsprometteusesdaborderlesproblmesmondiauxdepopulationetdesantenmatiredereproduction. ,(/ Larvolutionencoursdanslinformationaaboutiltablissementdunsystmemondialdecommunicationssansprcdentdanslhistoiredumonde.Lecourrierlectronique,parexemple,atransformlespossibilitsoffertesauxONGspcialisesdansleplaidoyeretauxorganisationscommunautairesdeconstituerdesrseaux,dexercerdespressionsetdesorganiserautourdenombreuxproblmesdepopulationetdedveloppement,etparticulirementdansledomainedelasantetdesdroitsenmatiredereproduction.Cestechnologiesseprtentnotammentconduiredesactivitsdeplaidoyer,ainsiquencouragerlinteractionsocialeentretouteslespartiesintressesetstimulerundbatpublicsurlesproblmesdepopulation.50.DenouvellestechnologiesdegestiondelinformationetdesconnaissancessontentressanscessedavantageenservicedepuislaCIPD.Aucoursdescinqderniresannes,lesfaitsnouveauxlesplusimportantsenliaisonaveclaCIPDontcomprisllaborationdeprogrammestelsquePOPLINE,POPIN,leServicedinformationendirectsurlesliensentrepopulationetenvironnement,lacrationdenouveauxlogiciels,lutilisationdesitesWebetdedisquescompactsROMparlesmdias,etlePartenariatmondialdesconnaissances(GlobalKnowledgePartnership)..Cesactivitsontfacilitlacollecte,lanalyse,ladiffusionetlutilisationsystmatiquesdeconnaissancesportantsurlapopulationetencouraglchangedinformationsetdexpriencesauxniveauxnational,sousrgional,rgionaletmondial.Surleterrain,depuissantestechnologiesdinformationetdecommunicationsontutilisespourdonnerauxcommunauts,auxcouplesetauxindividuslesmoyensdeprendredesdcisionsinformes.Parexemple,certainspaysdAsieetdAfriquemettentlessaileconceptde cyberbusetdecerclesdecauserielectroniquesafindduquerlesjeunesconcernantlesproblmesdepopulationetdesantenmatiredereproduction.BeaucoupdejeunesontaussiutilisdesligneslectroniquesouvertesenpermanencepardesONGetdesinstitutionssanitairespourobtenirinformationsetconseilssurdesproblmesdlicatstelsquelagrossesse,lesrelationssexuelles,laviolencefamiliale,lesmaladiessexuellementtransmissibles,dontleVIH/sida.AuBangladesh,destlphonesmobilesontpermisdecommuniqueraveclescouplesetdelesinformerdesproblmesdesantenmatiredereproductionsilsbnficientdesprogrammesdemicrocrditoffertsparlaBanqueGrameen.̛ Campagnesdeplaidoyer   51.  Denombreuxpaysontdmontrleurvolontpolitiquedappliquerdesstratgiesdepopulation Rj etdedveloppementintgresenlan antdescampagnesdinformation,soitsurlapopulationentenduecommeunequestiongnrale,soitsurdesproccupationsspcifiquesrelativeslasantenmatiredereproduction,pourdonnersuiteauxrecommandationsdelaCIPDconcernantlancessitdegarantircellecitouslesmembresdelasocit.Danscertainspays,legouvernementalancsurcesquestionsdescampagnesdeprisedeconsciencemenesselondenombreuxaxes.AuBrsil,parexemple,leMinistredelasantainstituuneJournenationaledeluttecontrelamortalitmaternelledanslecadredelInitiativepourlamaternitsansrisques,activitmultilatralelaquelleparticipentleFondsdesNationsUniespourlenfance(UNICEF),lOrganisationpanamricainedelasant(OPS),leFNUAPetlaFdrationbrsiliennedegyncologieetdobsttrique.Enoutre,leGouvernementaorganisdiversesmanifestations LeCaire+5afindepoursuivrelducationdupublic,dupersonnelpolitiqueetdusecteurprivenlamatire.52.  Enoutre,limpactdelintrtpersonnelquapportentlesdirigeantspolitiquesuneintgration )&+ desproblmesdepopulationetdedveloppementestvisibledansdespayscommeleMexique,olePrsidentaprsentparlintermdiairedesmdiasleProgrammenationaldesantsexuelleetdeplanificationfamiliale19952000.Soninitiativeafaitclairementcomprendrequelasantenmatire ,(. dereproductiondevaitconstituerunaspectfondamentaldesservicesdesant,paralllementlanutritionetlavaccination.CertainspaysontsignalquediverscandidatslaprsidenceavaientfaitplacedansleurscampagnesauProgrammedactiondelaCIPD. Recherche/formation/tablesrondes  . 53.  Denombreuxpaysontcommencdestudessurdesproblmestraditionnelsdepopulationou d| remanilesformulairesdurecensementnationaldemanireyincorporerlesproccupationsinscritesdansleProgrammedactiondelaCIPDconcernantlapopulationetlasantenmatiredereproduction.Desorganisationsuniversitairesetinternationalesontpatronndesenqutessurdesproblmesspcifiquesdepopulationetdesantenmatiredereproductionet,danscertainscas,dessocitsprivesontmendesrecherchessurlapopulation.Parexemple,enInde,lInstitutderecherchenergtiqueamenunetudesurlesproblmesdmographiques.54.  AuMali,uneONGinternationaleconduitdepuisquelquetempsunerecherchesurlamigration Rj  etlurbanisationenAfriquedelOuestetuneanalysedelasituationsurleplandelasantenmatiredereproduction.Demme,dansplusieurspayslatino-amricains,lessecteursprivetpublicontconduitdenombreusesrecherchesetamassdesconnaissancesconsidrablessurlesproblmesdepopulationetdedveloppement.Diversesinstitutions,tantuniversitairesquedobdiencegouvernementale,ontanalyslesplansnationauxdedveloppementparalllementauxprogrammesderformedusecteurdelapopulationetdelasantpublique,ainsiquelesnouvellespolitiquesintressantlesfemmesetlesproblmesdmographiques.55.  EncomplmentauxrunionsdesCommissionsconomiquesetsocialesdelONU,denombreux 0H paysontorganisdesrunionsoutablesrondessurCIPD+5ou LeCaireenaction,afindemesurerlesprogrsaccomplisdanslapplicationduProgrammedactionetdemobiliserunsoutienpermanentlintgrationdesproblmesdepopulationdansdautressecteursdelaplanification.AuBurkinaFaso,parexemple,leGouvernementatravaillfaireadopterunestratgiededveloppementplusvaste,quiprenneenconsidrationlestendancesdmographiques,surtoutencequiconcernelesfemmesetlaccsauxservicesdesantenmatiredereproduction,entenantunetablerondesurlesactivitsdusecteursocial,ycompriscellesrelativeslapopulationetaudveloppement.@ Conduiredesinitiativesrgionalesvisantpromouvoirlapopulationetledveloppement  \ t" 56.  Plusieursrgions,parlentremisedeleurCommissionconomiqueetsociale,onttenudes !$ runionssurleProgrammedactiondelaCIPD,misaupointleurpropreprogrammergionaldaction,puiscr,renduoprationnelsetrenforcdesrseauxrgionauxdecooprationetdecoordinationdesactivitsdepopulationetdedveloppement. Afrique  %!) 57.  LaCommissionconomiquepourlAfrique(CEA)atenuunesriedeconfrencesrgionales '.#+ faisantsuitelaCIPDetafindvaluerlapertinencedespointsdereprechoisisconcernantlintgrationdesproblmesdepopulationdanslesdiversplansdedveloppementdelargion.LaCEAamensapropreenquteauniveaunationalpourvaluerlamiseenoeuvreparchaquepaysdelaDclarationdeDakar/NgoretduProgrammedactiondelaCIPD. ladernireruniondesuivi,tenueAddisAbebaenseptembre1998,laCEAaexaminlesprogrsaccomplisdanslensembledelargion,ainsiquelestendancesetperspectivesspcifiquesdes36paysquiontrpondulenqute.Les ,(1 participantsdelarunion,savoirdesgouvernements,desorganisationsinternationales,desdonateursetdesONG,ontpassenrevuelesexpriencesafricainesenmatiredapplicationduProgrammedactiondelaCIPDetdelaDclarationdeDakar/Ngor,etformul75recommandationsquirecouvrentlventailcompletdesthmesabordsdanslesdbatssurlaCIPD+5.58.  Lesquestionsdepolitiquegnralequisontapparuesdimportanceprimordialepourlargion  concernaientlerenforcementdusoutienllaborationetlaprogrammationdespolitiquesdeprventionduVIH/sidaetdesservicesconnexes,ainsiquelareconnaissanceetllargissementdur=ledesONGetdusecteurprivdanslasolutiondesproblmesdepopulation.Larunionaexhortlespaysquinelavaientpasencorefaitadopterdespolitiquesdepopulationappropriesetmettreenplacedesmcanismesadquatsdecoordinationdespolitiquesetprogrammes,enparticulierconcernantlacooprationSud-Sud.LesrecommandationsdelaCEAportaientaussisurtouslesaspectsdelaprogrammationdelasantenmatiredereproductionpourlesadolescentsetlesjeunes.LesconstatationstiresduquestionnairedelaCEAetlesrecommandationsformulesferontlobjetdunexamenofficielauxprochainesrencontresrgionalesdelaCEAetdelaCommissionafricainedelapopulation,ainsiquauSommetdeschefsdtatdelOrganisationdelunitafricaine(OUA),quisetiendraenjuin1999. tatsarabesetAsieoccidentale   59.  LaCommissionconomiqueetsocialepourlAsieoccidentale(CESAO)etlaLiguedestats   arabessesontrencontresenseptembre1998BeyrouthpourexaminerleProgrammedactiondelaCIPD,laDclarationdAmmanetlesactivitssuscitesparleurapplicationetleuradaptationauxpolitiquesetprogrammesdelargion.Lestatsmembresontproposdenouvellesmesuresconcernantlesstratgiesdepopulationetdedveloppement,ainsiquedespolitiquesetprogrammesdtaillssurleplandelasantenmatiredereproduction.LesreprsentantsontraffirmleurattachementauxobjectifsduProgrammedaction,quivisentintgrerlapopulationdanslesstratgiesnationalesdedveloppement,etsoulignlimportancedtudierlaquestiondelaccsauxsoinsdesantenmatiredereproductionetdeleurqualit,ainsiquederpondreauxbesoinsnonsatisfaitspourraisond ge,desexeoudeconditionsociale,toutceladanslecontextedelarestructurationconomiqueencoursdanslargion.Lesrecommandationsinvitentlesgouvernementsencouragerllaborationdepolitiquesetprogrammesdtaillssurleplandelasantenmatiredereproduction,enprtantnotammentattentionauxMST,laviolencecontrelesfemmesetlesenfants,auxpratiquesnuisiblescommelamutilationgnitalefminine(MGF),etlaparticipationdeshommeslaplanificationfamilialeetlasantenmatiredereproduction.LerapportdemandeaussiunecollaborationinternationaleetintersectorielleafindecrerdesindicateursetmcanismesfiablespermettantdemesurerlesprogrsralissdanslapplicationduProgrammedaction,surtoutconcernantlintgrationdesproblmesdepopulationdanslesstratgiesdedveloppementetlesplansnationauxdedveloppementsocial.60.  Plusieurspaysdelargionontcommuniququilsavaientmisaupointdesstratgiesnationales 0&H"' dtailles,notammentdesstratgiesdedveloppementsocialquiprennentenconsidrationlexigencedquitetlaccsauxservicessociauxdebase,crentdenouvellespossibilitsconomiques,rendentlegouvernementplusconscientduproblmedelapauvret,entreautres,etcatalysentleseffortsderamnagementdessecteurssociaux.LesrecommandationsdelaCESAOmettentaussilaccentsurlescampagnesdeplaidoyerauprsdesresponsablesetdespersonneschargesdappliquerlesprogrammes,demmequesurlimportancedunecoordinationintersectorielleentrelesprestatairesdeservicesdesantenmatiredereproduction,notammentlesONG,lesecteurprivetlesservicesdesantpublique. ,(. Ї AsieetPacifique   61.  LaCommissionconomiqueetsocialepourlAsieetlePacifique(CESAP)atenuenmars1998 6N uneruniondestineexaminerlapplicationduProgrammedactiondelaCIPDetdelaDclarationdeBalisurlapopulationetledveloppementdurable.CeforumadonnauxpaysdelargionuneoccasiondedmontrerleurvolontdatteindrelesobjectifsduProgrammedaction,uneoccasionaussididentifierlesmesuresclefsauxquellestouslespartenairesdudveloppementdoiventprterdurgenceattention.LesparticipantsontgalementexaminlesdiversesrformesstructurellesquelespaysdelargiondelaCESAPmettaientenoeuvrepoursadapterlamondialisationettirerpartidespossibilitsquelleoffre.Autotal,laruniondelargionAsieetPacifiqueaformul63mesurescomplmentairesϜadopterpourlaveniretunersolution,otaitaffirmelancessitdemobiliserdesressourceshumainesetfinancirespouratteindrepluscompltementlesobjectifsrgionauxdelaCESAPenmatiredepopulationetdedveloppement.CettersolutionapprouvelerecourslacooprationSud-SudetauxONG,mcanismesquipeuventsesubstituerlactiondesorganesgouvernementaux.62.  Les63recommandationrelativesauxmesuresprendredanslecadreinstitutionnelportent   notammentsurlespointssuivants:problmesdelamigrationinternationale,delgalitdessexesetdelquitentrelessexes,fixationdeprioritsexplicitesdanslesdomainesdessoinsdesantenmatiredereproductionetdelasantdesadolescents,etr=ledelasocitcivile.LaruniondelaCESAPaconcluquedesprogrsavaienttfaitsdanslapplicationduProgrammedactiondelaCIPD,maisquedesdifficultssubsistaient,notammentcelledetrouverunquilibreentreler=ledugouvernementdanslaplanificationetlafournituredesservices,dunepart,etlacapacitdusecteurprivdefinanceretfournirlesmmesservices,delautre.LespaysdelaCESAPontreconnuquelerecoursauxmcanismesdumarchdanslafournituredeservicesconstitueraitunpasimportantversuneapplicationpluscomplteduProgrammedactiondelaCIPD,surtoutsagissantderemdierauxingalits.Laprincipalersolutiondemandeltablissementdunrapportsurlesprogrsdelargiondansledgagementdenouvellesressourceshumainesetfinanciresauservicedespolitiquesetprogrammesdepopulationetdedveloppement,rapportprsenteruneconfrencedesuivien2002. EuropecentraleetorientaleetCommunautdtatsindpendants  bz 63.  LespaysdelaCommissionconomiquepourlEurope(CEE)tudisdurantcedbatsonten  premierlieulespaysdEuropecentraleetorientaleetlestatsdontsecomposaitlexUnionsovitique!laCommunautdtatsindpendants(CEI).DanslecadredusuividelaCIPD,lespaysentransitiononttenuenmai1995unatelierparrainparleFNUAP,consacrlapolitiqueetauxprogrammesdepopulationdanslargionetaccueilliparlaCommissionnationaleroumainedestatistique.̀64.  Lesproblmesdepopulationlesplusproccupantsmisenrelieflorsdecetteruniontaientles #% suivants:tauxlevdavortements,faibletauxdutilisationdelaplanificationfamiliale,avortementspratiqusdansdesconditionsdangereuses,quisontunecausemajeuredelamorbiditetdelamortalitmaternelle,etfrquencedescasdestrilitdanslapopulationfminine.LespaysontgalementsignaldestauxextrmementlevsdeMST,surtoutchezlesadolescents,ainsiquelaqualitmdiocredessoinsdesantetdelIECconcernantlessoinsdesantenmatiredereproduction,tantparmilesprestatairesdeservicesquedanslegrandpublic.Laplupartdespayspossdaientnanmoinsquelquesavantagesclefsdanslapoursuitedesobjectifsenmatiredepopulationetdedveloppement,savoirdesniveauxlevsdalphabtisationgr celimportancedonnelducation,olesdeuxsexesontgalementaccs,etlaplaceprogressivementpriseparlesecteurprivdanslaprestationdesservicesde .,F(. sant.Bienquedesprogrsaienttenregistrsdepuis1995dansletraitementdebeaucoupdecesproblmes,desobstaclesconsidrableslapplicationduProgrammedactiondelaCIPDsubsistentencoredansnombredecespays.65.  Endcembre1998,laCEEatenuunerunionrgionaleBudapest(Hongrie)surlesactivits . complmentairesdeCIPD+5.CetterunionafourniloccasiondtudierlesprogrsaccomplisdanslapplicationduProgrammedactiondelaCIPDsurcinqthmesprioritaires:fcondit,familleetproblmesdgalitdessexes;droitsenmatiredereproductionetsantenmatiredesexualitetdereproduction;mortalitetsant;vieillissementdelapopulation;migrationsinternationales.Lesconclusionsdelarunionportentsurcesthmes,toutenmentionnantbrivementceluidelacooprationinternationale. AmriquelatineetCara5bes    66.  En1996,leprojetdePlandactionrgionalapprouvlavingtcinquimesessiondela Rj  CommissionconomiquepourlAmriquelatineetlesCara5bes(CEPALC)estdevenulePlandactionrgionaldelAmriquelatineetlesCara5bessurlapopulationetledveloppement,aprsavoirtamplifilalumiredesrsultatsdelaCIPD.Ildcritdiversesactivits,notammentdestablesrondestenuesenliaisonavecleFNUAP,quiportentsurdesproblmestelsquelasantdesadolescentsenmatiredereproduction,lesdroitsenmatiredereproductionetlamiseenoeuvredesprogrammesdesantenmatiredereproduction,ainsiquelesliensentrepopulationetmacroconomie.UneconfrencedesuivitenueArubaenmai1998admontrlavolontpolitiquepermanentedespaysdelargiondedonnersuiteauxobjectifsetrecommandationsdelaCIPDparlentremisedeplansnationaux,dedclarationsdeprincipeconcernantlapopulationetledveloppementdurable,deplansetprogrammessectoriels,etparlacrationdegroupesoucommissionsdelapopulationchargsdeformuleretcoordonnerlespolitiquesetprogrammes.67.  Lesigesous-rgionaldelaCEPALCpourlesCara5besestresponsabledelamiseenoeuvredes  mesurescomplmentairesrelativeslapplicationduPlandactionsous-rgionaldesCara5bessurlapopulationetledveloppement,quiprsentelecontenuduPlandactionrgionaletduProgrammedactiondelaCIPDdanslaperspectivedesCara5besetsertdeguidepratiqueauxpaysdelasousrgion.Lassistancetechniquefournieauxpaysdelasousrgiondansdesdomainescommelarechercheappliqueavisrpondreleursbesoinsetproccupationsspcifiques,savoirnotammentlamigrationinternationale,limpactdelimmigrationsurlespetites3lesetleszonesc=tires,ler=leetlimportancedesrapatriementsdesalairesaubnficedesfamilles,lesretoursverslepaysdorigineetlasantdesadolescents.Lesdonnesrelativesauxpolitiquesetprogrammesonttsystmatiquementcollectesetdiffuses,faisantpartiedelabanquergionalededonnessociodmographiques.@QQ& Obstacles  U%m!' 68.  Malgrlesprogrsconstats,lapplicationduProgrammedactionatingaleenraisondes &") nombreuxobstaclesetdifficultsrencontrsparlesdiffrentspays.Lesplusfrquemmentcitsonttlessuivants:limitationdesressourcesfinanciresethumaines,conflitsdepriorit,mdiocreinfrastructureinstitutionnelle,insuffisancedelacoordinationintersectorielle,mcanismesinadquatsdemesure/suivi,crisesconomiquesettroublescivils.   +"'. &    Limitationdesressourcesfinanciresethumaines   69.  LundesobstacleslespluscommunmentrencontrsdanslapplicationduProgrammedaction 6N estlalimitationdesressourcesfinanciresethumaines,savoirnotammentlemanquedepersonnelform')]laboreretappliquerdespolitiquesdepopulationetdedveloppement.Leslimitationsenmatiredegestiondesressourceshumainessontapparuesdansdenombreuxministresquitaientconsidrablementsurchargsparcequeleurpersonneltaitinsuffisammentqualifietformpourfairefacelamasseconsidrabledetravailquereprsentaientlessecteursdudveloppementconomiqueetsocial.70.  Lespaysquiontprocddeschangementsinstitutionnelsetdeprogrammedanslesannes $ <  coulesdepuisLeCaireontsouventditqueleralentissementdeschangements,voirelimpossibilitdelespoursuivre,tenaitnotammentlararfactiondeleursressources.Cetobstacleestillustrparlecasdespaysolesministresdelapopulationetorganismessimilairesnontpaslesmoyensdagir,souventenraisondumanquedefonds. Conflitsdepriorit  2J  71.  Linterdpendancedesproblmesdepopulationetdesproblmesmacroconomiques,  environnementauxet,plusgnralement,dedveloppementaimposlobligationdatteindrelesbutsetdobserverlesrecommandationsduProgrammedactiondelaCIPD.Maislesgouvernementsfontsouventfacedesprioritsquientrentenconcurrenceaveclintgrationdesproblmesdepopulationdanslesstratgiesdedveloppement.Certainspaysendveloppementetpaysentransitionontestimquelesproblmesdepopulationnavaientrienvoiraveclacroissanceconomiqueoulallgementdelapauvret,oubienquilstaientdimportancesecondaireparrapportcesobjectifs.Ilfautdoncsusciteruneprisedeconsciencepluslargeetmenerdescampagnesdeplaidoyertouchantlesliensentrelapopulationetlesautresaspectsdudveloppement.72.  Lesrecherchesconduitespardesinstitutionsinternationalesindpendantesmontrentquejusqu Nf 98%desfondsaffectsauxactivitsdedveloppementsontconsacrsdessecteursautresquelapopulation  $  3      כ.DesproblmesdepopulationsemblablesceuxexaminsauCaire!enparticulier .F lautonomisationdesfemmes,lascolarisationdesfilleset,plusgnralement,lintgrationdesproblmesdepopulationdanslesstratgiesdedveloppement!peuventtrerelgusausecondplanpardessoucisdordreconomiqueouenvironnementalplusimmdiats. Mdiocrecapacitinstitutionnelle  L!d# 73.  UnnombreimportantdespayssurlesquelsaportlenquteCIPD+5duFNUAPontcitparmi "% lesobstaclesrencontrslamdiocritdeleurinfrastructureinstitutionnelleoulemanquedorganessectorielsdotsdumandatpolitiquedetraiterlesproblmesintgrsdepopulationetdedveloppement.Parexemple,certainspaysontsignalquuneCommissionnationaledelapopulationetdudveloppementavaittcre,maissanslesoutiendunsystmedeplanificationoudunplannationaldedveloppementlesrecouvrant.Endautrescas,leministreoulorganegouvernementalchargdetraiterlesproblmesdepopulationoucrcettefinnavaitpasdepouvoirdedcisionoudemcanismepermettantdemesurerlesprogrsaccomplisverslaralisationdesbutsetobjectifsnoncslaCIPD.74.  DenombreuxpaysdAfriqueetdAsieontsignalquunmanquedecoordinationentreministres h+'/ ouinstitutionsavaitrenduextrmementdifficiledincorporerleursprogrammesdactiondenombreux X,p(0 aspectsdelagendaduCaire.Trsraressontlescasolespaysenqutsmentionnentquelesorganessectorielspertinentsavaientactivementparticipllaborationetlexcutiondunestratgieoudunplandactionnouveauxenmatiredepopulationoudedveloppement.Lemmefaitagalementtsignaldansdautresexamensrgionauxetsous-rgionauxdactivitspostrieureslaCIPDvisantappliquerleProgrammedaction. Manquededonnesetdemcanismesdesuivi   75.  Denombreuxpaysendveloppementetpaysentransitionontsignalquelapplicationdu D \ ProgrammedactiondelaCIPDtaitentravelafoisparunmanquededonnesoudinformationsetparlinadquationdesmcanismesdemesureetdesuivi.Denombreuxpaysentransition,surtoutlestatsindpendantsdefra3chedate,nontpasdedonnesderecensementnilacapacitdeconduireunrecensement.76.  Denombreuxpaysontcitcommeobstaclesmajeurslabsencedemcanismesystmatiquede Rj  suividesobjectifsdelaCIPD,ladifficultdobtenirdesindicateursdtaillsconcernantlasantenmatiredereproductionetlesservicessociauxdebaseet/oudesdonnesetsystmesanalytiquesinadquatsouinsuffisants.CesobstaclespeuventexisterdanslespaysodesEDSourecensementsnesontpasconduitsrgulirement,oubienexcutspardesservicesdiffrents,etolesdonnessontcollectesetanalysespardesservicesouorganisationsdiffrents.Enoutre,lesdiversorganeschargsdecollecteretdanalyserlesdonnespeuventtregnsparlinsuffisancedesressourcesetdelacapacittechnique. Facteursexternes  0H 77.  Danslespaysolesmarchsintrieurstaientpeutendusouquitraversaientunercession,le ~ financementetlemaintiendunpersonnelqualifiennombresuffisantdanslesministrescomptentsestdevenuunproblmecentral.Cettesituationsaggravesouventdunemigrationdupersonnelqualifi,cequicompliqueencorelat chedesministresetservicessectoriels.Ilestmanifestementimpossibledecorrigercessituationssanssattaquerleurscausesfondamentales,desortequelaprogrammationetlapplicationdepolitiquescourttermeysontpeuprsinterdites.78.  Denombreuxpayssubissentderapideschangementsstructurels,etceuxquisontenproieune |  tensionpolitiqueetdesproblmesconomiquesaigusontvulestroublescivilsetpolitiquessintensifiersensiblementaucoursdesquelquesderniresannes.Lesguerres,causespardesluttesethniques,desconflitspolitiquesetunesituationconomiquedifficile,onteupoureffetdaggraverlesproblmesdesantpubliqueetdedtruirelinfrastructurequiauraitdEaiderrsoudrelesproblmesdepopulationetdesantenmatiredereproduction.̜ Lcartdinformation z$ '  79.L cartdinformationentrelesrichesetlespauvresetentrelesdeuxsexesesttrsmarqu,et %!) larpartitiondesnouveauxmoyensdinformationetdecommunicationestencoreplusingale.Laccslinformationdonneaccsaupouvoirdactionetdedcision,etlaplupartdessocitscontinuentdenexclurelesfemmes.LefaitqueleshommesdominentlInternetafaitconstammentlobjetdecritiques,celadsledbut.Malgrunmanquedaccsaussiprononc,lInternetabeaucoupcontriburendrelesorganisationsdelasocitcivilecapablesdesorganiseretdefairecampagne.Danslespaysendveloppement,unevritablecoursesestengagepourmobiliserlestechnologiesauservicedelaconnaissance,delinformationetdelaconstitutionderseaux,demmequepourintensifierla X,p(0 participationdupublicetlinteractionaveclui.Lesorganisationsdefemmescomprennentdeplusenpluslimportancestratgiquedesnouvellestechnologiessagissantdejouirpleinementdesavantagesdesdroitsenmatiredereproduction. Lalibertdavoiraccsdesespacesautresquelachambrecoucheretlacuisine,dtreenmesuredagirentoutescuritdansdesespacesouvertstousestlaconditionpralabledunepleineparticipationdesfemmeslavenirdumonde,selonMarieHlneMottinSylla,membredelONGEndaTiersMonde(Sngal).Deplus,cestlesecteurprivquiestlemoteurdelarvolutiondelinformationetlesavocatsdebonnespolitiquesdelapopulationsontsouventabsentsdesdbatsoprennentformelespolitiquesmondialesetnationalesdelacommunication.  h   ̛@  Mesurescomplmentairesadopter  ] u  80.  Lesgouvernementsdoiventreconna3trepleinementlesrelationsentrepopulation,santenmatire   dereproduction,macroconomieetautresquestionssectorielles,ainsiquelancessitdemcanismesnationauxdeplanificationdespolitiquesetdesprogrammesquitiennentcomptedelinterdpendancedecesquestions. Renforcementdesinstitutions   81.  Lesgouvernementsdoiventlaborerdescadresstratgiquesencourageantetsoutenantla / collaborationetlacoordinationintersectorielle,moyendefaireensortequelesproblmesdepopulationbnficientduneattentionaccrue.82.  Lesgouvernementsdoiventpoursuivreouentamerleprocessusdedcentralisationconcernant E] laplanificationetlexcutiondesprogrammesdepopulationetdedveloppement,etfournirlesoutienncessaireundroulementefficacedeceprocessus.Denombreuxpaysquisesontengagsdansladcentralisationdesprogrammesetpolitiquessectorielsontestimquenpoursuivantdanscettevoie,ilsavaientuneexcellenteoccasiondecommenceroudecontinuerraliserlesobjectifsduProgrammedactiondelaCIPD.83.  Touteslespartiesintressesauxpolitiquesdepopulationetdedveloppementdoiventdfinir C[ clairementleursr=lesetresponsabilitsdanslarecherchedesobjectifsetlapplicationdesrecommandationsduCaire.84.  Lesgouvernementsdoiventrenforcerleurcollaborationaveclasocitcivile,dontlesONG,en q # matiredeplanification,dexcution,desuivietvaluationdesactivitsdepopulationetdveloppement,comptetenudesavantagesetcomplmentaritsrelatifsdeleursdiffrentspartenaires..85.  Lesgouvernementsdoiventaffecterdavantagederessourcesrenforcerlesinstitutionsexistantes #' ouencrerdenouvellesquiabordentlesproblmesdepopulation,demaniregarantirquelecadreinstitutionnelsoitsuffisantpouratteindrelesobjectifsdelaCIPD. Ressourcestechniquesethumaines  &"+ 86.  LesgouvernementsdoiventtravaillerdeconcertaveclesONGetlesecteurprivpourdisposer (3$- desressourcestechniquesappropries,cestdiredunpersonnelqualifietbienformetdemoyenssuffisantsdefinancerlesprogrammes,cequipermettradintgrerpleinementlesproblmesdepopulationdanslaplanificationdudveloppement.  +'1 87.  Lesreprsentantsdesgouvernements,desONGetdesautressecteursdelasocitciviledoivent   travaillermettreenplacedeseffectifspermanentssuffisantsdepersonnelbienformetinformauseindesservicesgouvernementauxetdusecteursanitaire,afindesoutenirlespolitiquesetprogrammesdepopulationetdveloppement. IECetactivitsdeplaidoyer   88.  Lesgouvernements,ainsiquelesONGetlesecteurprivdoivententameretintensifierdes T l activitsdeprisedeconsciencequimobilisentunsoutienenfaveurdelasantenmatiredereproduction;delautonomisationdesfemmes;etdesproblmesdordreconomiqueetenvironnementalouconcernantdetouteautremanirelebientresocial.89.  Lesgouvernementsdoiventconsoliderlescoalitionsetrseauxnationauxdeplaidoyerconcernant r  lesobjectifsetrecommandationsduProgrammedactiondelaCIPD,celaenvisantdesaudiencesmultiplesquivontdescadresdirigeantsdupaysauxcommunautslocalesetencooprationaveclesorganisationsdelasocitcivile.90.Lesgouvernements,demmequelesONGetlesecteurpriv,doiventtirerpartidesoccasionsqueleuroffrelespritdeparticipationetdouverturedontlaSocitmondialedinformation(GlobalInformationSociety)donnelexemple.LestechnologiesdinformationetdecommunicationoffrentdenouveauxprocessusetoutilsauxactivitsdecommunicationquiplaidentenfaveurduProgrammedactiondelaCIPD.Lesoutilslesplusmodernessontnotammentlessuivants:sitesWebinteractifsetrelisentreeux,donnessurlapopulationplusintressantesetinteractives,archiveslectroniques,systmesdapprentissagedistanceetconfrenceslectroniques. Rechercheetdonnes  ~ 91.  Lesgouvernements,demmequelesorganisationsdelasocitcivile,doiventsengagerdans  desrecherchesbiencentresafindamliorerlefficacitetlefficiencedesprogrammesdepopulationetdesantenmatiredereproduction.Ilfautinsistersurlancessitdecommuniquerentempsutilelesrsultatsdelarechercheetdelesappliqueraustadedelaconceptiondesprogrammes.92.  Lesgouvernementsetlasocitcivile,notammentlesinstitutsuniversitairesoutechniques,   doiventtravaillerdeconcertfournirdesdonnesintgresetdtaillesdontlagestionsoitaise.  ! @  ChapitreIII.GALITDESSEXES,QUITENTRELESSEXESET  0 0 0 AUTONOMISATIONDESFEMMES   93.  LeProgrammedactiondelaCIPDsouligne,etcestlundesesprincipesfondamentaux,que  promouvoirlgalitetlquitentrelessexesetassurerlautonomisationdesfemmesetlliminationdetouteslesformesdeviolenceleurencontre,enfinveillercequelesfemmesaientlesmoyensdema3triserleurfcondit,sontdeslmentscapitauxdesprogrammesrelatifslapopulationetaudveloppement,sanslesquelsilestimpossibledeconcevoirlanotiondedveloppementdurable(Principe4).LeProgrammedactionnoncegalementunautreimportantobjectif,quiestdencouragerleshommesfairepreuvedusensdesresponsabilitsdansleurcomportementsexueletprocrateuretdansleurviesocialeetfamiliale(par.4.25).Laralisationdecesbutsetobjectifsestunpralableessentielldificationdunesocitviablelongterme,justeetdveloppe.94.  Lapromotiondelgalitdessexes,delquitentrelessexesetdelautonomisationdesfemmes Rj  danslesprogrammesdepopulationetdedveloppementestjustifieparlefaitquelapositionsocialedfavorisedesfemmes,quiestsouventlielavaleurconomiquedontsontinvestisleursr=lesdanslafamille,aideperptuerunemauvaisesant,unrgimealimentaireinadquat,desgrossessesprcocesetfrquentesetuncyclecontinudepauvret.Endenombreusespartiesdumonde,lesfillesre oiventdslapetiteenfanceunenourrituremoinsbonneetmoinsabondantequelesgar onsetsontmoinsbientraitesqueuxencasdemaladie.Danslespaysolesfemmesontunniveaudducationinfrieurceluideshommes,ellesre oiventmoinsdinformationsqueuxetexercentmoinsdecontr=lesurlaprisededcisionsetlesressourcesfamiliales.Ellessontaussimoinsaptesreconna3trelesproblmesdesantourechercherdessoinsdesant.95.  Lamdiocritdelaconditionsocioconomiquedesfemmeslesexposedautrepartdemauvais ( traitementsphysiquesetsexuelsetladpressionpsychique.Parcequeleurspartenairessexuelslessoumettentleurvolont,ellesrisquentdesgrossessesnondsiresetdesMST,dontleVIH/sida.Sousleffetdepressionsconomiquesetdelvolutiondesvaleurssociales,lesjeunesfillesontdebonneheuredesrelationssexuelles.Lesfemmessontencoreexposesdesrisquesdesantadditionnelsdufaitdunniveaugnraldesousdveloppementquillustrent,parexemple,lemauvaistatdesroutesetlemanquedetransports.Cettatdechosespeutleurinterdirederecevoirentempsutileletraitementmdicalquappellentlescomplicationslieslagrossesse.Unapprovisionnementeneauinadquat,lemanquedlectricitetunmdiocreniveaudhygineimposentauxfemmesdesfardeauxsupplmentairesdufaitdeleursresponsabilitsdomestiques,commedechercherleauetleboisdefeu.96.  Partantdesaccordsconcluslorsdeconfrencesinternationalesantrieuressurlapopulationetsur "$ lesfemmes,leconsensusatteintlaCIPDacrlesconditionsdedeuximportantsglissementsstratgiquesdanslaformulationetlapplicationdesprogrammesdepopulationetdedveloppement.Lepremieraconsistdonnerencoreplusderelieflimpratifdgalitdessexesdanslesprogrammes,desortequelaccentnesoitplusplacsurlesfemmesentantquetelles,maisplut=tsurlecontextesocialosedrouleleurexistence.Onaicienvuelingalitdesrelationsentrelessexes,quilimitelhorizondesfemmesetlesempchedebnficierdesprogrammesdepopulationetdedveloppement.Ledeuximeacomportladoptionduneapprochefondesurlanotiondedroits,afindepermettreauxfemmesdeconqurirleursdroitsenmatiredereproductionetdesexualit,puisdelesprserver.  +'. 97.  LapromotiondesobjectifsdelaCIPDquesontlgalitdessexes,lquitentrelessexeset   lautonomisationdesfemmesasignifi,pourdenombreuxpays,ladoptiondunestratgiedouble.Dunc=t,desactivitscentresexclusivementsurlesfemmesousurleshommespeuventtrencessairesdansdescontextesspcifiquesoilexisteunvastecartentrelessexes,conditionquecettelignedeconduitenaitpaspoureffetdepromouvoirlesstrotypessexuelsouderenforcerinvolontairementlesingalitsentrelessexes.Lesprogrammesdestinsexclusivementauxfemmessontaussijugsimportantsenraisondufardeaubiologiqueetsocialquelesfemmessupportent,beaucoupplusqueleshommes,danslaprocration.Detelsprogrammessontdoncutilespourappliquerdesstratgiesdautonomisationdesfemmes.Dunautrec=t,denombreuxpayssesontdonnpourrgledintgrerlesoucidgalitdessexesdanstouteslesactivitsdepopulationetdedveloppement,celapourtenirlesengagementsprislaCIPD.Cetteintgrationconsiste,entreautreschoses,aborderlesproblmeslislgalitentrehommesetfemmesenmatiredechancesetdaccs.Celaobligencessairementplanifieravecsointantlesstratgiesutilisesquelesrsultatsescompts.98.  Leprsentchapitreestconsacrapprcierlesprogrsaccomplisdansdiverspayssagissantde v  promouvoirlgalitdessexes,lquitentrelessexesetlautonomisationdesfemmes.Lesdomainestudissontlessuivants:adoptionduneperspectivedgalitdessexesouintgrationdelgalitdessexesdanstouslescontextes;crationdunenvironnementpropicelgalitdessexes;plaidoyerpourlintgrationduneapprochefondesurlesdroitsauxprogrammesdepopulationetdedveloppement;protectiondesdroitsdelafillette;promotiondelaresponsabilitdeshommes,surtoutencequiconcernelasantenmatiredereproduction.Lechapitreseterminepardespropositionsvisantatteindrelesobjectifsdgalitdessexesetdautonomisationdesfemmes.@  Intgreruneperspectivedgalitdessexes   99.  LeProgrammedactiondelaCIPDinsistesurlancessitdintgreruneperspectivedgalitdes Ia sexesdanslesprogrammesdepopulation.Ilyestnotque,silesfemmessontsouventlespluspauvresdentrelespauvres,ellessontaussidesacteursclefsdansleprocessusdedveloppement.Onoubliesouventdeleurfaireplacedansledialoguesurlespolitiques,oubienencoreleursbesoinsetprioritssontdfinisenleurnompardautres,tropsouventdansdestermesquirenforcentenfaitdesr=lesetrapportsprfixs,lesquelssecaractrisenthabituellementpardesingalitsetdesinjustices.100.  Enseffor antdemettreenoeuvrelagendadelaCIPDsurlesproblmesdgalitdessexes,de G _! nombreuxpaysontpromudesprocessusdeplanificationetdeformulationdespolitiquesoladfinitiondesprincipalespartiesintressessestlargieaupointdincluredesgroupespralablementexclus.Auniveaudeschoixpolitiques,laplusgrandedifficultatdepromouvoirlalgitimitet,bienplus,lancessitdelgalitdessexesentantquevaleurfondamentalequetousleschoixeffectuerenmatiredepopulationetdedveloppementetlespratiquesinstitutionnellesdoiventreflter. cetgard,ilestimpossibledesparerlesproblmesdgalitdessexesdautresdfisfondamentauxauxquelslespayssontconfronts,commelesprocessusdedmocratisation.101.  Pourdenombreuxpays,unet cheentreprendreimmdiatementaprslaCIPDfutdapprcier %(=$* dansquellemesurelenvironnementpolitiqueexistanttaitpropiceuneintgrationdesproblmesdgalitdessexesdanstouslescontextes.Endenombreuxcas,labsencedunenvironnementpropiceaincitlespaysmettreenplaceuncadrepolitiqueoilsoitpossibledecommencerabordercesproccupationssystmatiquementettouslesniveaux.Laprincipalestratgieaconsistlaborerdespolitiquesetplansdactionenmatiredgalitdessexesetdedveloppement,afindeguiderlesdivers ,(/ secteursenlamatire.Ltablissementdedonnesdistinctespourlesdeuxsexesajouunr=leimportantcetgard.LeprocessussestconsidrablementacclraveclesprparatifsdelaquatrimeConfrencemondialesurlesfemmestenueBeijingen1995,demmequaulendemaindecelleci.102.  Les2lesMarshall,lestatsfdrsdeMicronsie,laNamibieetlOugandasontaunombredes . paysquiontlaboraprslaCIPDdespolitiquesnationalesdtaillesrelativeslaconditiondesfemmesoulgalitdessexes.Danscespaysetdautres,onaaussimisaupointdesplansdactionnationauxprcisantlesdomainesoiltaitncessairedintervenirpourpromouvoirlgalitdessexes.EnTha5lande,leGouvernementaprparunplandtailltendusur20ansvisantgarantirladoptionduneperspectivedgalitdessexesdanslesprocessusdeplanification.Ceplanrpondauxproccupationsdesfemmessurplusieurspoints:systmejudiciaire,rechercheetcollectedesdonnes,secteursanitaire.LquateuretleParaguayontadoptdesplansquinquennauxvisantpromouvoirlgalitdeschancespourlesfemmes.Lacrationdunenvironnementpropicesesttenduedautrespolitiquessectorielles,commeauVenezuela,olesrformesdessecteursducatifetsanitaireontsystmatiquementcomportuneperspectivedgalitdessexes.103.  Ladoptiondecetteperspectivedanslesprogrammesdesantenmatiredereproductionetde   sexualitmarqueunetapeimportanteverslaralisationdesobjectifsduProgrammedactiondelaCIPD.Ilestdsormaisvidentquelesrelationsentrelessexesetlasexualitsontintimementliesdesproblmestelsquelutilisationefficacedescontraceptifs,lesgrossessesnondsiresetlesIST.Celienprendnaissancedurantleprocessusdesocialisationindividuellequiaboutitimposerdesr=lessexuels.Ceprocessuscommencedsledbutdelavie,tantdanslafamillequedanslacommunaut,etilestrenforcparlesinstitutionssociales,lesmdiasetdautresfacteurs,aboutissantsouventlasubordinationpolitique,conomique,lgaleetculturelledesfemmes.104.  Denombreuxpaysontcommencaffronterlesdoublesstandardsconcernantlecomportement  sexueldelhommeetdelafemme,ainsiquecertainescroyancesetpratiquesconcernantlecorpsetlasexualitdesfemmesquinuisentleursant.Ilsagitparexempledelaconvictionquelesfemmesnedoiventrienconna3tredelasexualit!pourlesdtournerdavoirdenombreuxpartenaires!,cequilesexposeenfaitunrisquelevdISTetdegrossessesnondsiresetpeutlesfairehsiterchercherlessoinsncessaires.Detellesimagesmentalesdelasexualitetdesrelationsentrelessexesreviennentrefuserauxfemmesleursdroitsfondamentauxetsontunecauseimportantedelamauvaisesantenmatiredereproductionetdesexualit.105.  Pourrpondrecettesituation,lespaysontemploydiversesstratgies.Parexemple,le !" Zimbabweacrunequipedetravailsurlasantenmatiredereproduction,quiestchargedeveillercequelespolitiquesetservicesenlamatiretiennentcomptedusoucidgalitdessexes.Dautrepart,ElSalvadorainstituunCodedudroitdelafamilleafindesimplifieretclarifierlesproblmesambigusenmatirederelationsentrelessexes.106.  Ilnapastfaciledintgrerlaperspectivedgalitdessexesdanslesprogrammesde &"( populationetdedveloppement.Unproblmesouventrencontratlabsencedeconsensussurlesstratgieslesmeilleuresetlesplusefficacesutiliserpourpromouvoirlgalitdessexes,lquitentrelessexesetlautonomisationdesfemmesdansdiffrentscontextessociaux,culturelsetpolitiques.Celaaralentilintgrationdecesproccupationsdansdesprocessusdeplanificationetdeprogrammationparfoisessentiels.Uneautredifficultarsiddanslemanquededonnesventilesparsexeetdtudesutilisantdesmthodologiesappropriesauxdeuxsexespourvaluerlimpactdesstratgiesencours .,F(. dapplication.Laplupartdesdonnesdisponiblessontbasessurdesmthodologiesquantitativesetsurlanalysestatistiquedequelquesvariables.Ilarrivedoncparfoisquecesdonnesetanalysesnerussissentpaslucidercertainesdesquestionsnouvellesquiseposentconcernantlgalitdessexes,lquitentrelessexesetlautonomisationdesfemmes.Mmedanslespaysocesproblmesnesontpastropgraves,lesplansdactionnationauxvisantintgrerlesproccupationsdgalitdessexesauprogrammedepopulationetdedveloppementnontpastoujoursbnficideressourcessuffisantespourenassurerlexcutionintgrale.@ Changerlenvironnement  }    Lecontextejuridique     ̀107.  LaralisationdesobjectifsduProgrammedactiondelaCIPDexigelacrationdun 1  environnementpropice,basedelapromotiondelgalitdessexesetdelautonomisationdesfemmes.LeProgrammedactiondelaCIPDaraffirmlespositionsdelaConfrencemondialesurlesdroitsdelhomme,tenueVienneen1993,quiainscritlesdroitsdelafemmedanslecontextedeladoctrinedesdroitsdelapersonnehumaine,proclamantavecnettetquelacultureetlhistoirenepeuventplusjustifierlesrestrictionsimposesauxdroitsdesfemmes.IlenestainsiparcequelaplacefaiteauxfemmesparleCodepnalouleCodefamilialdenombreuxpaysrefltelamaniredontleurr=leyestconceptualis.Danslaplupartdescas,lesfemmesincarnentunesriedtatsphysiologiques,sociauxoupsychologiquesquifontdellesdes victimesprotger.Partoutettoujours,lidequelesfemmessontdestressubordonnsestbasesurdiversesdfinitionsbiologiques,socialesetconomiquesdeleurdestincollectif.Lesloisofficialisentensuitecetteperception.Lesmandatsdlivrsparlesconfrencesinternationalesfournissentlescritresenfonctiondesquelstransformerlesnormesanciennes.Touslespayssontmaintenanttenusderemanierleurssystmesjuridiquesconformmentcesmandats.108.  Pourlaplupartdespays,ceciaimpliqulabolitiondeloisanciennesquidiscriminentcontreles  femmesetlesjeunesfillesetlaconduitedunerformejuridiquedegrandeampleur. cetgard,laConventionsurlliminationdetouteslesformesdediscriminationlgarddesfemmes(CEDAW)atunutileinstrumentderfrenceauxfinsdlargirlanotiondedroitsfondamentauxetdadapterlesrglesnationalesauxnormesinternationales.109.  Avec162tatspartieset98signataires,laConventionsurlliminationdetouteslesformesde  " discriminationlgarddesfemmesatratifiepartouslespays,quelquesexceptionsprs.Parmilespaysquilontratifie,plusieursnelontpasencoreapplique,etlaConventiondemeurelunedesconventionsinternationalesquisontassortiesduplusgrandnombrederserves.CertainspaysquinontpasratifilaConventionontallgudesmotifsreligieux.LanonapplicationprocdesouventderservessurcertainesclausesdelaConvention,aussibienquedenormesetvaleurstraditionnelles.110.  DenombreuxpaysdAmriquelatineontfaitdegrandsprogrs,changeantleslois &") discriminatoiresoupromulguantdesloisquiprotgentlesfemmes.LaConventioninteramricainedestineprvenir,sanctionneretliminerlaviolencecontrelesfemmes,promulgueen1994durantlesprparatifsdelaCIPD,estunexempledelamaniredontlanalysedesrelationsentrelessexesdoittreappliquelaformulationdunelgislationrgionalecon uepourprotgerlapopulationfminineetpourrpondresesbesoins.Lexistencedecetteconventionaincitchaquepaysadopterunelgislationanalogue.CestainsiquelaBolivie,Cuba,lquateur,leHonduras,leMexique,le C,[(/ Nicaragua,lePanamaetlaRpubliquedominicaineonttouspromulgudesloisquifontdelaviolencecontrelesfemmesungravecrime.Toutmanquementcesloisquivautsoumettrelesfemmesunetorture.LeHondurasetdautrespaysontmmecrunechargededfenseurpublicspcialchargdeveillersurlesfemmesetlesmineursnonprotgs.DautresrformeslgislativesonttadoptesenAmriquelatine:nouvellesloisliminantladiscriminationsurlemarchdutravail;rformedesloissurlagricultureamliorantlaccsdesfemmeslaterre;nouvellesloisvisantliminertoutlangagesexistedanslesdocumentspdagogiquesetpromouvoirlgalitdessexesdanslaccslenseignement.111.  EnAsie,laChine,lesPhilippinesetleVietNamontmodifileurlgislationdanslintention    expressedeprotgerlesfemmescontreleharclementsexueletlaviolence.112.  EnAfrique,les14paysquiconstituentlaCommunautdedveloppementdelAfriqueaustrale   (SADC),cestdirelAfriqueduSud,lAngola,leBotswana,leLesotho,leMalawi,Maurice,leMozambique,laNamibie,laRpubliquedmocratiqueduCongo,laRpubliqueUniedeTanzanie,lesSeychelles,leSwaziland,laZambieetleZimbabwe,onttousprislengagementdepromulguerdesloisrprimantlaviolencecontrelesfemmes.Mauriceladjfaitetaentreprisaprslapromulgationunecampagnemassivedinformation.AuGabon,leGouvernementestentraindapprouveruneloivisantassurerlaprotectionsocialedesfemmes,desmresetdesenfants.AuZimbabwe,uneloisuccessoralequiprotgelesveuvesestentreenvigueur.113.  Endpitdesmesuresprises,lecontextejuridiqueestencoreloindtresatisfaisantpourles  femmes.Dansdenombreuxpays,ellescontinuentdesouffrirdumanquedeprotectionlgalepourlexercice,enparticulier,deleursdroitssexuels.Biendesloisportentencorelempreintevisibledeconceptionspatriarcalesconcernantlecomportement,lesbonnesmanires,lhonneur,lachastetetlavertudesfemmes.Loellesonttliminesdestextes,cesconceptionspntrentsouventnanmoinslamentalitdesjugesquilesinterprtent.Unexempleenestlchectrsfrquentdusystmejudiciairefairerespecterl geminimumdumariagedesfilles,locet geestinscritdanslestextes,parcequelesimpratifsculturelsetsociauxet,deplusenplus,lesfacteursconomiquescontinuentdepeserenfaveurdumariageprcocedesfilles.Demme,denombreuxpaysnontpasadmisleconceptdevioldanslemariage,malgrladimensionnouvelleintroduiteparleVIH/sida.Cettatdechosesrendtrsdifficileauxfemmesmariesdobtenirparlapersuasiondeleurpartenairelapratiquederapportssexuelssansdangeret,actuellement,lestauxdetransmissionduVIHchezlesfemmesmariessontparmilespluslevs.Dautresobstaclesjuridiquesrestreignentlaccsdesfemmesauxservicesdesantessentielspourdesraisonsfondessurl geoultatmatrimonial,parcequelassentimentdelpouxestrequis,oupourdautresraisons. Placedesfemmesdanslepersonnelpolitiqueetauxdiffrentsniveauxdeprisededcisions  P$h % 114.  Lasousreprsentationdesfemmesauxpostesdinfluenceetdeprisededcisionsapour %!' consquencequeleursperspectivesetpointsdevuenontsouventpasdeplacedanslespolitiquesetstratgiesdepopulationetdedveloppement.Siellesdoiventexerceruneinfluencesurlespolitiques,ilestdoncessentielquelenombredesfemmesquiparticipentactivementlaprisededcisions,notammentaustadedelaparticipationlapolitiquelectorale,augmentesensiblement.115.  Pourfairefaceceproblme,denombreuxpaysontcrourenforcdesmcanismes *&- institutionnels,commelesministresoubureauxdesaffairesfminines,quiassurentuneparticipationgaledesfemmesauxprocessuspolitiques.Parexemple,leBrsilainstitulaCommission ,(/ intersectorielledelasantfminineauConseilnationaldelasant,quirelveduMinistredelasant.Ilsagitdunorganedehautniveaudontlebutestdefaireparticiperlesfemmeslaplanification,lagestionetausuividesservicesdesantenmatiredereproduction.Cettecommissionestnotammentchargedesuivrelespolitiquesdesantpubliquedansuneperspectivedgalitdessexes.116.  EnAsie,plusieurspaysontencouraglaparticipationdesfemmeslaplanification,lagestion  etausuividesprogrammesdesantenmatiredereproduction.EnAzerba5djan,enRpubliqueislamiquedIran,auxPhilippinesetenTha5lande,lesgouvernementsontlargilaparticipationdesfemmesenlesfaisantsigerdesorganesdehautniveau,notammentdesorganesdexamenetdesurveillanceauxniveauxcentraletrgional.CertainspaysdesCara5besontadoptdesstratgiessimilaires.117.  Dansledomainepolitique,lesrsultatssontingaux,avecdesprogrsdansplusieurspaysmais   duterrainperdudansdautres.Engnral,leclimatdesmilieuxpolitiquesneseprtepaslaparticipationdesfemmes.Cellesquiveulentjouerunr=lepolitiqueconstatentquelenvironnementpolitique,cultureletsocialleurestsouventinamical,voirehostile.Dansdenombreuxpays,lestraditionscontinuentdesouligner,sinondimposer,quelesfemmessontavanttoutmresetgardiennesdufoyer.Cetypedidologievisedcouragerlesfemmesquisouhaitentchapperleursr=lestraditionnelsdominsparlamaternitet,souvent,pnalisercellesquilefont.118.  Cependant,denombreuxpaysontragipositivementenprenantdesmesuresnergiquespour   accro3trelenombredefemmesquioccupentdesfonctionspolitiquesparvoiedlection(tableau3.1).AuMaroc,en1997,quatrefemmesonttnommesSecrtairedtat.AuGhana,lenombredefemmesquisigentauParlementouquioccupentdespostesministrielsaaugment.Enquateur,leGouvernementaapprouvuneloivisantpromouvoirlaparticipationpolitiquedesfemmes,auxtermesdelaquelletouslespartisautorissprsenterdeslisteslectoralesdoiventyinscrireauminimum20%defemmes.AuCostaRica,larformeduCodelectoralainstitudemmeunquota:toutesleslisteslectoralesdoiventcomprendre40%defemmes.  )A Y@ 3  @ Y@9jud 3  Y@ 3  Y@jud 3  Y@ 3  Y@jud 3  Tableau3.1.Sigesparlementairesoccupspardesfemmesau1erjanvier1997 6N @(enpourcentagedutotal)   *w6 ddd Xdd Xdd X##w,dd ,9dd#+    ""$   $Afriquesubsaharienne 8.    (@12(@812 SI<   (@12 "" (@ ""SAmriquelatineetCara5bes E;    $@10$@E10 SI<    $@10 "" $@ ""SAmriqueduNord E;   (@12(@E12 SI<   (@12 "" (@ ""SAsie: %  % 3)  ""  ""30 AsiedelEst OE      4@204@O20 SI<   4@20 "" 4@ ""S0 AsieduSud ND      @7@N7 RH;   @7 "" @ ""R0 AsieduSudEstetPacifique OE !9     (@12(@O12 SI<!9   (@12 "" (@ ""Statsarabes D:  @4@D4 RH;  @4 "" @ ""REurope: % % 3)0H  ""  ""30 EuropeorientaleetCEI ND  #!     @8 @N8 RH; #"   @8 ""  @ ""R0 Europeoccidentaleetmridionale OE ?W#    2@182@O18 SI<?W$  2@18 "" 2@ ""S0 Paysnordiques OE s%    B@37B@O37 Z6M<s&  B@37 "" B@ "" ZSource:ProgrammedesNationsUniespourledveloppement, ' Rapportsurledveloppementhumain,1997./%#( ""  6 /$   $119.  Lamdiocritdelaconditionsocioconomiquedesfemmesentravegalementleuraccsaux Ph) niveauxlespluslevsdelaprisededcisions.Lesobstaclessocioconomiquessontlapauvretetlech=mage,linsuffisancedesressourcesfinancires,lanalphabtisme,laccslimitlducationetledoublefardeaudest chesdomestiquesetdesobligationsprofessionnelles.Ainsi,endpitdesavantagesvidentsquecomportellargissementdelaparticipationlapolitiqueetlaviepubliquegr celadoptionderglesdmocratiquesdansdenombreuxpays,lesfemmessontencorehorsdtat,dufaitdeleurr=leprocrateur,derecueillirlesfruitslgitimesdeladmocratisation.Ilrestedoncncessairedassurerleurautonomieauniveaudelafamilleetdelacommunautafindeleurdonnerlaconfianceenellesmmesncessairepoursortirdufoyeretaccderlarnepolitique,tandisquelasocitdoitreconna3tredesonc=tquelesperspectivesfmininessontessentielleslamiseenplacedundveloppementdurable.@ Renforcerlesinstitutions  '#6 120.  LunedesprincipalesdifficultssurlesquellesinsisteleProgrammedactiondelaCIPDconcerne ( %8 lamaniredinstitutionnaliseretderendrepermanentsleschangementslislgalitdessexes,lquitentrelessexesetlautonomisationdesfemmes.Cetteinstitutionnalisationsupposedelargesalliancesappuyantladoptiondeprocessustechniquesetdeprocduresquigarantissentqueleshabitudessocialesproprespromouvoirlgalitdessexesdurerontetserontpleinementsanctionnesparles ,(< normesadmises.Ellesupposeaussilacrationdescapacitsncessairespourprocderuneanalysepolitiquesouslangledelaperspectivedgalitentrelessexes,demanireclaircirlesobjectifs,dfinirdesbutsmesurablesetdescalendriersetconcevoirdesoutilsadquats.121.  Pourdenombreuxpays,celaaconsistprendredesmesurescon uespouraiderlesorganisations . etinstitutions,tantgouvernementalesquenongouvernementales,utiliserdesinstrumentsetmesurescompatiblesaveclesobjectifsdgalitdessexesetdautonomisationdesfemmes.Laprsencedecesinstruments,quipntrenttouteslesstructures,neutraliselatendanceconsidrerlesproblmesconcernantlgalitdessexescommemarginauxparrapportaumandatdelorganisationouinstitutionconsidre.122.  LEstonie,parexemple,aprisdesmesurestendantmettreenplaceunsolidemcanismenational  ,  destinpromouvoirlgalitdessexestouslesniveauxdegouvernementencrantuncomitinterministrieletunBureaudelgalit.LIndonsieetdautrespaysontlabordesmatrielspdagogiquesdestinssensibiliserlgalitdessexes,demanireformerlescadresdediversesinstitutionsmenerdesanalysesclairesparcetimpratif.@  Recommanderuneapprochefondesurlesdroits   123.  Lintgrationduneapprochefondesurlesdroitsdelapersonnehumaineestlundesobjectifs / fondamentauxduProgrammedactiondelaCIPD;elleestncessairelinstaurationdelgalitdessexesetlautonomisationdesfemmes;leprincipedebasedunetelleapprochersidedanslaffirmationquelebientreetlasantdeltrehumaindpendentenpartiedelamaniredontchacunestapprci,respectetre oitlechoixdedciderdeladirectiondonnersaviesansdiscriminationnicoercition.DenombreuxpaysontutiliscettefinlaConventionsurlliminationdetouteslesformesdediscriminationlgarddesfemmes.Uncertainnombreontmmecommencproposeretappliquerdesprogrammesdactionpalliativetitredemesuresintrimairesmettantlesfemmesentatdexercerdesdroitsquitaientjusquelhorsdeleuratteinte.124.  Undialogueagalementtouvertaveclessixorganescrsenvertudestraitsrelatifsaux  droitsdelapersonnehumainepourtrouverlesmoyensquipermettentcesorganesdinterprteretdappliquerauxproblmesconcernantlasantfmininelesnormesrelativescesdroits.UnautreobjectifseradencouragerlacollaborationauxfinsdlaborerdesmthodologiesetindicateursquepourraientutilisertantlesorganescrspartraitsquelesagencesdesNationsUniesetdautresorganespourpromouvoiretappliquerlesdroitsdesfemmes,enparticulierleursdroitsenmatiredereproductionetdesexualit,etexercerunesurveillanceenlamatire.@ Protgerlesfillettes  z$ ' 125.  Dansdenombreuxpays,descampagnesbienplusvigoureusesqueparlepassonttconduites %!) enfaveurdelaprotectiondesfillettes,tapedcisiveverslamiseencausedespratiquesquiperptuentlaconditioninfrieuredesfemmes.LeGhana,parexemple,aprisdesmesurespourliminerlespratiquestraditionnellesetreligieusesquimettentendangerlasantdesfillettesenmatiredereproductionetdesexualit.IlapromulguuneloicontrelaMGFquiparailleurscriminalise,entreautreschoses,lesritesdiscriminatoireslencontredesveuvesetlesactionspunitivesdirigescontrelesfemmessoup onnesdesorcellerie,ycomprisleurbannissementdelasocit.AuBurkinaFaso,uneloiinterdisantlaMGFestentreenvigueuren1997,etlePrsidentduSngalainterditcettemme X,p(0 pratiqueen1998.DanslEstdelOuganda,lesactivitsbasecommunautairemenespourliminerlaMGFontaboutienrduirelincidencede36%.126.  Surleplanducatif,diversesinterventionssontencourspouramoindrirlcartentrelessexes &> dansleniveaudinstructionetliminerladiscriminationdoriginesexuelledanslessystmesducatifs.AuCambodge,ungroupedetravailatcrauseinduMinistredelducationpourtraiterleproblmequeposentlefaibletauxetlacourteduredelascolarisationfminine.EnRpubliqueUniedeTanzanie,leGouvernementaouvertdesclassessupplmentairesrservesauxfillettesdanslescolessecondairesdescommunautsoleurducationtaitnglige.Denombreuxpaysontrformlesprogrammesscolairespourveillerlesrendreplusouvertslgalitdessexestantdansleurcontenuquedanslesimagesprsentes.@K K  Insistersurlaresponsabilitetlepartenariatdeshommes    127.  Silatdifficileaudbutdefaireensortequeleshommesacceptentuneresponsabilitgale   pourleursantenmatiredereproductionetdesexualitaussibienquepourcelledeleurspartenaires,lesprogrsaccomplisdepuis1994onttfrappants.Undialogueplusouvertsestsansaucundoutedsormaisinstaursurlamaniredontdiversespratiquesculturellesperptuentlesstrotypessexuelsetlesingalitsentrelessexes.128.  Plusieurspaysontessaydobligerleshommesassumerleursresponsabilitsenpromulguant  desloisquirendentillgaldenepasreconna3trecellesquilsontenversleursenfants.LeBrsil,parexemple,aadoptunerformeduCodecivilquifacilitelarecherchedelapaternitpardestestsdADN.Enmmetemps,ilatproposdemodifierleCodepnalpouralourdirlessanctionsfrappantleshommesquiontdesrelationssexuellesavecdesfillettesdemoinsde14ans.129.  Onrassembleactuellementunedocumentationconcernantlvolutiondespointsdevuemasculins - surunlargeventaildeproblmesdmographiquesetconnexes,pourcrerlabasencessaireauxinterventionsappropries.Lesrecherchesconduitessurlaconditionmasculinedansdiffrentscontextessocioculturelsdmontrentquelesr=lesjousparleshommes,entantquegardiensdelidologieetdesconnaissancesetquedpositairesdesressourcesfinancires,fontdeuxdesagentssusceptiblesdinfluerdemaniredcisivedansunsensfavorablelgalitdessexes.Cesrecherchesvisentaussitablirpourquoilestypesdidentitmasculineforgsparlasocitsemblentprdisposerdenombreuxhommesfaireusagedeviolencecontrelesfemmes,ettrouverlesmoyensdelesendtourner.LeCostaRica,parexemple,aentreprisunetudenationalesurlaconditionmasculine,lasexualitetlapaternitresponsablesafindenqutersurlesattitudesdeshommes,leurspratiquessexuellesetleursr=lesentantquepres.@QQ& Obstacles  j%!( 130.  Endpitdessuccspasss,ilresteencorebeaucoupplusfairepourrsorberlesingalits &"* persistantesentrelessexesquilimitentlacapacitdesfemmesetdesfillettesdejouirdunhautniveaudesantenmatiredereproductionetdesexualit.Lapersistancedesattitudesetpratiquestraditionnelles,religieusesetculturellesquimettentlesfemmesenpositiondinfriorit,commelaMGF,agalementunimpactngatifsurcettesant.131.  Certainsdesmcanismesutilisspourpromouvoirlgalitdessexesdanslecadredesstructures +'0 gouvernementalesontp tidunfinancementinsuffisantencomparaisondet chessouventimmenses. ,(1 Certainsbureauxnontpasaccsauxprocessuspolitiquesdehautniveau,cequipeutentraverleurseffortspourintgrerlgalitdessexesdanstouslescontextes.Bienquedenombreuxministresnaientgnralementpasleurdispositiondepersonnelpossdantlesqualificationstechniquesrequises,ceuxquisoccupentdepromouvoirlgalitdessexespeuventtreencoreplusdfavorisscetgardenraisondelararetdupersonnelformauxtechniquespertinentes:danslamajoritdestablissementsuniversitaires,lesrapportsentregalitdessexesetdveloppementconstituentundomainedespcialisationassezrcent.132.  Enoutre,denombreusesstructuresgouvernementalesrcemmentcresontre udesmandats   redoutables,quicomportentdest chesmultiplessurleplandellaborationdespolitiquesetstratgies;unappuitechniqueauxministresdexcution;unefonctiondesuivietdesurveillancepourlesquestionsrelativeslgalitdessexesetlautonomisationdesfemmes;etlaconstitutionderseauxaveclesorganisationsdefemmesetlasocitcivile.Poursacquitterdirectementdeleurst ches,beaucoupdesdispositifscrsafindassurerlaparticipationdesfemmesappellentencoreuneconsolidationsurleplandelamobilisationdesressourcesetdelacapacittechniquedesuivietdanalysedespolitiques.Leursstructuresorganisationnellesetleseffectifsdeleurpersonneldevraientaussicorrespondrelampleurdeleursmandats.Plusimportantencore,ilfaudraitprendredesmesurespourfaireensortequecesmcanismespuissenttenirlesministresdexcutionresponsablesencequiconcernelapromotiondelgalitdessexes,delquitentrelessexesetdelautonomisationdesfemmes.133.  Leseffortsfaitspouramliorerlducationdesfillesseheurtentdesobstaclesdeuxniveaux t diffrents.Auniveaunational,lesressourcesaffectesausecteurducatifsontdanslensembletrsinsuffisante,situationquaggraveparfoislafaiblevolontpolitiquedinvestirdanslducationdesfilles.Auniveaulocal,lesattitudesculturellescontinuentdavoirpoureffetquelesfamillesinvestissentplusdanslducationdesgar onsquedanscelledesfilles.134.  Enfin,ilestcapitaldenoterquelaprivatisationcroissantedenombreuxservicessociaux,dans  diverspaysdumondeentier,aeusouventplusdimpactsurlesfemmesquesurleshommes.Danslesecteursanitaire,ladiminutiondur=ledeltatintroduitdesingalitsenraisonducoEtcroissantdesprestationsassuresparlesecteurpriv.Celasignifiequecesontlespauvres,dontlesfemmesreprsententuneforteproportion,quisevoientinterdirelaccsauxservicesdesant.Lesfemmessupportentaussiunepartaccruedufardeaudanslesfamillesdontlesmembresnepeuventplustrehospitaliss,desortequilfautprendresoindesmaladesdomicile.Uneautredonnequicomportedesimplicationspourlaconditionfminineestlamondialisationdelconomie,quiaparfoiseupoureffetdefaireentrerlesfemmesdansunmondeindustrielcaractrispardebassalaires,demauvaisesconditionsdetravailentra3nantsouventdesrisquesdaccident,etlabsencedetoutdroitpourlestravailleurs,ycomprislescongsdematernitetlesngociationscollectives.@  Mesurescomplmentairesadopter &"(  135.  Lesgouvernementsdoiventmettreaupointunecoordinationmultisectorielleetdesquipesde %(=$* techniciensinterdisciplinairesafindabordersystmatiquementlesproblmesdgalitdessexes,depopulationetdedveloppementauxniveauxcommunautaireetnational.136.  Lesgouvernementsdoiventpromouvoirlerefusdetoutetolrancelgarddesviolencesde S+k'. caractresexuelenpromulguantetenfaisantrespecterlesloisappropries,enappliquantcettefinla C,[(/ Conventionsurlliminationdetouteslesformesdediscriminationlgarddesfemmesetenconduisantdestudesquifassentappara3trelesconsquencesmultiplesdecesviolencessurlasantfminineetleurimpactsurlesdpensesdesantpublique137.  Lasocitcivile,etsurtoutlesONG,doiventrenforcerleursactivitsdeplaidoyerafin . dintensifieretdeprserverdurablementunevolontpolitiquefavorablelacausedelgalitentrelessexes.Ellespeuventyparvenirencrantdescoalitionsquicombinentlescomptencespropresdechacunedentreelles.138.Lesgroupesparlementairesdoiventtablirdesrelationssolidesaveclasocitcivile,surtoutaveclesONG,afinderenforcerlesactivitsdeplaidoyerenfaveurdelutilisationdesconventionsetinstrumentsinternationaux,commelaConventionsurlliminationdetouteslesformesdediscriminationlgarddesfemmes,afindvaluerlesprogrsaccomplisverslgalitdessexesauniveaunational.139.  Lesgouvernementset,enparticulier,lesONGdoiventrenforcerleurscampagnesdIECafinde BZ  creruneprisedeconsciencedanslescommunautsetparmileschefsreligieuxetlesanimateursdelopinionpubliqueausujetdelimpactngatifdecertainesattitudesetpratiquestraditionnellessurlautodterminationdesfemmesetsurleurcapacitdeprendredesdcisionsaffectantleurexistencepropreet/oudeparticiperlaprisededcisionsauniveaunational.Demme,ilfautlargiretrenforcerlesprogrammesquivisentliminerlespratiquestraditionnellesnuisibles,commelaMGF,entirantpartidesenseignementsdesuccsetchecsantrieurs.140.  Lesgouvernementsdoiventveillercequelesprogrammesdepopulationetdedveloppement 0H soutiennentetrenforcentlesr=lespositifsqueleshommesjouentsurleplandelasantenmatiredereproductionetdesexualit,toutenamliorantdemanirepermanentelasituationdesfemmesdanslasocit.Lesprogrammesoprationnelsdoiventdoncincorporerdesstratgiesmobilisantlappuideshommesauservicedelapromotiondelasantetdesdroitsdeleurspartenairesenmatiredereproductionetdesexualit,toutenmettantleshommeseuxmmesenpositiondassumerlaresponsabilitdeleurproprecomportementprocrateuretsexuel.141.  Lesgouvernementsdoiventrenforcerleurappuilacausedelasantdesfillettes,cequi 6 impliquenotammentlaugmentationdesinvestissementsdansleurducation,lacquisitiondesconnaissancespratiquesindispensableslavie,lacrationdepossibilitsdemploiconditionsgales,etlasocialisationdesgar ons.Ceseffortsdoiventaussiincluredesactivitsquiencouragentetconsolidentlesprocessusdesocialisationsoucieuxdgalitdessexescon uslintentiondesgar ons,celatantdanslesfamillesqutouslesniveauxdeleurducationtantscolairequextrascolaire.142.  LesONGdoiventrenforcerlesactivitsdeplaidoyerdestinesrendreplussolideslescadres $4 & juridiquespromouvantetprotgeantlesdroitsdesfemmesetdesfillettesetenassurantlerespect.Ilfautmettreenplacedesmcanismespermettantdesurveiller,exposerendtailetcorrigerlesviolationsdesdroitsdelapersonnehumaine,surtoutaubnficedesgroupesvulnrables,commelesrfugis.143.  Lesgouvernementsetlasocitcivile,surtoutlesONG,doiventrenforcerleurscollaborationet :(R$+ cooprationafindepromouvoirlgalitdessexesetlautonomisationdesfemmes.OnpeutyparvenireninstituantdesmcanismesnationauxtelsquuneCommissiondelgalitdessexes,dotedumandatdesuivredeprslesprogrsaccomplisdanslesensdesobjectifsdelaCIPD.  +'/ 144.Lesecteurprivdoitinstituerdesmcanismesdestinssuivrelinstitutionnalisationdesnormes etvaleursapplicablesenmatiredgalitdessexes,ycomprislliminationduharclementsexueletunepromotionactivedelautonomisationdesfemmes,conformmentauxconventionsetpratiquesinternationales.145.  Lesgouvernements,lOrganisationdesNationsUniesetlacommunautdesdonateursdoivent  faciliterltablissementetlalargediffusiondedonnesventilesparsexe,ainsiquellaborationdindicateursapproprispermettantdesuivrelesprogrsaccomplisdanslesensdelgalitdessexes.Enparticulier,ilestncessairedtudieravecsoinetdebiencomprendreleseffetsdelamondialisationpourchaquesexe,afindepouvoirmettreenplacelesmesurespropressauvegardernotammentlasantdesfemmes.146.  LOrganisationdesNationsUnies,lesdonateursetlacommunautinternationaledoiventappuyer   lamiseenplacedecapacitstechniquesauniveaunationalquipermettentdinstitutionnaliserdesstratgiesefficacesinscrivantdanstouslescontexteslimpratifdgalitdessexes,celaaumoyendestratgiesNordSudetSudSud..147.  Lesgouvernementsetlacommunautinternationaledoiventaffecterdavantagederessources ": lamiseenoeuvredestratgiesdtaillespropresgarantirquelesprocessusdeprogrammationenmatiredepopulationetdedveloppementtiendrontcomptedesbesoinsetproccupationsdesfemmes.  Ph Y@ 3  Y@IMonal 3  Y@ 3  Y@Monal 3  Y@ 3  Y@ Nonal 3  @SS ChapitreIV.SANTENMATI.REDEREPRODUCTION,YCOMPRIS 6N  PLANIFICATIONFAMILIALEETSANTSEXUELLE, ETDROITSENMATI.REDEREPRODUCTION   148.  LeProgrammedactiondelaCIPDentrineledroitdetouslesindividusdevoirsatisfaits,tout y aulongdeleurvie,leursbesoinsdesantenmatiredereproductionenleurdonnantaccsdesinformationsetdesservicesorientsverslasantenmatiredesexualitetdereproduction.Lesdroitsenmatiredereproductionsontaunombredesdroitsdelapersonnehumaine.Ledroitunchoixvolontaireenmatiredeprocrationimpliquequedesrapportsdgalitetdquitexistententrelesdeuxsexesetquetouslestreshumainsaientunaccsgaldesservicesdesantcompletsetdequalitenmatiredereproductionetdesexualit,protgeantledroitlavieprive,unconsentementlibreetinformetlaconfidentialit.149.  Danslesannesimmdiatementantrieures1994,certainspaysendveloppementontvu Wo  intervenirdimportantschangementsdansleursprogrammesdepopulation:ilsontcessderecourirdesprogrammesdeplanificationfamilialepourcontr=lerlacroissancedmographiqueetadoptdeprfrenceuneapprochefondesurlesdroits,commelefitensuitelaCIPD.LaCIPDainspirtouslespaysunevolontaccruedacclrercepassagedelafournitureverticaledeservices,desciblesetquotasunecouverturedetouslesbesoinsdesantenmatiredereproductionetunepromotiondelgalitdessexes,delquitentrelessexesetdelautonomisationdesfemmes,ainsiquedelasantdesadolescentsenmatiredereproduction.150.  LeProgrammedactiondcritlesprincipesdebasequidoiventinspirerlafournituredeservices 5M desantenmatiredereproductionetdesexualit.Cesprincipessontlessuivants:0  Instituerunepolitiquedynamiqueetunprocessusdemiseenoeuvreparticipatifetreprsentatif s detouteslespartiesintresses; ## 0  laborerunplandapplicationstratgiquequisoitbassurunordredeprioritsetsurlalibre  dispositiondesressourcesncessairespourgarantirunprogrseffectifetlexercicedesresponsabilits; ## 0  Procderunerorientationstructurelleetstratgiquedessystmesdesantdanslecontextede # larformedusecteursanitaireetenvisagerdepasserdelasantmaternelleetinfantileetdelaplanificationfamiliale(SMI/PF)desprogrammesdesantenmatiredereproductionetdesexualitbasssurlanotiondedroits,enreconnaissantquecettesantneconsistepasseulementajouterdesservicesetinformationsauxservicesdeplanificationfamilialeexistants; ## 0  Coordonnerlesdiverssecteursquisoccupentdesdimensionssociales,conomiquesetpolitiques $!) delasantenmatiredereproductionetdesexualit,enreconnaissantquilvautmieuxtraitercettesanttraversdelargesapprochesmultisectoriellesetnonpasseulementlaidedorganisationsdusecteursanitaire. ## 151.  Leprsentchapitreestconsacrexaminerltendueduchangementintervenudanslesdroitsen  )#%. matiredereproductionetdanslarecherchedesbutsetobjectifsdelaCIPDconcernantlasantenmatiredereproductionetdesexualit.Ilsappuiesurlesinformationsruniesgr celexamendestravauxpublissurlaquestion,desinterviews,desenqutesduFNUAPsurleterrainetdestablesrondesdexpertsorganisesparleFNUAP  $  4      כ. ,(2 Ї152.  DesprogrsconsidrablesonttralissdansdessecteursessentielsduProgrammedactionde  laCIPDenformulantneuflespolitiques,enconcevantneuflesprogrammes,enintensifiantpartenariatsetcollaboration,etenaugmentantlesressourcesbudgtaires.Enparticulier,desprogrsonttaccomplisdepuis1994surleplandesdroitsetdelasantenmatiredereproductiontelsquedfinisparleProgrammedactiondelaCIPD.En1998,denombreuxpaysavaientapportdeschangementsdordrepolitique,lgislatifet/ouinstitutionneldansledomainedelasantet/oudesdroitsenmatiredereproduction,celadepuislaCIPD.Plusieurspaysmettaientalorslessaidiversmoyensdintgrerlesservicesdesantenmatiredereproductionettudiaientdautresmoyensdinstituerdemanirepermanentedesapprochesfondessurlesdroits.̜153.  Lesmouvementsdefemmes,dsormaisefficacesetcapablesdagir,dautresmouvementsde    masseetdesONGsavraientdesagentsdcisifsdeprogrsdansllaborationetlapplicationdespolitiques,endenombreusespartiesdumondeetendenombreuxdomaines,notammentparcequilssuscitaientunevolontpolitiqueenfaveurdeprogrammesdepopulationetdesantfondssurlanotiondedroits.LesONG,quisontapparuescommedespartenairesauthentiquesdanslaformulationdesaccordsduProgrammedaction,ontmaintenuleurpartenariatdurantsonapplication.̜154.  Lasantenmatiredereproductionestplussouventabordeentantquecomposantedevastes  programmesdesantdanslespaysquientreprennentderformerlesecteursanitaire.Onespregnralementquecetteapprocheseraplusrentableetdonneraplusdesatisfactionauxconsommateurs,cequiconduiravraisemblablementceuxciutiliserplusefficacementlinformationetlesservices.@ff laborerdespolitiquesdesantenmatiredereproductionaprsLeCaire  y  Formulationdespolitiques   ̜155.  Dansplusieurspays,unprogrsestintervenudanslaformulationdespolitiqueslchelledu - secteur,tandisquelamliorationdaspectsspcifiquesdespolitiquesacommencdansdautres.ParmilesmesuresessentiellesprisesparlespaysavancsdanslamiseenoeuvredelagendadelaCIPD,ilfautciterleseffortstendantfournirdesservicesdesantenmatiredereproductiongratuitsetaccessibles,entenduscommeunecomposantedelasantausenslargetoutaulongdelexistence(celacomprendlechoixvolontairedemthodesdeplanificationfamiliale).Deseffortsonttgalementfaitspourcomprendrepluslargementlesproblmesdeprisededcisionsenmatiredereproduction,desortequunplusgrandnombreontdsormaisaccsauxdroitsdavoirdesrapportssexuelsfondssurlassentimentdesdeuxparties,dechoisirlibrementleconjoint,defonderunefamilleetdedterminerlenombredesenfants,lespacementetlemomentdeleurnaissance.̜156.  Certainespolitiquesreconnaissentlgalitdesdroitsdesdeuxsexesetlancessitdereleverla #& conditiondesfemmesafindeleurpermettredexercerleursdroits.Laplupartdespaysdonnentlaplushauteprioritauxaspectsdecesdroitsayantrapportlafournituredeservices,tandisquequelquesunssoccupentexpressmentducontextedanslequellesdcisionsdordreprocrateursontprises,savoirlesrapportsdeforceentrelessexes.̜157.  Sicertainspaysontrussiformulerdespolitiquessurleplandelasantenmatirede ($, reproduction,celatientmanifestementaufaitqueleurgouvernementasuidentifierlesbesoinsprioritairesetfaireparticiperlespartiesintressesuneapprochemultisectorielle,assurantuneprisedeconsciencepubliqueetpla antlasantenmatiredereproductionaucentredelarformedusecteursanitaire.Encesens,lesdonateursetlesorganismesinternationauxontcontribufaciliterla ,(0 collaborationentregouvernementsetONG.Maisleursoutienltablissementdepolitiquesetdeprogrammesasouventtfragmentaire,cequiagnralementpoureffetdentraverlaformationdungroupederesponsablesauniveaunationaletladoptiondepolitiquesetdeprogrammesdtaillsconcernantlasant,lesdroitsetlgalitenmatiredereproduction.̜158.  Diversmodlesdlaborationdespolitiquesonttidentifis.Certainspayssesontappliqus  laborerdespolitiquesnationalesdesantenmatiredereproduction;dautresontfaitplacelasantenmatiredereproductiondanslespolitiquesrelativeslasantdesfemmes;etcertainssesontbornsaborderdesaspectsspcifiquesdelasantenmatiredereproduction.̜159.  Ldificationdunconsensusconcernantleconceptdesantenmatiredereproductionet $ <  linvestissementdetempsetderessourcesdansllaborationdespolitiquessemblentconstitueruneheureusestratgieutiliseparcertainspaysdAsie.LeBangladeshoffreunexempleuniquedONGgroupesenunconsortiumetdedonateursquioeuvrentdeconcertauservicedunobjectifnational.La Stratgiedusecteurdelasantetdelapopulationde1997,formuleaveclaparticipationdONG,degroupesprofessionnelsetdeconsultants,affirmelesprincipesdelaCIPDetreconna3tlancessitduneapprochecentresurlesbesoinsduclientetembrassanttoutlecycledevie,oquatredomainessontprioritaires:maternitsansrisques,planificationfamiliale,rgulationducyclemenstrueletsoinsauxfemmesvictimesdecomplicationspostrieureslavortement,priseenchargedesIAGetdesMST  $  5      כ.LtatduRajasthan,enInde,offreunexempledepolitiquecon ueenfonctiondelaclientle  etdesbesoins,laboresuiteladoptionauniveaunationalduneapprochenevisantpasdobjectifsimmdiats  $  6      כ. t ̜160.  EnAfrique,laZambieaadoptuneapprochemultisectorielleetdcentralisequifaitintervenir  lasocitciviledanslaformulationdunenouvellepolitiquerelativelasantenmatiredereproduction,laquelleabordelesproblmesdgalitdessexes,dontlaparticipationmasculine,ainsiquelallocationdesressourcesdestinessonapplication.Lapolitiquenationaledesantenmatiredereproductionatlaborepartirdunprocessusdtailldvaluationdesbesoins.Lesdistrictssanitaires,lesONG,lesorganismesdonateurs,lesinstitutionsprivesetlesentreprisesyonttousparticip.AuGhana,leMinistredelasantalaborunepolitiquedesantenmatiredereproductionainsiquedesnormesetprotocolesenlamatire.Cettepolitiquetaitbasesurlesrsultatsdunprocessusdvaluationdesbesoinsquiacomportuneconsultationavecdesgroupesreprsentatifsdelasocitcivile ! $  7      כ.EnAfriqueduSud,lesONGontfourniunappuicapitalauxgouvernements 2 J  provinciauxdansllaborationdunepolitiquerelativelasantdesfemmes " $  8      כ. "!:! ̜161.  LecasduBrsiloffreunintressantexempledecequiestarrivdepuisLeCaire.Bienquune p"# politiquedtaillerelativelasantdesfemmesaittlaboreauBrsilavantmmelaCIPD,lesprogrssesontacclrsdepuisLeCaireavecuneattentionaccruecertainsaspects,notammentlesMSTetleVIH/sida,lavortementsansrisquesdansleslimitesprvuesparlaloi,lessoinspostrieurslavortementetlessoinsdestinsauxadolescents.En1997,leCongrsaapprouvuneloinationaledeplanificationfamilialequirecouvretouteslesmthodescontraceptiveseffetnonpermanentetadmetaussilastrilisationvolontaireaunombredesprocduresdonnantdroitremboursementparleSystmedesantunifi # $  9      כ. )%*  Problmesdefinancement  N*f&, ̜162.  Ilnesemblepasyavoirdetendancecohrenteconcernantlefinancementdespolitiquesrelatives +'. lasantenmatiredereproduction.Cefinancementaaugmentdanscertainspays(Bangladesh, ,(/ Prou),tandisquedesplansvisantintroduiredesredevancesdusageretdesmcanismesderecouvrementdescoEtssontenvoiedtablissementdansdautres  $  10      כ.Mmedanslespaysolesecteur  privtendreprsenterunepartcroissantedelaprestationdeservices,legouvernementdemeureparfoisdterminfournirdesservicesgratuitstitredefiletdescurit.̜163.  Lautreproblmeenjeudanslefinancementdesservicesdesantenmatiredereproductionest  celuideladcentralisation!aspectimportantdelarformedusecteursanitairedansdenombreuxpays.Quandlordredeprioritdesdpensesdesantestidentifiauniveaulocal,lesdpensesdesantenmatiredereproductionnepourronttresauvegardesquesilimportancedecetteformedesantatreconnuejusquauniveaurgionaloulocal!ousilademandedesfemmessefaitentendrecesmmesniveaux,cequisupposequellesaienttmisesenmesuredereconna3treleurspropresbesoins.AuZimbabwe,paysgravementtouchparlpidmieduVIH,lesONGdefemmesontbeaucoupcontribuorganiserlademandedeprservatifsfmininssubventionnsparltatquipermettentauxfemmesdeprendreenchargeleurpropreprotectioncontrelinfectionparleVIH.̜164.  Danslaplupartdespays,cependant,lesressourcesaffecteslasantenmatiredereproduction   onttlimites.Parcequelacapacitdefournirdesservicescompletsetdintroduiredeschangementsradicauxdanslasocittaitellemmelimite,laplupartdespaysontdfinidessecteursprioritairesdinvestissement,faisantdeschoixdifficilesdanslarpartitionderessourceshumaines,financiresetinstitutionnellestroprares.Souvent,lesstratgiessontdemeuresaxessurlessecteursdelaplanificationfamilialeetdelaSMI,quiavaientdjauparavantunefortepriorit.̜165.  Danslespaysoleprocessusderformedusecteurfinancieracommenc,uneffortparticulier  estencourspourinclurelasantenmatiredereproduction,entantquesecteurprioritaire,danslegroupedesservicesdesantdebase.EnZambie,oleprocessusderformedusecteurdesantestencoursdepuis1992,laparticipationdetouslessecteursdusystmedesantpubliqueauprocessusdeformulationdespolitiquesafacilitunelargecomprhensiondecequestlasantenmatiredereproduction. Obstaclesrencontrsdansllaborationdespolitiques   ̜166.  Malgrlesprogrsincontestablesaccomplispartoutdanslemondedansllaborationdes 6 politiques,diverspaysontsignalquelesdroitsetlasantenmatiredereproduction,telsquedcritsdansleProgrammedactiondelaCIPD,ntaientpasencoresuffisammentconnusetcompris,enpartieparcequeletexteduProgrammenapasencoretsuffisammentdiffus.̜167.  MmeloleProgrammedactiondelaCIPDabnficidunsoutiengnraletatdemieux <"T$ enmieuxcompris,lespolitiquessuiviesnerefltaientpastoujoursuneapprochefondesurlesdroitsdelapersonnehumaineetlengagementpolitiquentaitpasassezprofond.Unsoutiensansrservefaisaitencoredfautpourquelalgislationgarantisselesdroitsetlasantenmatiredereproduction,ainsiquelgalitdessexesetlquitentrelessexes.Dansdenombreuxpays,lesloisetrglementsenvigueurentravaientlapplicationduProgrammedactiondelaCIPDdansdesdomainestelsquelducationsexuelleetlaccsdesadolescentsauxservicesdesantenmatiredereproduction.̜168.  Cesontenpremierlieulesorganisationsetlesprofessionnelsdusecteursanitaire,lexclusion *)B%, desautressecteursetdisciplines,quiontdonnformeauxpolitiquesrelativeslasantenmatiredereproduction.Ilenestrsultuneattentioninsuffisanteauxdimensionssociale,conomiqueetpolitique delasantsexuelleetdesdroitsenmatiredereproduction,tandisquelesaspectspsychosocialet +(/ affectifdelasantetdubientredelindividurecevaientencoremoinsdattention.Linstabilitpolitiqueetlefrquentremplacementdupersonneldelafonctionpubliqueontgalementnuila continuitdellaboration,delapplicationetdusuividespolitiques.& \ Y@ 3  Y@Wadic 3  Y@ 3  Y@adic 3  Y@ 3  Y@adic 3  @B@KK. Appliquerdesprogrammesdesantdehautequalit t @enmatiredereproductionetdesexualit  d|  Intgrerlesprogrammesdesantenmatiredereproductionetdesexualit    ̜169.  Denombreuxpaysontsignalquediverslmentsdessoinsdesantenmatiredereproduction    taientoffertslapopulationetbeaucoupavaientprisdesmesurespourintgrercertainescomposantesdelasant'\tKenmatiredereproductiondanslesystmedesoinsdesantprimaires.Cependant,desservicesdesantcompletsetintgrsnonttmisenoeuvrequedansunemesurelimite.Certainspaystaientplusavancsdanslepassagedesamnagementsdepolitiqueunemiseenoeuvreeffectivedelapproche santenmatiredereproduction,tandisquedautressemettaientseulementapporterdeschangementsdanslaprestationdesservices.Ilfautgardercecontrastelespritpourlanalyseciaprs.Toutefois,danslespaysdepointesurtouslescontinents!AfriqueduSud,Bangladesh,Brsil,Ghana,TunisieetZambie!,ilestpossibledidentifierdesstratgiesdominantesetdesproblmesclefsdanslapplicationdelapproche santenmatiredereproductionauniveaunational.Enoutre,mmelolessystmesdesoinsdesantnavaientpascdlaplaceunemiseenoeuvredelapproche santenmatiredereproduction,lesONGavaientsouventdjatteintcestade.Lesmesuresinitialesprisesparlespaysenvoiedeprogrsdanscedomaineconsistaientnotammenttransposerlespolitiquesrelativeslasantenmatiredereproductionendirectivesoprationnelles,celaenconcevantunmodledesservicesdesantenmatiredereproductionquiillustrelengagementdelaCIPD,enanalysantlesobstacleshumainsetinstitutionnelsetenseprparantassurerunsuividesprogrs. Intgreretlargirlaprestationdeservices  ^v ̜170.  Lintgrationdesservicesexistantsetllargissementdelensembledesservicesdisponibles  constituentdeuxaspectsstratgiquesclefsdupassageuneapproche santenmatiredereproduction.Surleplandest chesdegestion,lapplicationdecesstratgiessupposeunschmainstitutionnel,uneformationetunesupervision.̜171.  Intgrerlesservices.Denombreuxpaysdanstouteslesrgions!entreautres,AfriqueduSud, " Bangladesh,Brsil,Ghana,Jama5que,Mexique,Prou,TunisieetZambie!ontmislessaidiversmoyensdintgrerlesservicesdesantenmatiredereproduction.Lintgrationinstitutionnelleaparureprsenterunobstaclemajeur,mmedanslespaysquiavaientfaitdelintgrationunepriorit.Dansdenombreuxpays,unestructureorganisationnelleverticaleet,dautrepart,lecompartimentagedesbudgetsetdupersonnelontconstitulesprincipauxobstaclesinstitutionnelsuneapprocheplusintgre.Quandlaprestationdesservicestaitpartage,parexemple,entrelesorganismesdeplanificationfamilialeetlesstructuressanitaires,parfoisgrspardesministresdiffrents,lespayssetrouvaientdotsdesystmesparalllesetilenrsultaitungaspillagedesressources.Ainsi,dansdenombreuxcas,lechangementinstitutionnelatdesurfaceenraisondelinactionbureaucratiqueetdufractionnementdeladministration,ycomprisaustadedelaprogrammation,delaformationetdelvaluation.Danslespayslesmoinsavancs,davantagetributairesdesdonateurs,lemanquedecoordinationentredonateursagalementcontribucefractionnement.  +'/ М172.  Lechangementinstitutionnelleplusfrquentaconsistintgrerlaplanificationfamilialeetla   SMIdansuncadreadministratifcommun.Bienquecertainescomposantesdelasantenmatiredereproductionaienttgroupessousuneinstitutionunique,ilatreconnuquelontaitparvenuendetelscasunemeilleurecoordination,nonuneintgrationcomplte  $  11      כ.  ̜173.  Surleplandelaprestationdesservices,lespaysontralisdesprogrsgr ceauxinitiatives  !souventprisesavant1994!tendantintgrerlesservicesdeSMIetdeplanificationfamiliale.AprslaCIPD,lesouciprincipaltaitdepoursuivrelintgrationdecesservicesaveclaprvention,ladtectionetletraitementdesMSTetduVIH/sida.Cetteintgration,cependant,naparfoisconsistquoffrirdiverstypesdeservicesauxmmescentresdesoins,alorsquelesdiffrentsprestatairescontinuaientdesespcialiserdansdesaspectsdistinctsdelasantenmatiredereproduction,parexempleladtectionetladlivrancedeconseils.Danscertainscas,lesservicestaientoffertsaummeendroitetparlemmepersonnel,maispaslemmejour.̜174.  largirlagammedesservices.Cetlargissementnimpliquepasncessairementlesmmes   problmesadministratifsquelintgration,cardenouveauxservicespeuventtrouverplacesouslemmetoitquelesservicesexistants.Dautrepart,uneapprochepluslargedelaprestationdesservicespeutserencontrermmedanslecadredestructuresverticales,cequiestlecassilesprestatairesdeservicessontforms,parexemple,dlivrerdesconseils,intgrerlgalitdessexesdansdiverscontextesetassurerlaparticipationdeshommes.Llargissementdelagammedesservicesappelleengrandepartielesmmesobservations,austadedelaformation,quelintgrationdesservices.LundesserviceslesplusfrquemmentajoutsauxprogrammesdeplanificationfamilialeatlaprventionetletraitementdesMST,ycomprisleVIH/sida,etensuite,danscertainscas,letraitementdescomplicationsdesavortementspratiqusdansdesconditionsdangereuses(parexemple,auBurkinaFaso,enIndeetauMozambique). Systmesdaiguillage   ̜175.  Lessystmesdaiguillageserfrenttantlintgrationdesservicesqullargissementdu  champdesprogrammes.Lamiseenplacedesystmesdaiguillagehorizontalatreconnuecommeunpremierpasutiledanslavoiedelintgrationlodesstructuresverticalesexistentdj.Cefutlecas,danslespaysafricains,pourdenombreuxprogrammesquitaientmisenliaisonaveclesprogrammesrelatifsauxMSTetauVIH/sida.̜176.  Lessystmesdaiguillageverticalsontgalementessentielsencequiconcernecertainsaspects  " delasantenmatiredereproduction,parexemplelessoinsmaternelsolaiguillage,quienglobeletransportdespatientesverslesservicesdesoinsobsttricauxdurgence,constitueuneinterventionessentiellepropreabaisserlestauxdemortalitetdemorbiditmaternelles. Formation   %$!' ̜177.  Uncertainnombredepaysontfaitintervenirdetrsbonneheurelestablissementsdeformation Z&r") dansleprocessusdemiseenoeuvredelapproche santenmatiredereproductionafindinstitutionnaliserlaformationdanscedomaine.Dautrepart,desprogrammesdeformation,tantinitialequencoursdeservice,onttadaptsuneapproche santenmatiredereproductioncentresurleclientetlasatisfactiondesbesoins,mmesilintgrationnavaitpastmenesonterme.EnRoumanie,afindesuppleraumanquedinformationdontsouffraientlesprestatairesdeservices,unet cheprioritaireatdeformerlepersonneldelaplanificationfamilialeintgrersaspcialitdanslessoinsdesantprimaires.AuBangladesh,oiltaitncessaireenpremierlieudamliorerlacomptence ,)0 desprestatairesdessoinsdesant,leprogrammedeformationrefltellargissementdelagammedeservicesquecesmmesprestatairesdoiventassurer  $  12      כ.  ̜178.  Laformationestaussiunexcellentmoyendintgrerdesquestionsomniprsentes,commela &> dlivrancedeconseils,lapriseencomptedelgalitdessexesdanstouslescontextesetlaparticipationdeshommes.Sagissantdeprendreencomptelgalitdessexesdanstouslescontextes,ilatreconnuqueleperfectionnementdescomptencesdupersonneldanscedomainerevtaituneimportancedcisive  $  13      כ.Parmilesprogrsaccompliscetgard,ilfautindiquerlamiseaupointdetechniquesde   priseencomptedelgalitdessexesdanslaformationrelativelasantenmatiredereproduction,aussibienquedediffusiondunetelleformation.Parexemple,lOrganisationmondialedelasant(OMS),leWomensHealthProjectdAfriqueduSudetlcoledesantpubliquedelUniversitHarvard(tats-Unis)ontlaborunprogrammedebasesurlethme galitdessexesetsantenmatiredereproduction.̜179.  Ilatreconnuquelesuccsdpendaitengrandepartiedunesupervisioncontinuequicomprend   lacquisitionduneaptitudersoudrelesproblmes,surtoutentantquecomplmentdesactivitsdeformation.̜180.  LundesproblmesidentifisdanslaformationenAfrique!bienquilpuisseappara3treailleurs! * estque,traditionnellement,lesprogrammesdeformationverticaleavaienttmisaupointpourcequiconstituemaintenantlescomposantesdelasantenmatiredereproduction.Enbiendesendroits,laformationencoursdeservicecontinuaittredispensecomposanteparcomposante.Dansuncastypique,laformationlaplanificationfamiliale,auxsoinspostrieurslavortement,auxMST,auVIH/sidaetlamaternitsansrisquestaitdonnesparment,chaquecomposantefaisantlobjetdesancesdeformationdistinctes.Cettesituationrefltesansdoutelecompartimentagedesbudgetsetlemanquedecoordinationlintrieurdesprogrammes,quionttreconnuscommedegravesobstacleslintgration.̜181.  Bienquedesprogrammesdeformationpluscompltementintgrsaienttmisaupointen  AmriquelatineetdanslesCara5bes(parexemple,enColombie,enJama5que,auMexiqueetauProu),lesproblmesconcernantlasexualit,dimportancecritiquepourlasantenmatiredesexualitetdereproduction,taientsouventabsentsoubrivementmentionnsdanslapartie santenmatiredereproductiondelensemble.Souventaussi,lesdroitsenmatiredereproductionetlgalitdessexesntaientpasnonplusprisenconsidration,cedontp tissaitlinteractionentreclientetprestatairedeservices.̜182.  Lapnuriedepersonnelcorrectementformafaitobstaclellaborationetlexcutiondes "$ programmesdeformation.Telfutlecasauniveaunational,odesressourceshumainestaientncessairespourconcevoirneuflesprogrammesdeformationetassurerlaformationdesformateurs.Ladcentralisationdesactivitsdeprogrammeafaitappara3trelafaiblessedesressourceshumainesdisponiblesauniveaulocal  $  14      כ. &"(  Qualitdessoins!donneruncontenuauxdroitsenmatiredereproduction  '#* ̜183.  Lamliorationdelaqualitdesservices,ceparquoiilfautentendrelamaniredontlesclients *)B%, sonttraitsparlesystmedeprestationdeservices,estunobjectifessentielduProgrammedactiondelaCIPD.Ladfinitionmetlaccentsurleprocessusdeprestationdeservices,ycomprislacommunicationetlepartagedesinformations;lesnormesminimalesapplicablesauxprocduresetexamens;etloffre,ouabsencedoffre,auxclientsdeservicesapproprisleursbesoins.Depuisla ,)0 CIPD,unegrandepartiedudbatestaxesurlafaisabilitdamliorerlesnormesdequalitdessoins,parcequecesnormesapparaissenttropcoEteuses.Toutefois,denombreusestudesrvlentquilestpossibledamliorerlaqualitdesservicespouruncoEtraisonnableetque,silesamliorationsncessairesnesontpasapportes,cesservicesrisquentdtremoinsutiliss,audbutetparlasuite.̜184.  LePopulationCouncilamisaupointunemthodologiedesanalysesdesituationquivaluela  qualitdesservicesenobservant,entreautreschoses,lefficacitaveclaquellelesressourcessontutilisesdanslecontexteclinique.DanscertainspaysdelAfriquesubsaharienne  $  15      כ,lestudesdanalyses   desituationontconsidrdesaspectsessentielsdelaqualitdesservices,commelechoixdesmthodesdecontraception,lenombredeclientsservir,lutilisationdumatrielclinique,lecontextesocialetlesrelationssexuellesdesclients.Cetteinformationacommencdejeterquelquelumiresurlasousutilisationdesressourcesexistantes.Lesconstatationsfaitesrvlentaussique,silesprestatairesdesoinsdesantre oiventuneformationamliorantleursensdelacommunicationinterpersonnelleetleurcomptencetechnique,silssontappuysparlessuperviseursetre oiventdesrcompensesappropries,ilspeuventfournirdemeilleursservicesdansltroitegammeactuelleprvue(planificationfamiliale);etquunetelleformationpeutaussipermettredlargirlesservicesdemaniresatisfairedautresbesoinssurleplandelasantenmatiredereproductionetdesexualit.̜185.  Unedesquestionscapitalesquiseposent,sagissantdamliorerlaqualitdessoins,concerne  lamanirededfinirlesnormesminimalesobserverlolesressourcessonttrsinsuffisanteset,enmmetemps,damliorerconstammentcettequalitmesurequelesressourcesdisponiblesaugmentent.Ladfinitiondesnormesminimalesdoitaussisappliquerausecteurpriv;ilfautdautrepartprteruneattentionspcialelafixationdecesnormesminimalespourlesservicesnouveauxoumalconnusetpourlesservicesdispenssdanslessituationsdurgence.̜186.  Parmilesoutilslaborspouramliorerlaqualitdessoinsfigurelanotionde servicesrendus  avecefficience,enfonctiondesbesoinsduclient(COPE),con ueparlAssociationforVoluntarySafeContraception(AVSC).Maintenantutilisedansplusde30paysdumondeentier,cettenotionaidelepersonnelcliniquevaluerlaqualitdesaperformanceetrsoudrelesproblmes.Lesprestatairesdeservicesdeplanificationfamilialeetleurssuperviseurssontactuellementformsrsoudrelesproblmesmesurequilsseposent.̜187.  Lesentretiensconseilsetlacommunicationinterpersonnelleentreprestatairesdeserviceset   clientssontdesmoyensessentielsdassurerdeschoixinformsetvolontairesenmatiredereproductionet,parsuite,lerespectdesdroitsenmatiredereproduction.Silesclientsnere oiventpasuneinformationsuffisantepourfairedeschoixpleinementinforms,lesdroitsdelapersonnehumainenesontpasrespects.Laqualitdessoinsenglobeaussilaconfidentialit,lerespectdelavieprive,lesentretiensconseilsetlesrelationsinterpersonnelles.DepuislaCIPD,certainspaysontrussifairedavantageparticiperlesclientsauxdcisionsconcernant,dansleurscaspersonnels,lasantenmatiredereproduction.̜188.  Certainspaysontsignalque,pourassurerlahautequalitdessoinsdanslessecteurspublicet ~'#) priv,ilsavaientamlioroucrdescadresrglementaires.Parexemple,enInde,laqualitinstitutionnelledusystmedesant,ycomprisdanslesecteurpriv,seraassureconformmentauxdirectivesdiffusesparlegouvernementcentral.AuNpal,leGouvernementarcemmentcrleCentre degestiondelaqualitdessoins,auseindelaDivisiondelasantfamiliale,quiestchargdeprter >+V'- appuiauxcentresdesoinsdesantauniveaududistrictdanslebutdamliorerlaqualitdesservicesdesantenmatiredereproduction  $  16      כ.   ̜189.  Lerenforcementdessystmesnationauxdinformation,quicomportelamiseenplace &> dindicateursparalllementlarecherchesurlespolitiques,estjugcommeunmoyenclefdepermettreuneplanification,uneapplicationetunsuiviplusefficacesafindatteindrelesbutsetobjectifsduProgrammedactiondelaCIPDconcernantlasantenmatiredereproduction.LaRpubliqueislamiquedIranetltatdeRajasthan(Inde)offrentdesexemplesdesystmesdinformationefficacesdontlaconception,simpleetclaire,permetdelesutiliserauniveaudelaprestationdesservices.Danscessystmes,seuleslesdonneslesplusessentiellessontcollectes;etlesconclusionstiressontmisesprofitimmdiatementtantauniveaudelaprestationdesservicesquauxchelonspluslevsdusystmedesoinsdesant.̜190.  Maisleproblmeessentielconcernantlaqualitdessystmesnationauxdinformationestcelui   desindicateurs.Pouridentifierlesindicateurs,ilfautconsidrersilsmesurentleprocessusouleproduitetsilssontdordrequalitatifouquantitatif.Uncertainnombredorganismesinternationaux,dontleFNUAP,lOMS,laBanquemondialeetleGroupedvaluation(EvaluationGroup),soutenuparlAgencyforInternationalDevelopmentdestats-Unis(USAID),ontmisaupointdesgroupesdindicateursmondiauxdestinsfaciliterladoptiondautresindicateurs.Cesindicateurssontactuellementmislessaisurleterrain.̜191.  Auniveaunational,onaconstatquiltaitavantageuxquetouteslespartiesintresses!cest  diretouteslespartiesquipeuventmettreprofitlinformation,commelesreprsentantsdecommunauts,lesprestatairesdeservices,lesdirecteursdeprogrammeetleschercheurs!laborentdeconcertdessystmesdinformation.Ilsdoiventidentifierlinformationdontilsontbesoin,lamaniredelanalyseretcelledeprsenterlesrsultatsauxdiffrentsutilisateurs.Parexemple,lerseaudesantdAmriquelatineetdesCara5bes!encollaborationaveccertainsgouvernementsdelargion!aidentifisixthmessuivredanschaquepaysoilestprsent,savoirlasexualitdesadolescentsetleursantenmatiredereproduction,laqualitdessoins,letraitementdesavortementspratiqusdansdesconditionsdangereuses,laparticipationdeshommes,enfinlaparticipationdesfemmeslaprisededcisions.Lesindicateursqualitatifsetquantitatifsmisaupointpourchacundecesthmesserontutilisspourvaluerlasituationdanschaquepaysconcernantlasantenmatiredereproduction $ $  17      כ. BZ @Q Q  largirlaccsauxservicesdesantenmatiredereproduction  7!O"  Communicationetducation  "$ ̜192.  Linformationestuneconditionpralablencessairelasantenmatiredesexualitetde #& reproduction.LesONGontrussidifierlabasedeconnaissancesncessairesetdonnerconfianceauxfemmes,auxhommesetauxadolescentspourquilspuissentrevendiquerleursdroitsenmatiredesexualitetdereproductionetprendreenmainleursantdanscesdomaines,cequiimpliquenotammentunrecoursefficaceauxservicesdesant.̜193.  Denombreusesetdiversesmthodologiesnovatricesenmatiredecommunicationontt ($, laboresetmettentchacunenmesuredexercersesdroitsenmatiredesexualitetdereproduction.Ilsagit,parexemple,duth tre,desmdiasetdelducationdispenseparlescompagnonsd ge.Mais lefficacitdesmthodologiesetdesmatrielsnapastoujourstvalueetleurcontenunapas +'/ toujoursrpondulexpriencehumainelapluscommune,commelasexualitetlesrapportsdeforceentrelessexes,quipeuventaussisexprimerparlaviolence. ̜194.  Seulsquelquesprogrammesdecommunication,dontlesONGsurtoutfontusage,ontaidles &> hommescomprendrecomment,silaccsdesfemmesauxsoinsdesantenmatiredesexualitetdereproductionestentrav,leursantetleurvieestendanger,etparsuitechangerleurcomportementdemanirenepascompromettrelasantdesfemmesetprotgerlaleurpropre. Diversificationdesservicesfournis  D \ ̜195.  Ladiversificationdesservicesfournispourcertainssoinsdesantenmatiredereproduction,    gr celaparticipationdusecteurprivetdesONG,aamliordansplusieurspayslaccscesservices.Parexemple,enColombie,PROFAMILIA,filialedelaFdrationinternationaledeplanificationfamiliale(FIPF),quifournitdanslepaysplusde60%desservicesdeplanificationfamiliale,alargiaprs1994lesecteurdesservicesdesantenmatiredereproduction.Gr ceunprogrammederecouvrementdescoEts,PROFAMILIAasubventionnlesservicesdispenssauxcommunautspauvresetcartesouauxadolescents.LerecouvrementdescoEtsaaidgarantirunchoixvolontaireetinformainsiqumaintenirlahautequalitdessoins  $  18      כ. ":  Obstacleslaccs  p ̜196.  Endpitdesamliorations,lasituationconomiqueetlinfrastructuremdiocredessoinsdesant,  quiestfonctiondecelleci,continuentdansdenombreuxpaysentraverlaccsauxservices.Lesobstaclesrsidentnotammentdansladistancedudomicileaucentredesoins,lecoEt,lignoranceetlattitudedplaisantedesprestatairesdesoins.Lefaitquelessoinsdesantprimairessoientfournissparmentrendextrmementdifficileauxfemmesderpondreleursbesoinsetceuxdeleursenfants.Uneautreconsquencedummefaitestquelinfrastructure,lagestion,linformationetlesautressystmessontddoubls. Amliorationdelaccsauxservicesdesantdestinsauxadolescents   ̜197.  Lemondecompteaujourdhuilegroupeleplusnombreuxdadolescentsquonaitjamaisvu,avec  1,1milliarddejeunes gsde1019ans.Pourpromouvoirledveloppementdelindividuetdelasocit,ilestessentieldinvestirdanscesjeunesetdeleurouvrirdesperspectivesrellesdanslavie.Cependant,beaucouptropdadolescentsnontpasdefoyer,dducationformelle,demploinideloisirspositifs,beaucoupaussiviventdansuneextrmepauvret.Lesperspectivesoffertesauxfillessontparticulirementlimites.̜198.  Lexpriencetiredesprogrammesapprendquelesadolescentsontbesoindesesentirsoutenus "& pouracqurirconfianceeneuxmmes,sedoterdesconnaissancesindispensableslavie,conduireunerelationintimeetrespecterleprincipedelgalitdessexes.DesrapportssexuelsnonprotgsexposentlesadolescentesauxrisquesdegrossessesnondsiresetdeMST,dontleVIH/sida,etlesgar onsaudeuximedecesrisques.Ilfautdoncleurdonneraccsnonseulementdesservicesprventifs,commelinformationetlacontraception,maisaussidesservicesdesantaccueillantsauxjeunesetleuroffrantdiagnostic,traitement,informationetconseils.̜199.  LenqutesurleterrainmeneparleFNUAPen1998apprendque55paysontpriscertaines )%. mesurespourrpondreauxbesoinsdesantdesadolescents,notammentceuxrelatifslasantenmatiredereproduction.Aunombredecesmesuresfiguraientlinclusiondelasantdesadolescentsenmatiredereproductiondanslesplansnationauxdesantpublique,llaborationdepolitiqueset ,(1 directivesenlamatireetlacrationdeministresdessportsetdelajeunesse.Danscertainspays,lesONGsesontparticulirementoccupesdemettrelessaidenouvellesapprochesconcernantllaborationdeprogrammesdestinsauxadolescents,parexemplelducationparlescompagnonsd ge,lacquisitiondesavoirfaireetlesentretiensconseils.Lesinitiativesvisantrenforcerlacomprhensionetlesoutienquilstrouventparmilesadultesdanslafamilleetlacommunautsontdesinvestissementscapitauxdontlimportanceestreconnue.̜200.  EnColombie,PROFAMILIAaappuydans20villesdupayslesactivitsdecentresdejeunes   oceuxciontleurdispositiondesservicesmdicaux,desdiagnosticsetinformationsetpeuventrecevoiruneducationconcernantlasantenmatiredereproductionetdesexualit.AuKenya,lachanson INeedtoKnow(Jaibesoindesavoir),interprtepardejeunesartistesdeNairobi,aconnuunimmensesuccs.Cettechansonaincitlesadolescentsdemanderquunecomposante santenmatiredereproductionsoitajouteauxservicesdesantscolaire.Aux2lesMarshall,unprogramme desjeunesfaceauxjeunesaformdesducateursetconseillersdummegrouped gepourlesmettreenmesurededispenserauxjeunes,leurfamilleetlacommunautuneducationsurdesproblmestelsquelesgrossessesdadolescentes,lesMSTetleVIH/sida,labusdesdroguesetlanutrition.Leprojetrpondaitgalementauxbesoinsdesadolescentsenmatiredecontraception.̜201.  Lesjeunesfillescourentunrisqueparticulierdaccidentsdelasantenmatiredereproduction.  Chaqueanne,plusde14millionsdadolescentesdeviennentmres.UngrandnombredecesgrossessesnesontpasdsiresetlOMSvaluenonmoinsde4,4millionslenombredavortementssubischaqueanneparlesadolescentes.Despratiquesnuisibles,commelaMGFetlemariagedenfants,lasuiteduqueldesgrossessesprcocessontattendues,aggraventencorelerisquedaccidentschezlesadolescentes.̜202.  Lesgrossessesprcoceslimitentgalementlesperspectivesoffertesauxfilles.Dansdenombreux  pays,lesadolescentesenceintesnesontpasautorisespoursuivreleurducationscolaire.Dansdautres,lducationdesgar onsestapprcieplushautprixquecelledesfilles.Ilenrsultequelesfillesreprsententlesdeuxtiersdesplusde130millionsdejeunesnonscolariss.Certainspaysontcependantcommencprendredesmesurespourencouragerlducationdesfilles,ycomprissousformedincitationsdirectes,commeladispensedesdroitsdinscriptionouleversementdunepetiteallocation,parfoissousformedevivres,oubienadaptentlesystmescolairedemanirefaciliterlaparticipationdesfilles.Parexemple,durantles10derniresannes,leComitbangladaisdepromotionruraleaouvertplusde30000colesquidispensentunenseignementprimairedetypenonclassique,et70%deslvesytaientdesfilles & $  19      כ. "*" ̜203.  Denombreusestudesmontrentquelducationsexuelleencouragedesattitudesetun `#x$ comportementresponsables.Cestudesmontrentgalementquesilonfournitauxadolescentsuneinformationetdesservicesrelatifslasantenmatiredesexualitetdereproduction,ilssontcapablesdediffrerledbutdeleuractivitsexuelleetsontensuitemieuxmmedeseprotgercontrelesgrossessesetlesIST,dontleVIH/sida.̜204.  Pourgarantirlasantetlesdroitsdesadolescentsenmatiredesexualitetdereproduction,ainsi n($* quepouramliorerleschancesouvertestantauxfillesquauxgar ons,desinvestissementsbienplusconsidrablesserontncessaires. lheureactuelle,peudegouvernementsontlabordesstratgiesdtaillesdinvestissementdanslasantdesadolescentsenmatiredereproduction. Accro3trelaresponsabilitdeshommes  ,(/ Ї205.  LeProgrammedactiondelaCIPDreconna3tquelasexualithumaineetlesrelationsentreles  sexesontuneffetsensiblesurlasantenmatiredesexualitetdereproductionetqueleshommesdoiventassumerlaresponsabilitdeleurproprecomportementsexuel,demmequerespecteretsoutenirlesdroitsetlasantdeleurspartenaires.Denombreuxpaysontentreprisdescampagnesdeplaidoyerafindlargiroudencouragerlintrtqueportentleshommeslasantenmatiredesexualitetdereproduction.DepuislaCIPD,onaconstatuncertainaccroissementdelutilisationdesprservatifsmasculinsetdunombredevasectomies,ainsiquuneextensiondesservicesdeluttecontrelesMSToffertsauxhommes.Dansquelquespays,lesONGontmisaupointdesapprochesnovatricesvisantappuyerlaparticipationdeshommesauxpreuvesdelagrossesseetauxsoinsauxenfantsetlesencourageravoirdesrelationsfondessurlgalitetlerespectmutuel.Parexemple,auMexique,ungroupedesagesfemmesaorganisunprogrammeayantpourbutdeformerlesagentssanitairesauniveaudescommunautsencouragerlaparticipationdeshommesauxsoinsdesantenmatiredereproductionetleurenseignerquelagrossesseetlanaissanceengagentlafamilleentireetnesontpasseulementune affairedefemmes.̜206.  Onreconna3tdeplusenplusquilestcapitaldagirauprsdesgar onsetdesjeunes.Certainspays f~  ontrenforclalgislationvisantsoutenirler=ledeshommesdanslafamille,surtoutencequiconcerneleversementdespensionsalimentaires.Cependant,lapplicationdesloisconcernantlaviolencecontrelesfemmesnesestquepeuamlioreetlaparticipationdeshommesdanscedomaineestresteengnrallimite. Assurerlasantdesrfugisenmatiredereproduction  t ̜207.  Jusquunedatercente,lasantenmatiredereproductionnavaitpasunrangprioritairedans  lafournituredeservicesdesantdanslessituationsdurgence.MaisleProgrammedactiondelaCIPDreconna3tlancessitdassurerlapplicationdesdroitsenmatiredereproductionetdefournirdessoinsdesantdanslemmedomaine,carlesbesoinssonttoujoursaussinombreux.Celaestparticulirementvraidesadolescentsetdesfemmes,quisontdautrepartplusexposesauxviolencessexuellesetauvioldanslessituationsdurgence.̜208.  DepuislaCIPD,lessoinsdesantenmatiredereproductiononttdeplusenplusgarantisdans  touteslessituationsdurgenceenraisondelamliorationdelacapacitetdesmcanismesmisenplaceparlacommunautinternationale.UneinitiativedesagencesdesNationsUniesetdONGinternationalesacontribudemaniredcisivelaboreruneapprochecoordonnedansledomainedelasantenmatiredereproduction.Ona,enparticulier,prparunmanueldesantenmatiredereproductionindiquantendtailunensemblelmentairedeservicesassurerdanslessituationsdurgence,quicomprennentlessoinsmaternels;laplanificationfamiliale,dontlacontraceptiondurgence;enfinlaprventionetletraitementdesMSTetduVIH/sida.Destroussesdesantenmatiredereproductionpourlescasdurgenceontgalementtcresetstockespourdistributionimmdiateencasdebesoin.̜209.  En1995atcrsouslesauspicesduHautCommissariatdesNationsUniespourlesrfugis ~'#) (HCR)unGroupedetravailinterinstitutionsdanslequelsontreprsents30ONG,agencesdesNationsUnies,organismesgouvernementauxetinstitutionsdonatrices,etquiapourmissiondorganiserdesservicesdesantenmatiredereproductiondanstouteslessituationsdurgence.Decefait,unensembleminimaldeservicesatlabor;ilsecomposedutrousseauncessairepourdispensercesservices,savoirdesmdicamentsessentiels,desfournituresetunmatrielchirurgicaldebase y $  20      כ. .,F(.  ,(/ М210.  En1995galement,leConsortium Santdesrfugisenmatiredereproductionatfinanc  pardesorganisationsquidispensentdesservicessurleterrainousontspcialissdanslasantpublique,ainsiquepardesgroupesdeplaidoyer.Desmanuelsdvaluationdesbesoinsetlematrielcorrespondantonttproduits.̜211.  Bienquelacapacitdelacommunautinternationalederagirauxsituationsdurgenceetles  mcanismesconnexessesoientamliors,etquedesservicescompletsdesantenmatiredereproductionsoientdsormaisassursplusrapidementdanslessituationsdurgence,lepersonneldesservicessanitairesdurgenceformdispenseruneinformationetdesservicesdanscedomainerestepeunombreux.@w w  Traiterlescomposantesdelasantenmatiredereproduction    ̜212.  Quelespays,danslaconceptiondensembledeleursprogrammes,aienttravaillintgrerles  !  services,amliorlaqualitdessoinsoulargilaccsauxservices,onpeutreconna3treuneapprocheplusglobaledelasantenmatiredereproductionenconsidrantcequiatralispoursescomposantesessentielles.Dansleslimitesduconceptdesantenmatiredereproduction,troisproblmescentrauxsesontdgagslchelleplantaire:0  Satisfaireauxbesoinsenmatiredeplanificationfamiliale;/## 0  Garantirlasantmaternelle,prvenirettraiterlesavortementspratiqusdansdesconditions e} dangereuses; ## 0  PrvenirettraiterlesMST(ycomprisleVIH/sida).## Cependant,certainspaysabordentdeplusenplusdautresproblmesdesantenmatiredereproduction!savoir,laprventionducancerduseinetducoldelutrusetlastrilit. Rpondreauxbesoinsduneplanificationfamilialedequalit  /G ̜213.  Mettrechaquetrehumainenmesuredechoisirsilsouhaitedevenirparentet,danslaffirmative, }  dechoisirlenombredesesenfantsetlemomentdeleurnaissance,cenestpasseulementconduireuneinterventioncapitalequipermetdamliorerlasantpublique,maisaussiconcrtiserundroitdelapersonnehumaine.Pourquelescouplesetlesindividuspuissentdciderdemanirelibreetresponsabledunombredeleursenfantsetdelespacementdeleurnaissance,ilfautrendreaccessibleetabordableunventailcompletdemthodesefficacesetsansdangerdeplanificationfamiliale,quirpondentauxprfrencesexprimes.̜214.  En1998,presquetouslespaysavaientdjaffirmledroitdescouplesetdesindividusdechoisir k#( lenombredeleursenfantsetlemomentdeleurnaissance,ainsiquedavoiraccslinformationetauxmoyensdelefaire.SeulsdeuxtatsMembrescontinuaientdelimiterstrictementlaccslaplanificationfamiliale  $  21      כ. ;&S"+ ̜215.  Dansdenombreuxpays,lesrestrictionslaccsauxservicesdeplanificationfamilialeontt '#- leves.Dansdenombreuxpaysgalement,lesrglementationsetpolitiquesenvigueursontrvisesconcernantdesquestionstellesquelautorisationduconjoint,ltatmatrimonialetleslimitesd ge,oubienlesrglementationsetpolitiquesdontleffetestderefusercesservicesauxadolescents,auxfemmesclibataires,divorcesouveuves,etcellesquisouhaitentretarderouespacerleursgrossessesmaisnepeuventparvenirunaccordsurcepointavecleurmari.En1997,lautorisationduconjointtaitencore 9,Q(2 exigedans14paysdesfemmesquisouhaitaientobtenirdesservicesdecontraception,etdans60autrespayspourlesmthodesdecontraceptionpermanente % $  22      כ.  ̜216.  Laplanificationfamilialeestresteaucentredelaplupartdesprogrammes.Cependant,la &> premiremesureprisedanslamajoritdespaysolapplicationduProgrammedactiondelaCIPDavaitcommencatdadopteruneapprochedelaplanificationfamilialecentresurlasantenmatiredereproduction.Celasignifiequeleseffortsdoiventdsormaistendredavantagesatisfairelesbesoinsdesclients.Ilsagitdoncdereconsidrerlventaildesmthodesdecontraceptionoffertes;defournirdesservicesdinformationetdeconseilpermettantdechoisiruncontraceptifenfonctiondelasexualitindividuelle,desrelationsaveclepartenaire,desproblmesdgalitdessexesetducontextesocial;etdedispenserinformationsetconseilssurleseffetssecondairesetleurtraitement.DesONG,commelesassociationsdeplanificationfamilialeaffilieslaFIPFetlesONGfminines,montrentlavoiedanscedomaine.Maislesprogrammesnationauxralisentaussidesprogrs.Parexemple,lIndeacessen1995defixerdesobjectifsimmdiats:onyaliminlesobjectifsenmatirededmographieetdecontraception,lesrempla antparuneapproche valuationdesbesoinscommunautaires.Demme,laChineseffor aitdabandonnerlesquotasdegrossessesaubnficeduneapprochecentresurleclientetfondesurleprincipeduchoixprocrateur,celaautitredunprogrammeintroduitaveclesoutienduFNUAPdans32comtsdispersstraverslepays.̜217.  Certainspaysontadoptdesapprochesbasessurlaqualitdessoins,cequicomportaitdes  centresdispensantlesservicesappropris;unetechnologieadquate;laformationdupersonnelauxentretiensconseilsetlacommunication;etlapossibilitdechoisirentrediversesmthodesdecontraception.ParmilesdispensairestudisdanscinqpaysdAfriquesubsaharienne,81%pouvaientoffriraumoinsquatredecesmthodes  $  23      כ. Tl ̜218.  Bienquelonaitmislaccentsurlamliorationdesfacteursdterminantsdelaqualitdessoins,  cequiestunsigneencourageant,ilnenapasrsultautomatiquementquelesclientsrecevaientdessoinsdequalit.Lexamendecinqanalysesdesituationapermisdeconstaterquedanslesdispensairespouvantoffrirquatremthodesdecontraceptionoudavantage,seulement34%desnouveauxclientsintresssespacerlesnaissancestaientinformsdetroismthodesaumoins.Enoutre,danslesdispensairesquidisposaientdedocumentsdinformation,ceuxcitaienteffectivementutilissdansmoinsduncinquimedesrencontresentreclientsetprestatairesdesoins.Enoutre,de2388%desprestatairesdesoinsayantfacilementaccsunpostedeauneselavaientpaslesmainsavantdeprocderunexamendelargionpelvienne ) $  24      כ. "!:! ̜219.  Danscertainspays,onestdsormaisplussoucieuxdobtenirunassentimentinformenmatire p"# deplanificationfamiliale.AuBangladesh,auMexiqueetauProuetdanscertainstatsdelInde,parexemple,lesprestatairesdeservicesonttmieuxformsfournirdesinformationsetobtenirlassentimentvolontaireetsansrservedeleursclients.̜220.  Danslaplupartdespaysendveloppementodesdonnessurlestendancesencourssont &"( disponibles,unehaussesensibledutauxdutilisationdescontraceptifsatconstate.Laugmentationannuellemoyennedecetauxdanslespaysendveloppementtaitde1,2pointdepourcentage,surlabasedunombredefemmesmariesd geprocrateur * $  25      כ. ^)v%+ ̜221.  Siunaccroissementnotabledelutilisationdescontraceptifsappara3tdansdenombreuxpaysen *&- dveloppement,diversindicateursdonnentpenserquelaproportiondesbesoinsnonsatisfaitsresteleve,soitenviron2025%descouplesdanslespaysendveloppement.Pargroupergional,letaux ,(/ debesoinsnonsatisfaitstaitlepluslevenAfriquesubsaharienne(29%)etleplusbasenAmriquelatineetCara5bes(18et20%,respectivement) + $  26      כ.  ̜222.  Deuxnouvellesmthodesdecontraceptionsontapparuesaprs1994:unproduitinjectableune &> foisparmoisetleprservatiffminin.Environ22paysdAfriquesubsaharienneontcommencdoffrirleprservatiffminin,reconnaissantquelesfemmesontbesoindunemthodequellespuissentcontr=ler.Enoutre,lesrecherchesmontrentqueladuredefficacitduDIUdetypeCUT380Aestmaintenantde10ans.Lesorganisationsderechercheontpoursuivileurstravauxafindegarantirlinnocuitdescontraceptifsetmenunesurveillanceaprslintroductiondesproduitssurlemarch.̜223.  Lacontraceptiondurgenceestdevenueplusaccessibledepuis1994.Ellerpondauxbesoins $ <  spcifiquesdesfemmesexposesdesrapportssexuelsnonprotgsetpeutprvenirsansdlaiunegrossessenondsire.Lacontraceptiondurgenceatintroduitedansuncertainnombredepaysetdesactivitsdeformationsontgalementencours , $  27      כ.   ̜224.  En1998,lutilisationdelaquinacrinepourstriliserlesfemmes,produitquelOMSnajamais BZ  considrcommesansdanger,atenfininterditeparlaFederalDrugAdministrationdestats-Unis,quiademandlasocitamricainedpositairedencesserladistributionauxtats-Unisetderemettrelatotalitdesesstocks - $  28      כ. * ̜225.  Lesoutiendesdonateursladistributiondecontraceptifsaaugmentde15%de19941996 . $  29      כ. `x PourlargiondelAsieetduPacifique,cesoutienadoublen1996parrapportlanneprcdente,cequisexpliquesurtoutparunlargissementdesventessubventionnesdanslargion.DanslargiondelAfrique,ilaaugmenten19951996de52%parrapportlapriodebiennaleprcdente.Desinitiativesdusecteurpublic,dedonateursetdentreprisescommercialessontencoursauxniveauxmondialetnationalenvuedlargirler=ledesentreprisesprivesdanslacommercialisationdecontraceptifshormonauxunprixmoinslev,lintentiondetousceuxquipeuventlesacheterdanslespaysendveloppement.̜226.  Dansdenombreusespartiesdumonde,laccsauxservicesdeplanificationfamilialesest >V amliorgr ceunediversificationdeleursprestataires.Parexemple,lesventessubventionnesontaugmentde13%en1997:plusde16millionsdecouplesrpartisentre55paysenontbnficien1997,contre14,4%en1996.Cetteaugmentationimportantearsultprincipalementdesprogrammesindienetindonsien.Lesprogrammesdeventessubventionnesontporten1997sur937millionsdeprservatifsautotal,soituneaugmentationde20%parrapportauchiffredelanneprcdente.Laventedunetellequantitdeprservatifsfaitressortirlimportancedesventessubventionnes,surtoutcomptetenudelpidmiedusida / $  30      כ. "$ ̜227.  LaccslaplanificationfamilialesestremarquablementlargidansplusieurspaysdAsie $4 & centrale:Kazakhstan,Kirghizistan,etOuzbkistan.Danscestroispays,59%descouplesmarispratiquaientlacontraception,quilsagissedemthodesmodernesoutraditionnelles,contremoinsde20%en1990 0 $  31      כ. &#) ̜228.  Malgrlesprogrsralissdanslestechniquesdecontraceptionetmalgrlafournituredeservices :(R$+ deplanificationfamiliale,ilyaencoredenombreuxindividusdontlaccslinformationetauxserviceseststrictementlimitpardesobstaclesdordrelogistiqueousocial,oulisleurcomportement.Ilestpossibledesurmontercesobstaclesconditiondtreattentiflvolutiondesbesoinsdesutilisateursetenseproccupantdavantagedamliorerlessystmeslogistiques,lescapacitsdegestionetlinformationdupublic.Lefaitdassurerlaplanificationfamilialedanslecontextedeservices ,)0 completsdesantenmatiredereproductionetdencouragerleshommesaccepteretappuyerleschoixcontraceptifsdeleurspartenairesaideraaussicarterplusfacilementcesobstacles.̜229.  Lesmthodesdergulationdelafconditmasculinedemeurentgravementinsuffisantes. cet &> gard,lesdonateursetlesecteurprivdoiventaugmenterlesinvestissementsdanslarecherchedveloppementdenouvellesmthodesdestinesauxhommes,ainsiquedemthodesadjuvantcontr=lesparlesfemmesafindeprvenirlatransmissiondesMSTaussibienquelesgrossesses. Promouvoirlasantdesfemmesetlamaternitsansrisques  D \ ̜230.  Gr cellandElinitiativepourunematernitsansrisques,renforcparlaCIPDetdautres    confrencesdesNationsUnies,ilexisteaujourdhuiuneprisedeconsciencedesrisquesdemortalitetmorbiditmaternellesplusgrandequilya10ans.Tousceuxqui,danslemondeentier,soccupentdesproblmesdesantetdedveloppementontreconnuquelamortalitmaternelleposeunproblmerelatiftantaudveloppementquauxdroitsdelapersonnehumaine.LOMSetlUNICEFontestim585000lenombrededcsmaternelssurvenusen1990.Pourchaquefemmequimeurt,unbienplusgrandnombresubissentunsrieuxdommagephysiqueousontenmauvaisesant.LobjectifdelaCIPDestderduirede50%dicilan2000lenombredescasdemortalitmaternellede1990.Silestdifficiledtretrsprcis,lesniveauxdemortalitmaternelledemeurentcertainementlepluslevsenAfriquesubsaharienneetenAsieduSudEst 2 $  32      כet,plusgnralement,lesfemmesdespaysendveloppement  affrontentunrisquededcsdurantlagrossesseetlaccouchementinacceptableetbeaucouppluslev(unesur48)quecellesdespaysdvelopps(unesur1800).̜231.  En1997,uneimportanteconsultationtechniqueorganiseColombo(SriLanka)parleGroupe 0H interinstitutionspourlamaternitsansrisques(quicomprendlUNICEF,leFNUAP,laBanquemondiale,lOMS,laFIPFetlePopulationCouncil),apassenrevuelesstratgiesetapprochesdestinesrduirelamortalitmaternelle.Lesparticipantsontconcluquilnesuffisaitpasdeformerlesaccoucheusestraditionnelles,defournirdesexamensdefiltrageprnataldestinsidentifierlesgrossessesrisquelev,nidoffrirdestroussesdaccouchementlmentaires.Lesfemmesdoiventpouvoircomptersurlassistancedunpersonnelqualifietilestncessairedeleurdonnerlessoinsncessairesquandleurvieestendangeretdelestransporterunh=pitalspcialisencasdurgence;ellesontaussibesoindesoinsaprslaccouchement.Pouratteindrecetobjectif,ilfautformeretdployerennombresuffisantdesauxiliairesqualifis!surtoutdessagesfemmes!enparticulierdansleszonesrurales.Cepersonnelsanitairedoitpouvoircomptersurdesfournituresetunquipementadquats,etilfautpromulguerdesrglementsquileurpermettentdexcuterlesprocduresncessairesetassurerunesupervisionetunsoutienefficaces.Lesaccoucheusestraditionnelles,qualifiesounon,nesontpasconsidrescommedesauxiliairescomptentes 3 $  33      כ. `#x$ ̜232.  AucoursdelaruniondeColombo,ilataussireconnuquelesfemmesdoiventavoirplus $ & dautonomieetdechoix.Amliorerlducationdesfemmesetdesfillesetlargirleuraccsauxpossibilitsdegagnerunrevenuetdacqurirlessavoirfaireindispensableslavie,telssontlesmoyensdelesaiderreleverleurconditionetlargirleuraccsauxressources.Decettemanire,illeurestplusfaciledviterunemauvaisesantenmatiredereproductionetunematernitcomportantdesrisques,celaavantmmeledbutdunegrossesse.̜233.  Malgrdesprogrslimitsdanslensemble,plusieurspaysontinvestidesressourcesetlabor *&- desapprochesnovatrices,parfoissansattendrelaCIPD.EnTunisie,parexemple,leprogrammepourunematernitsansrisquesatlancen1990afindamliorerlaqualitetlacouverturedessoinsde ,(/ santauxmresetauxnouveauns.AprslaCIPD,leMinistredelasantamisaupointunestratgieglobaledesantenmatiredereproductionavecdautrescomposantes,commelescancersdelappareilgnitaletlaprvention/letraitementdesMST.EnIndonsie,letauxdecouverturedessoinsprnatalsetdesaccouchementssoussurveillanceaaugmentsensiblementaprslamiseenroutedunprogrammegouvernementaldeformationdeplusde54000sagesfemmesauniveaucommunautaire.AuGhana,auNigria,enOugandaetauVietNam,onamisenoeuvredesprojetsvisantformerlessagesfemmesdestechniquespouvantsauverdesvies,leprogrammeenquestionayanttlaborparlAmericanCollegeofNurseMidwives.Lessavoirfairedispenssdurantcetteformationtaientceuxquisontncessairespoursauverlaviedefemmesencasdurgenceobsttricale,savoirnotammentlvaluationdesrisques,lasolutiondesproblmesetlagestiondessoinscliniques.EnOuganda,leMinistredelasantalancdansunseuldistrictunprojetpilotedemiseenplacedunsystmedaiguillageviable,cequiacomportlerenforcementdescentresdaiguillage,descommunicationsetdestransports.Gr ceceprojet,lenombredefemmesencouchesaiguillesetdecsariennesatriplde19951996 5 $  34      כ. (@  ̜234.  Lesinterventionstouchantlasantmaternellesontparmilesplusrentablesdusecteursanitaire. v  Ilfautmodifierlescentresdesantexistants,rviserlessystmeslogistiquesetlaformation,demanireassurerdessoinsapproprisetefficaces.Unautreproblmeestdesurmonterlesobstaclessociauxlaccsauxservicesenquestion.&  Prvenirettraiterlesavortementspratiqusdansdesconditionsdangereuses   ̜235.  LOMSestimequedanslespaysendveloppement,environ20millionsdavortementssont  pratiquschaqueannedansdesconditionsdangereusesetquenonmoinsde70000femmesmeurent'jdeleurssuites,cequireprsente13%desdcsmaternels 7 $  35      כ.Laplupartdespaysredoublentdefforts  pourprvenirlesgrossessesnondsiresetquelquesunstravaillentdemanireplussystmatiquerduirelimpactsanitairedesavortementspratiqusdansdesconditionsdangereuses,cequiresteuneproccupationmajeure.UnetudedelInstitutAlanGuttmachersurlesloisrgissantlavortementdans152nationsouterritoiresquicomptentunmilliondhabitantsaumoinsatabliquedepuis1985,19pays(donttroisdepuis1994)avaientpromulgudesloisnouvellesoumodifilesanciennesdanslesensdunlargissementduchoixdelafemme.̜236.  Laprventiondesgrossessesnondsiresestlobjectifpremierdetoutprogrammede  planificationfamilialeoudetoutecomposante planificationfamilialedesprogrammesdesantenmatiredereproduction.LerapportentrelintensitdeceseffortsetladiminutiondestauxdavortementestillustrparlecasdetroisrpubliquesdAsiecentrale:Kazakhstan,KirghizistanetOuzbkistan.Lesdonnesmanantdesministresdelasantdecespaysmontrentquelerecoursauxmoyensmodernesdecontraceptionyaaugmentde3050%depuisledbutdelaprsentedcennie 8 $  36      כ.Paralllement, `#x$ lestauxofficielsdavortementsyontdiminudenonmoinsdemoiti.̜237.  DestauxlevsdavortementcaractrisentgalementuncertainnombredepaysdEuropede %!' lEst.Iciaussi,deseffortssontencourspourinverserunteltatdechoses.UnexempleintressantestfourniparlaRoumanie,olaplanificationfamilialetaitillgalesouslergimeprcdent.Enconsquence,lestauxdemortalitmaternelledusauxavortementspratiqusdansdesconditionsdangereusestaientfortlevs.Unechutespectaculairedutauxdemortalitmaternelleestintervenueaprsdcembre1989,datedelapromulgationduneloiautorisantlavortement.Toutefois,pourfaire baisserencoredavantagelenombredecasdemortalitmaternelleimputablesauxcomplicationsde >+V'- lavortement,lapromotiondesmthodesmodernesdeplanificationfamilialeautorisesparlaloiare upriorit 9 $  37      כ.   ̜238.  Uncertainnombredepayssavoir,enAfrique,lespayssuivants:AfriqueduSud,thiopie, &> Ghana,Kenya,Malawi,Nigria,Ouganda,RpubliqueUniedeTanzanie,ZambieetZimbabwe;et,enAmriquelatine,lespayssuivants:Brsil,Chili,ElSalvador,quateur,Guatemala,Honduras,Mexique,Nicaragua,ParaguayetProuontaxleurseffortssurlarductiondelimpactsanitairedesavortementspratiqusdansdesconditionsdangereusesendispensantdessoinsaprslavortement.En1997,plusde114h=pitauxetcentresdesantduMexiqueutilisaientlamthodedelaspirationmanuellepourtraiterlesavortementsincomplets.AuGhana,unetudeatentreprisesurlaformationdessagesfemmesauxsoinspostrieurslavortement,ycomprisletraitementdelavortementincomplet.Ltudeadmontrquiltaitfaisableetacceptabledautoriserlesprestatairesdesoinsdeniveauintermdiaireoffrirdessoinsaprsavortementetaeudesrpercussionstenduesdansdesdomainestelsquelamliorationdusystmedaiguillageauprsdesh=pitauxsectoriels,lamliorationdelducationcommunautairesurlavortementpratiqudansdesconditionsdangereuses,etlerelvementdustatutdecessagesfemmesauseindeleurscommunauts : $  38      כ. f~   VIH/sidaetMST   ̜239.  DaprsleProgrammecommundesNationsUniessurleVIH/sida(ONUSIDA),ilyaurait  actuellement33,4millionsdepersonnesatteintesduVIH/sida,dont5,8millionsonttinfectesen1998,lamajoritdentreelleslasuitederapportssexuelsnonprotgs.Onvalue13,9millionslenombrededcsimputablesausidadepuisledbutdelpidmie,dont2,5millionsen1998 = $  39      כ.On  estimeenoutrequelamoitidespersonnesrcemmentinfectessontdesjeunes gsde1524ans.LpidmieduVIH/sidafaitleplusdevictimesenAfriquesubsaharienne,ovivent20,8millionsdindividusinfectsparleVIH,soitprsde70%dutotalmondial.Dans29paysdecettergion,lesprancedevielanaissanceestdjdeseptansinfrieurecequelleauraittsanslesida.Enoutre,7,8millionsdenfantsdontlesdeuxparentssontmortsdusida,soit95%deleurnombretotal,viventenAfriquesubsaharienne.Cependant,plusieurspaysnevoientpasencoredansleVIHunemenacedepremiregrandeurpourlasantpublique > $  40      כ. bz ̜240.  ONUSIDA,quiestdevenuoprationnelaprslaCIPD,estcofinancparlUNICEF,le  ProgrammedesNationsUniespourledveloppement(PNUD),leFNUAP,lUNESCO,lOMSetlaBanquemondiale.LamissiondONUSIDAestdediriger,consolideretsouteniruneractioncollectivevisantprvenirlatransmissionduVIH,offrirsoinsetappui,rduirelavulnrabilitdesindividusetdescommunautsauVIH/sida,enassociationtotaleaveclesorganismesdesNationsUniesquileparrainent.Depuisjanvier1996,desgroupesthmatiquescomprenantdesreprsentantsdesorganisationsquicoparrainentONUSIDAet,parfois,dautrespartiesintressesonttcrsdanslaplupartdespaysafinderendreplusefficacelaractiondusystmedesNationsUniesetdecoordonnerlesactivitsenmatiredeVIH/sidaentrelesorganismesdjcitsetaveclesprogrammesnationauxdeluttecontrelesida.DesONGsontaussimembresdugroupethmatiqueoudugroupetechniquedetravaildansuncertainnombredepays,dontleBrsil,leChili,laJordanie,laRpubliquedmocratiqueduCongo,leRwandaetleSwaziland.̜241.  Onsaccordegnralementreconna3trequelaprventionetletraitementdesIAGetdesMST, N*f&, dontleVIH/sida,doiventtrepartieintgrantedesprogrammesdesantenmatiredereproduction.DepuislaCIPD,denombreuxeffortsonttconsacrsmettreaupointdesstratgiesoprationnelles, .,F(. Мetdiversestudesontmontrlafaisabilitduneintgration.Demanireplusprcise,lesprogrammesdesantenmatiredereproductionpeuventlimiterladiffusiondesMST,dontleVIH/sida,parlesmoyenssuivants:0  Fournirdesinformationsetdesconseilsportantsurlesproblmescritiques,commelesrapports . humains,ycomprisdecaractresexuel,lesr=lesdessexesetledsquilibredesrapportsdeforceentrefemmesethommes,etlatransmissionduVIHdemreenfant; ## 0  Distribuerdesprservatifsfmininsetmasculins;D \## 0  DiagnostiquerettraiterlesMST,mettreaupointdesstratgiespermettantdtablirlalistedes    partenairesdessujetsatteintsetaiguillerlesmaladesinfectsparleVIHversdesservicesplusspcialiss. ## ̜242.  Certainestudesdecasindiquentquelaformationdesprestatairesdeservicesetlesoutiendonn   ceuxcisontinsuffisants,notammentpourdesactivitstellesquelinformation,lacommunicationetlesentretiensconseils.Parexemple,quatretudesdecasconduitesenAfriqueorientaleetaustralesoulignentlancessitpourlesprestatairesdesoinsdavoiruneformationsuffisante,unquipementleurdispositionetunmatrielauxiliairedexcution.CestudesmontrentaussiquesilesprestatairesdesoinssontprtsaborderlesujetdelasexualitetdesMSTavecleursclientsetsilssontcapablesdidentifiercorrectementlessujetsrisquepourledpistage,leschancesdesuccsenserontbeaucoupaccrues.̜243.  Ilestessentieldduquerlesjeunespourpromouvoirunchangementdecomportementdansles  relations,unchangementdesvaleursetdesnormesconcernantlesr=lesdessexesetledsquilibredesrapportsdeforce.Dans64pays,onaprtappuilintgrationdemodulesdeprventionduVIH/sidadanslesprogrammesdducationscolaireetextrascolaire.Selonunexamendelimpactdelducationprventivesurlecomportementsexueldesjeunes,menparONUSIDAen1997,uneducationsexuelledequalitaidelesadolescentsdiffrerlemomentdavoirdesrapportssexuelsetuserplusvolontiersdepratiquessexuellessansdanger ? $  41      כ.Lavaleurdactivitscentresappara3tbienenOuganda,oune >V approchedirecteetglobaleatadoptepourrsoudreleproblmeparmilesjeunesenparticulieretolestauxdincidenceduVIH/sidasontenvoiedestabilisationdanscegrouped ge.̜244.  Lestechniquesdeprventionetdecontr=leduVIH/sidasontencoreinadquates.Ilnexistepas l! encoredevaccin,maislamiseaupointduprservatiffminin,uniquemthodeadjuvantcontr=leparlafemmeetcapabledelaprotgercontrelatransmissionduVIH,aconstituunprogrsimportant.Despaysontdjintroduitcettenouvellemthodesouslapressiondunedemandeorganisedesgroupesfmininsetparcequilsreconnaissentlimportancedefaciliterencedomainelecontr=ledesfemmessurleurpropresant.Ilsemblequeleprixdeceprservatifbaisserasuitelaccroissementdelademande.Encequiconcernelesmicrobicides,40nouveauxthmesderechercheonttidentifis,dont15sontactuellementparvenueslaphasedesessaiscliniques.̜245.  En1998,ONUSIDA,leFNUAP,lUNICEFetlOMSsesontengagsdansunenouvelleinitiative J'b#* tendantrduirelatransmissionduVIHdemreenfantdanslespaysfaiblerevenu.CetteinitiativeviseoffrirauxfemmesquilesouhaitentdesconseilsconfidentielstouchantleVIHetdestestsencasdegrossesse,etfournircellesquiapprennentquellesonttinfectesdesmdicamentsantiviraux,demeilleurssoinsprinatals,desmthodesdalimentationdesnourrissonssansdanger,desconseilsϢpostnatalsetdesservicesdeplanificationfamiliale.Cetteinitiative,lancedaborddans11payspilotesenviron,cherchetransposersurleplanpratiquelesdcouvertesfaitesparleschercheurssurlefficacit ,)0 courttermedecertainsmdicaments,commeparexempledansunetudemeneenTha5landequiapermisdtablirquenadministrantpendantunmoisunmdicamentantiviral,ondiminuaiteffectivementdemoitilerisquedelinfectionparleVIHdesenfantsnsdemressropositivesmaisnonalimentsausein.̛̜ USFR,.gXKXXXK@ Mesurescomplmentairesadopter   hXKXXgXKkXKXXhXK246.  AfinderaliserpleinementlesbutsetobjectifsduProgrammedactiondelaCIPDdansle   domainedesdroitsetdelasantenmatiredereproduction,ilconvientdaccorderuneattentioncroissanteuncertainnombrededomainesessentiels.Lesmesuresfuturesdoiventtrebasessurlesprincipes,butsetobjectifsadoptsparlaCIPD,quimettentlaccentsurluniversalitdesdroitsdel'homme,ycomprislesdroitsdesfemmes,deshommesetdesadolescentsenmatiredesexualitetdereproduction,etsurlancessitdinstaurerdespartenariatsdetoutesnaturespouraiderlesgouvernementsservirlesobjectifsduProgrammedactiondelaCIPD.P&    kXKXXkXKX#xXXkXKXXbXXX#x          XKXXXXblaborationdepolitiquesdelasantenmatiredereproduction R    #XXbXXXK_#Pe. .    XXbXXXXbkXKXXXXb'. .  247.  Lesgouvernementsdoiventveillercequelesplansdesantnationaux,ycomprislesprocessus 7O derformedusecteurdelasant,tiennentpleinementcomptedesbesoinsdelapopulationdansledomainedelasantenmatiredesexualitetdereproduction.248.  Lesgouvernementsetlesdonateursdoiventtantfaciliterquefinancerlesprocessusdlaboration e} depolitiquesparticipativesquisoientouvertsauxreprsentantsdetouteslespartiesprenantes.Pourpouvoiroffrirunegarantiedeprogrsetderespectdesprincipesderesponsabilit,cespolitiquesdoiventtreassortiesdunplandexcutionstratgiquequitiennecomptedesressourceshumaines,descapacitsinstitutionnellesetautresresourcesexistantes.249.  Lesgouvernementsdoiventpromulgueretappliquerlesloisetpolitiquesdevantpermettrede s satisfaireauxengagementsprisauCaire,enutilisanttouslesmoyensncessairesetappropris,telsquelabrogationdesloisrestrictives.Ilsdoiventcontinuerdepromouvoirlarorientationdusystmedesantdefa onquelespolitiques,plansstratgiquesettouslesaspectsdelamiseenoeuvreduprogrammeduCairesoientbasssurlesdroitsdesintresss,rpondentleursbesoinsdanscedomaineauxdiffrents gesdelavieetsadressenttouslesusagersdesservicesdesant.250.  Lesgouvernementsdoiventinvestirdanslasensibilisationdesparlementaires,deslgislateurset q # desmdiaslimportanceduProgrammedaction.251.  Lesgouvernementsdoiventengagernonseulementlesecteurdelasant,maistouslesautres "& secteurssassocierllaborationetlexcutiondespolitiquesappropries.252.  Lesgouvernementsdoiventconcevoirdesprogrammesdesantenmatiredereproductionqui $!) reposentsurunevaluationdesbesoinsdansledomainedelasantenmatiredesexualitetdereproductionlaquellesoientpleinementassociestouteslespartiesprenantes.253.  LesgouvernementsdoiventveillerdonnerauxONGetausecteurprivlesmoyensdecontribuer (3$- lepluslargementpossibleauxprogrammesnationauxdesantenmatiredereproduction.254.  Lesgouvernementsetlacommunautinternationaledoiventveillerceque,danslessituations Y*q&0 durgence,ilsoitrpondudefa onsuivieauxbesoinsdansledomainedelasantenmatiredereproductiondetouslesindividus,enparticulierdesfemmesetdesadolescents. ,(3 Q  kXKXXkXKX#xXXkXKXXbXXX#x         XKXXXXbMiseenoeuvredeprogrammesdequalitdansledomainedelasantenmatiredesexualitetde  reproduction   #XXbXXXK#Qant... .    XXbXXXXbkXKXXXXb. .  255.  Pourfairevoluerlessystmesdadministrationdesservicesdesantversuneapprocheglobale &> intgredessoins,lesgouvernements,appuysparlesdonateursetlesONG,devrontprendrelesmesuressuivantes:C V $#eCH.4 <DL!H0 H  Faciliterlintgrationstructurelledesservicesdesantenmatiredereproductionou,toutaumoins,leurintgrationfonctionnelle,notammentquantauxsystmesdaiguillage,laformationetlasupervision; H#H# E+ 4 <DL!, XEB.4 <DL!XB0 H  Accro3trelesinvestissementsdanslesnormesdefournituredeservicesenutilisantautantquilestpossiblelesressourcesexistantesafindefournirdesservicesdequalitetdeprocderleurvaluationpermanente; H#H# E+ 4 <DL!, XEB.4 <DL!XB0 H  Accro3trelesinvestissementsdanslaformation,cenonseulementpourinculquerdescomptencestechniques,maisaussipourprparerlesprestatairescommuniqueraveclesusagersavecclartetcompassionetenrespectantleursdroitsfondamentaux,lgalitdessexes(notammentquantlaprisedeconsciencedelaviolencelgarddesfemmes)etladignitdetoutunchacun,etfournirdessoinsempreintsdedignit; H#H# E+ 4 <DL!, XEB.4 <DL!XB0 H  Amliorerlescadresrglementairesetleurapplicationpourgarantirdessoinsdetrsgrandequalit. H#H# C V $$VCE+ 4 <DL!, XE256. t Touslesprestatairesdeservicesdesantenmatiredereproductiondevraientavoirune  formationlasantintgreenmatiredereproduction,quileurpermettraitdefournirdansdesconditionstoujoursmeilleuresdesservicessupplmentairesdanscedomaineauniveaudessoinsdesantprimaires.P&    kXKXXkXKX#xXXkXKXXbXXX#x          XKXXXXbRenforcementdelacommunicationetdelducation#XXbXXXK#    P+nt. .    XXbXXXXbkXKXXXXb';. .  257. t Lesgouvernements,aussibienquelesONGdoiventredoublerdeffortspourvaluerlefficacit 7 destechniquesetmatrielsdecommunicationetsenfairebnficiermutuellementdansunelargemesure.Cestechniquesetmatrielsdoiventabordertouslesaspectsapproprisdelasantenmatiredesexualitetdereproduction,parmilesquelslasexualit,lesrapportsdeforceentreleshommesetlesfemmes,etlaviolence.258. t Lesmdiasdoiventtreencouragstransmettredesimagesetdesmessagesquisoient -!E% respectueuxtantdesfemmesquedeshommes,incitentlesadolescentsadopteruncomportementpositifdansledomainedeleursantetaidentfaireprvaloirlgalitdessexes.P&    kXKXXkXKX#xXXkXKXXbXXX#x          XKXXXXbAmliorationdelaccsdesadolescentsauxservicesdesant    [$s ) #XXbXXXK#PSnt. .    XXbXXXXbkXKXXXXb'[$c. .  259. t Lesgouvernementsdoiventlaboreretmettreenoeuvreunplannationalconsistantinvestir %!+ danslajeunesse.Ceplandevracomporterlesvoletssuivants:ducation,formationprofessionnelle,perspectivesdactivitsrmunratrices,etservicesdinformationdansledomainedelasantenmatiredesexualitetdereproduction.Ceplandevrafaireuneplacetouteparticulirelgalitentrelessexesetauxjeunesquisetrouventdfavorissdufaitdelapauvret,deleurlieudersidenceouduneincapacit.260. t Lesgouvernementsdoiventveillercequelesprogrammesdesantenmatiredesexualitet +'2 dereproductionnesecantonnentpasdanslducationsexuelleetlafournituredecontraceptifs.Ces ,(3 programmesdoiventengloberlesaspectssuivants:soinsdesantdebaseetdpistageettraitementdesMST,servicesdaiguillagedignesdecenometservicesdeconseilsquiabordentlesquestionsdesexualit,renforcentlerespectdesoietfavorisentlgalitdessexes;acquisitiondecomptencesprparantlesadolescentslavieactiveausenslepluslargeduterme,sagissantnotammentdacqurirdelassuranceetdtreenmesuredersisterlapressiondugroupeoudefairefacedessituationsdanslesquellesdesmauvaistraitementssontinfligsauxadolescents,etdecontr=lerleurssensationssexuellesainsiquelesavancesquileursontfaites,quellessoientdsiresounon.P&    kXKXXkXKX#xXXkXKXXbXXX#x          XKXXXXbRenforcementdelaresponsabilitdeshommes T   #XXbXXXKa#Pant. .    XXbXXXXbkXKXXXXb' . .  261. t Lesgouvernements,agissantdeconcertaveclesONGetlesorganisationsinternationales, $ <  doiventsemployerdavantageencouragerleshommesassumerleursresponsabilitsdansledomainedelasantenmatiredereproductionetdesexualit,aunombredesquellesfigurentlerespectdesdroitsdel'homme,lappuilaccsdeleurpartenaireauxsoinsdesantenmatiredereproduction,etlancessitdemieuxexercerleursresponsabilitslgarddeleursenfants.IlyalieudtofferlinformationsurlesmthodescontraceptivesquioffrentuneprotectioncontrelesMST,ycomprisleVIH/sida,etlarendreaccessibleauxhommesdefa onquilspuissentassumerlaresponsabilitdeleurproprecomportementprocrateuretsexuel. Fairefaceauxbesoinsdansledomainedesservicesdeplanificationfamilialedequalit   262. t Lesgouvernementsdoiventredoublerdeffortspourrendreaccessibletoutelagammedes Ph mthodescontraceptivessEres,parmilesquelleslesnouvellesoptionsquereprsententleprservatiffmininetlacontraceptiondurgence. Promouvoirlasantdesfemmesetlamaternitsansrisques  ~ 263. t Lesgouvernementsetlesdonateursdoiventinvestirdanslaformationdeprestatairesqualifis  etdanslorganisationdunaccsefficace,notammentquantauxmoyensdetransport,desh=pitauxdepremierrecoursbiendotsenpersonneletbienquips,etdinterventionsbeaucoupplusnergiquesvisantaiderlesmembresdelacommunaut!enparticulierleshommes!comprendreetaccepterleurr=leetleursresponsabilitssagissantdeprvenirlamortalitmaternelle. Prvenirlavortementpratiqudansdesconditionsdangereusesetentraiterlesconsquences  ! 264. t Lesgouvernementsdoiventformeretquiperlepersonneldesantcapabledefournirdessoins ( @# aprsavortementainsiquuneinformationfiable,desconseilsempreintsdecomprhensionetdesmthodesdeplanificationfamilialeutiliseraprsunavortement.265. t Lesinstitutionsinternationalesdoiventlaborerunsystmedesurveillancedelapplicationdes V#n' dispositionsduparagraphe8.25duProgrammedactiondelaCIPD. FairefaceauVIH/sidaetauxMST  %!* 266. t Lespaysdoiventtendrelaccsauprservatiffminin.Ilyalieudinvestirdurgencedansla &", recherchedveloppementdanslesdomainesdesmicrobicides,destestsdediagnosticplussimplesetdestraitementsdoseunique.Lescampagnesaxessurlesservicesetlacommunicationdoiventaborderenparticulierlesquestionsdesexualitetderapportsdeforceentrelessexes.267. t Lesgouvernementsetlacommunautinternationaledoiventveillercequelaprventionetle +'1 traitementdesMST,ycomprisduVIH/sida,fassentpartieintgrantedesprogrammesdesantenmatiredereproduction,enparticulierauniveaudessoinsdesantprimaires. ,(3 Ї268. t Lesgouvernementsetlacommunautinternationaledoiventfairedelaprventionetdelalutte  contreleVIH/sidauneprioritauniveaupolitiquelepluslevetconcentrersansdlaileursprincipauxeffortssurlespayslesplusgravementtouchsdAfriqueaustrale.    @I I ChapitreV.EDIFICATIONDEPARTENARIATS    @ Instaurerdespartenariatsaveclesecteurnongouvernemental   269. t LaCIPDaconstituuntournantdanslorientationdespolitiquesauniveauinternational.Elle +C enestvenuereprsenterlespritdeparticipation,decooprationetdeconsensusenvuedunenouvellegnrationdepolitiquesdanslesdomainesdelasantenmatiredereproductionetdelapopulationbasessurlesdroitsdel'homme,lgalitentrelessexesetlepartenariat.LeProgrammedactionestuninstrumentintergouvernementaladoptpar179gouvernements;ilreflteaussileschangesdevuesnonofficielsquionteulieupendantlaCIPDentrelesreprsentantsdecesgouvernementsetceuxdesONG.Ilfaitprendreconsciencequepourprocderaurquilibrageconceptuelauprofitduneapprocheprivilgiantundveloppementaxsurl'hommeetleconceptdelasantenmatiredesexualitetdereproductionauxdiffrents gesdelaviedanslecadreplusgnraldudveloppementhumaindurable,ilconvientdinstaurerunecollaborationdegrandeampleurentrelesgouvernements,lacommunautinternationaleetlasocitcivileTkXKXXkXKX#xXXkXKWXKXXX#x      )h4tantdesfem Y $  4     4desfemRntd    W hWXK  ,WW  ,  WXKX ,WTWXKXhWXKX#xXhWXKWXKXhX#x      2Tant..    WXKXXWXKkXKXXWXK..  ,enparticulierlesONGetlesecteurpriv. cetitre,leProgramme   dactionrecommandedepromouvoirunecollaborationeffectiveentrelesreprsentantsdespouvoirspublicstouslesniveauxetlensembledesONGetdesgroupesdactionlchelonlocalenvuedeconcevoir,mettreenoeuvre,suivreetvaluerlespolitiquesetprogrammesdepopulation.Ilinvitegalementrenforcerlepartenariatentrelesgouvernements,lesorganisationsinternationalesetlesecteurprivenvuededgagerdenouveauxdomainesdecoopration,etpromouvoirler=ledusecteurprivdanslaprestationdeservicesetlaproductionetladistributiondeproduitsdequalitpourlasantenmatiredereproductionetlaplanificationfamiliale,moyenscontraceptifscompris,quisoientaccessiblesetabordablespourlesgroupesfaiblerevenu.270. t QuatreansaprsLeCaire,lvolutiondesparadigmesdedveloppementamodifilesr=lesdu Yq gouvernement,delasocitcivileetdelacommunautinternationale.LepartenariatestapparucommeunlmentfondamentalpourappuyeretfaireavancerleprocessusdemiseenoeuvreduProgrammedaction,tantverticalementquhorizontalement.DepuislaCIPD,deschangementsimportantssesontproduitsdansbiendespartiesdumonde,etilsonttoutlafoismismallesparadigmespolitiques,conomiquesetsociauxexistantsetouvertlavoiedautresmodlesthoriquesdepense.Leschangementssurvenusontconcourucrerlespacepublicdanslequelpeutsedvelopperlidedunesocitcivile.Lesnouvellestendancessetraduisentpardesdispositifsinstitutionnelsdiffrentsquiparticipentdeladynamiqueaboutissantuneintgrationdeplusenpluspoussedelasocitcivileunprocessusdedveloppementintgr.271. t Ilestdevenudeplusenplusvidentquelesgouvernementsnontpaslesmoyenseuxseulsde #/$ fournirlesservicesdedveloppementpermettantderpondreauxbesoinsetaspirationshumainsetsociauxdebasedeleurscitoyens.Danslecontextedelamondialisationdelconomie,delaprivatisation,delalimitationdesressources,delarductiondeseffectifsdelappareilgouvernementaletdesadcentralisation,ilestdevenuindispensabledassocierlasocitcivile,ycomprislesONGetlesecteurpriv,leffortvisantentreprendreetgrerlancessairetransformationdesstructuressocialesetconomiques.Paralllement,lesnouvellestechniquesdelinformationsontentraindervolutionnerauniveaumondiallesmodesdetransmissiondelinformationetdecommunicationdesidesetdesdonnesdexpriencedunevillelautreetdunecommunautlautre.Laparticipationpleineetentiredesorganisationsetdesporteparoledelasocitcivilejoueraunr=ledeplusenpluscrucialdanslaralisationdesobjectifsduProgrammedaction,notammentencequiconcernela w,(. fournituredinformationsetdeservicesdansledomainedelasantenmatiredereproductionetlapromotiondactivitsdeplaidoyeretdemobilisationsociale.272. t Lexamendesprogrsaccompliscesderniresannesdanslecadredelacollaborationavecla &> socitcivileinciteloptimisme.Cestainsiquelesprogrsonttnotablesdanslesquestionsprocdurales,quilsagissedelvolutionpositivedelanotiondeparticipationetdesprocessusdeconsultation;delaprisedeconsciencedelvolutiondesr=lesdelasocitcivile;dufaitquelesapprochesnovatricesetmultiformesdudveloppement,parmilesquelleslesmodalitsdudveloppementdcentralisetdudveloppementlchelondelacollectivit,sontdemieuxenmieuxacceptes;etducheminquesestfraylanotiondepartenariatparmilesorganesetorganisationsdesNationsUnies.Lecontextedanslequeltouteslespartiesabordentlesquestionsdefondetprennentdesmesuresleursujetaluiaussichang:ellessontdeplusenplusconscientesdesdimensionssocitalesdudveloppementetdesquestionsconomiques,etdelancessitdadopteruneapprochefondesurlesdroitsdel'homme;ellesacceptentdemieuxenmieuxlesconceptsetprogrammesassocislasantenmatiredereproductionetdesexualit;etellestendentdeplusenplusprendreenconsidrationlesingalitsentrelessexesetlancessitdinstaurerlgalitdessexesetderenforcerlesmoyensdactiondesfemmes. Crerunenvironnementfavorablelacollaborationenmatiredeformulationdespolitiquesetde  miseenoeuvreetdesuividesprogrammes   273. t AprslaCIPD,laplupart,sinonlensemble,desgouvernementsontacceptquunevastegamme  desecteursdelasocitcivilesoientassocistouslesaspectsdudveloppementnational,ycomprislapromotiondelasantenmatiredereproductionetdesdroitsquisyrapportent.LesONG,enparticulier,soccupentdepuislongtempsdesquestionsconcernantlapopulationetlasantenmatiredereproduction,maisleursr=lesetleursresponsabilitssesontconsidrablementdveloppsaprslaCIPD,cequisexplique,entreautres,parlamondialisationdelconomie,larductiondesressourceshumainesetfinanciresdesgouvernements,laccroissementdelademandedeservicesdesantenmatiredereproductionetlancessitdefavoriserlexercicedesdroitsdel'homme,notammentquantlgalitentrelessexes.Aumilieudelanne1998,aumoins106gouvernementsavaientaccept!et48dentreeuxappuyaientlaparticipationdesONGetdurestedelasocitcivilelamiseenoeuvreduProgrammedaction;59gouvernementsassociaientlesONGtouteslesphasesdelaformulation,delapplication,dusuivietdelvaluationdespolitiques,plansetprogrammesdepopulation,tandisque28gouvernementsnelesassociaientqulaformulationetlamiseenoeuvredesprogrammesetdesprojets.Biendesgouvernementsontadoptdesmesuresimportantesdepuis1994envuedepromouvoirlaparticipationdesONGauxdiffrentestapesdelapplicationdespolitiqueset/oudesprogrammesdansdesdomainestelsquelasantenmatiredereproductionetlgalitdessexes.LanouvellemesuredeportelaplusgnraleadopteaconsistinviterlesONGoudautresmembresdelasocitcivilesefairereprsenterauxorganesnationauxchargsdeformulerlespolitiques.Danscertainsautrespays,legouvernementsesontemploysfaireparticiperlesONGlaformulationdespolitiquesparlebiaisdudialogueoudelaconsultationpolitique.Encequiconcernelamiseenoeuvredesprogrammes,denombreuxgouvernementsontcrunbureauchargdecoordonnerlesprogrammesaveclesONG;dansdautrescas,lesONGontexcutdesprogrammesfinancsparlegouvernement.LacooprationentrecesderniersetlesONGnesemblaitrduiteouinexistantequedansunpetitnombredepays,pourdesraisonsquitenaientessentiellementlamfiancerciproque,auxtroublescivilsoulinstabilitpolitique.Maismmedanscetypedesituations,la b,z(- communautinternationaleajoudansbiendescasunr=leconstructifenveillantcequelesgouvernementsassocienttouteslespartiesapproprieslamiseenoeuvreduProgrammedaction.274. t Endpitdesnouvellespolitiques,mesureslgislativesetautresmesuresquenombrede &> gouvernementsontadoptespourpermettreauxONGdejouerunr=leaccrudanslexcutiondesprogrammesdepopulation,lecadredevantfaciliterlaparticipationdesONGdoittreencorerenforcdanslaplupartdespays. Renforcerlesressourceshumainesetlescapacitsinstitutionnellesdelasocitcivileenvuedun D \ partenariateffectif  4 L  275. t Silonveutquelasocitciviledevienneunpartenaireencoreplusagissantdelaralisationdes    objectifsduProgrammedaction,ilestindispensablederenforcersensiblementlesressourceshumainesetlescapacitsinstitutionnellesdesesorganisations.Depuis1994,lesprogrsralissdanscettevoieonttlimits.Danscertainspays,legouvernementontprisdesmesuresnergiquespourrenforcerlescapacitsinstitutionnellesdelasocitcivile,notammentenmettantsadispositiondesmoyensdefinancementetenlevantlesrestrictionsjuridiqueslespluspesantes.Celadit,lafournitureparlesgouvernementsdunappuitechniqueetfinancierauxONGatentravepourdiffrentesraisons,parmilesquelleslalimitationdesressourcespubliquesetlesdifficultsrencontresdanslechoixdesbnficiairesparmilestrsnombreusesONGlocales.276. t LaquasitotalitdesgouvernementsontpermisauxONGderecevoir,directementounon,des Ph fondsdedonateursextrieurs.Dansaumoins57pays,legouvernementontautorislefinancementdirectdesONGpartouslesdonateursextrieurs(commelesONGinternationalesetlesdonateursbilatrauxetmultilatraux),sansrestriction;dufaitdesdifficultsconomiquesintervenuesassezrcemmentetdelarductionoudutarissement,danscertainscas,delaidebilatraleextrieure,legouvernementsemblentavoirlevlesrestrictionsquifrappaientlefinancementextrieurdesONG.Dansaumoins27pays,lefinancementdirectatautoris,aveccertainesrestrictions(commelobligationdinformerlesgouvernementsetleslimitesfixesauxmontantsfournis).Dansaumoins21pays,lefinancementindirect,parlintermdiairedesgouvernementsouavecleurapprobation,atautoris.Celatant,lefinancementextrieursoulveplusieursproblmes:uneconcurrenceaccrueentreONGsouhaitantenbnficier;labsence,chezlesONG,duneplanificationstratgiquedesobjectifsinstitutionnelsetprogrammatiquesetdelaviabilit,quisexpliqueparlefaitquellessontlargementtributairesdesdonateursextrieurs,lesquelspeuventavoirleursproccupationspropres;etlescrisesdeviabilitinstitutionnelleetprogrammatiquedanslesquellessetrouventplongeslesONGlorsquecefinancementextrieursetarit.277. t Lasocitcivileacontribudefa ontrssubstantiellelapromotiondesquestionsde #% population.Enparticulier,laplupartdesrsultatsobtenuspourcequidelasantenmatiredereproductionetdesdroitsquisyrapportent,surtoutdansledomainedelaplanificationfamiliale,sontdusauxeffortsdecourageusesanimatrices,lnergiedestravailleursbnvolesetladterminationdesONG.Cellescicontinuent,auxniveauxinternational,rgionaletnational,dejouerunr=leessentieldanstoutelagammedesactivitsdepopulationetdesantenmatiredereproduction.Onnesauraitsurestimerouexagrerlimportancedeleurparticipationladfinitiondesgrandesorientations,laprisedesdcisions,larecherche,auxactivitsdeplaidoyer,lducationetlaformation,la prestationdeservices,etausuivietlvaluation.Nanmoins,ilnefaitaucundoutequesilasocit >+V'- civileetlesONGenparticulierajouunr=ledterminantdanslesprogrsralissjusquici,lexploitationdesonnormepotentieldansledomainedelapopulationnenestencorequsesdbuts. 278. t Pourquelesinstitutionsdelasocitcivilepuissentjouerpleinementleurr=le,leurscapacits &> organisationnellesetgestionnairesdoiventtresensiblementaccruesetamliores.Dansbiendespays,lasocitcivileaprisdesinitiativespourrenforcersaviabilitinstitutionnelle,forgerdescoalitionsetmobiliserdesressources.Danslensemble,toutefois,lesONGdelaplupartdespaysnontgureprogresspourcequiestderenforcerleurviabilitinstitutionnelleetfinancire,resserrerleursliensdecooprationavecdautresorganisations,amliorerleurtransparence,lerespectdesprincipesderesponsabilitetleurcapacitderpondrelattentedeleursadhrents,oumobiliserunappuipublicetfinanciersupplmentaireenfaveurdesactivitsdepopulation.LesmodestesprogrsralisssurcespointslimitentlescontributionsquelesONGpourraientapporter.Ainsi,parexemple,lesONGontjustetitrelarputationdemettreenoeuvredesapprochesnovatrices.Or,lafaiblesse,voirelinexistencedelacooprationetdelacoordinationentrelesONGellesmmes,enparticulierauniveaunational,ontsouventrenduimpossibledetransposerdansdautrescontextesetdegnralisercesapprochesnovatrices.Ainsi,parexemple,lesONGnonttabliquedans21paysungroupedecoordinationnationalsurlesactivitsdemobilisationet/oudemiseenoeuvreduProgrammedaction.Dansplusieursdespaysocemcanismedecoordinationatcr,desproblmesdeviabilitsesontposs.Demme,lesONGnontessaydecoordonnerleursactivitssurunebasethmatique(commelgalitdessexes,leVIH/sidaetleplaidoyer)quedans25paysseulementetont,dansunedouzainedautres,instituuneinstancedecoordinationetdchangedinformations.Maisdansaumoins53pays,aucunmcanismedecoordinationdesactivitsdesONGnatmisenplace. Promouvoirdespartenariatsaveclesecteurpriv  Tl 279. t Lesecteurcommercialprivassuredesservicesdesoinsdesantenmatiredereproduction  danslaquasitotalitdespaysendveloppement.Ilexer aitcetteactivitdanslaplupartdentreeuxavantlaCIPD;ainsi,parexemple,danscertainspays,lesecteurprivavaitgrdesdispensaires,informetsensibilislepublicoumisdesproduitsabordablessadisposition.Lesecteurprivestparticulirementactifdanslesprogrammesdeventessubventionnes,quiconsistentfairedistribuerparlesfilirescommercialesdescontraceptifsbonmarchsubventionnsparltat.LesorganisationsmultilatralesetlesONGinternationalesontrenforcleursactivitsdepaysdanslesecteurdesventessubventionnesdeproduitscontraceptifs.DesorganisationsinternationalestellesqueleFNUAPmettentactuellementenoeuvredesinitiativesnovatricesconsistantcollaboreraveclesgouvernementsetlesecteurprivpourrduireauminimumlesobstaclesetfaciliterlesbaissesdecoEtsdefa onrendrelesservicesdesantenmatiredereproduction,ycomprislesproduitscontraceptifs,plusaccessibles!lafoisplusabordablesetplusfacilementdisponibles!pourlamajoritdelapopulation,toutenaidantceuxquiontlesmoyensdacquitterlecoEtdecesservicesetproduitslefaire.Parailleurs,laFondationindienneTATA,parexemple,aentrepris,encollaborationaveclesecteurpriv,defournir,dansledomainedelasantenmatiredereproduction,desmoyensdinformationetdducation,desconseilsoudesservicesauxemploysouauxcommunautslocales.Desprogrsonttfaits,maisdespossibilitsimportantesdecooprationaveclesecteurprivrestentexplorer.Ilconvientdeprendredesmesuresanticipativespoursensibiliseretassocierplustroitementlesecteurpriv,enparticulierleschefsdentreprise,lesassociationsprofessionnellesetlessyndicats,touslesaspectsapproprisdelamiseenoeuvreduProgrammedaction. Prendreenconsidrationler=leuniquedesparlementaires  ,(. Ї280. t Lesparlementairesjouentunr=letoutfaitparticulierdanslacollaborationentreles  gouvernementsetlasocitcivile.Ilsservent,aufond,depasserelleentrelasocitcivileetladministrationpublique.LesactivitsdesensibilisationdesparlementairesauxquestionsliesauProgrammedactionontportleurspremiersfruits.Ellesontpermisderenforcerlesactivitsdemobilisationintraparlementaires,defaireadopterdestexteslgislatifspertinentsetderendretrsactifslesrseauxrgionauxetinternationauxdeparlementaires!commeleForumasiatiquedesparlementairessurlapopulationetledveloppement,leForumdesparlementairesafricainsetarabessurlapopulationetledveloppement,leGroupeparlementaireinteramricainetleComitmondialdesparlementairessurlapopulationetledveloppement.Cependant,ilfautcrerdescomitsetdesgroupesparlementairesouvertstouslespartisloilnenexistepasencoreetilfautlesrenforcerpourquelesgouvernementssatisfassentleursengagementsenverslaCIPD.Lamobilisationdesparlementairesapermisdemaintenirleniveaudefinancementdanscertainsdespaysoiltaitquestiondediminuer,voiredesupprimerlescrditscorrespondants.Celatant,uncertainnombredepaysdonateursnesesontpasacquittsdeleursobligationssagissantderaliserlobjectifdelaCIPDetlemontantdesressourcesnapassensiblementaugment,cequipourraitsetraduireparunepnurieglobalederessourcessilestendancesactuellesdevaientsepoursuivre.Danscertainspaysendveloppement,legouvernementontaugmentlapartdescrditsallousausecteursocial,tandisquedanslespaysentransition,cescrditsontdiminuenproportiondelensembledesinvestissementsnationaux. @ RenforcerlacollaborationentreorganismesdesNationsUnies  @j j etentreorganisationsintergouvernementales   # 281. t En1994,lAssemblegnraleaadoptunersolutionsurlesuiviinternationaldelaCIPDdans  laquelleellepriaitlesinstitutionsetorganismesdesNationsUniesderevoiretdajusterleursprogrammesenfonctiondesobjectifsduProgrammedactionetderendrecompteauConseilconomiqueetsocialdesconclusionsentirerencequiconcerneleursgrandesorientationsrespectives.LAssembleengageaitlesorganesetorganisationsdesNationsUniesetlesCommissionsrgionalesmettreactivementenoeuvreleProgrammedactionparlintermdiairedusystmedescoordonnateursrsidentsdesNationsUniessurleterrain.Laprsentesectionportesurlespartenariatsentrelesinstitutionsspcialises,fonds,entitsinterorganisationsetcommissionsrgionalesdesNationsUniesetentrelesorganisationsintergouvernementales,etsurlesactivitsentreprisesencollaborationpourraliserlesobjectifsduProgrammedaction. PartenariatsetactivitscommunesdesinstitutionsetorganismesdesNationsUnies  #% 282. t DanslecadredusuividelaCIPD,diffrentesinstitutionsdesNationsUniesontlancdes  %$!' initiativesconcertesdansdesdomainesdactivitessentielslisauProgrammedaction.LeFNUAPasouventservidecatalyseurpourencouragerlesautresorganismesdesNationsUniesetlesautrespartenairesdelacommunautdesdonateursrenforcerlacoordinationetlancerdesactivitscommunespourmettreenoeuvreleProgrammedaction.Lesexemplesrsumsciaprsdonnerontuneidedelavaritdesinitiativescommunesainsimisesenchantier.283. t LesorganismesdesNationsUniesontcollabortroitementpoursuivrelesprogrsaccomplis  +"'. danslarductiondelamortalitinfantileetmaternelle,plusparticulirementpouraiderlespaystablirunebasedestatistiquesleurpermettantdesuivrecesprogrsetdenrendrecompte.Cesorganismes ,)0 sesontefforcsdefairecollaborerutilisateursetproducteursdedonnespourquelesresponsablesdellaborationdespolitiquesetlesdcideursaientaccsdesinformationscomprhensiblesetactualisesleurpermettantdeprendredesdcisionsenconnaissancedecausesurlaformulationetlexcutiondespolitiquesetdesprogrammes.LUNICEFacollaboraveclOMSetleFNUAPpourpublierlesGuidelinesforMonitoringtheAvailabilityandUseofObstetricServices,quiprsentedefa ondtaille  lesquestionsdvaluation,proposeunesriedindicateursdeprocessusetfournitdesoptionspourlacollectedesdonnesncessaires.Enoutre,unensembledindicateursetdemthodesdebaseservantproduireetanalyserdesinformationssurlasantenmatiredereproductionatcon uencommunparleFNUAP,lOMSetdautresinstitutionsetorganismesdesNationsUnies.284. t LOMS,lUNICEFetleFNUAPontrcemmentcrunComitdecoordinationdesquestions    sanitaires(CCS)pourrenforcerlacollaborationetlesactionsconcertesenvuederaliserlesobjectifssanitairesetlesobjectifssociauxconnexes,ainsiquedepromouvoiruneutilisationplusefficacedesressources.LeCCSestunnouvelavatarduComitmixteUNICEF/OMSdesdirectivessanitaires,quiatcrilya50ans.LeCCSatenusapremirerunionGenveenjuillet1998.285. t LOMS,lUNICEFetleFNUAP,laBanquemondialeetdeuxONG!lIPPFetlePopulation   Council!ontcoparrainlInitiativepourunematernitsansrisques,quiestaxesurcinqdomainesdinterventionessentiels:activitsdeplaidoyer;recherchepidmiologique,socialeetoprationnelle;diffusiondelinformation;miseenvaleurdesressourceshumaines;etmesuresdestinesamliorerlesservicedesant(rnovationdestablissementsdesoins,apportdematrieletdefournituresetappuilaformationauxsoinsobsttricauxdebase)dansdenombreuxpays.Enoctobre1997,uneconsultationtechniqueatorganiseSriLankapourfairelepointdesprogrsaccomplisdanscetaspectdelasantenmatiredereproduction.286. t Encequiconcernelasantdesadolescentsenmatiredereproduction,leFNUAP,lUNICEF  etlOMSontlaborunprogrammecommundactionetdappuidanslecadreduProgrammedesantetdedveloppementdesadolescents(SDA)delOMS.LesbutsduProgrammeSDAsontlessuivants:utiliseretlargirlabasedeconnaissancesdisponiblesafindexcuterdesprogrammesefficacesetviables;servirdagentdefacilitationpourlaprisedemesuresauniveaudespays;tofferlesressourceshumaines,institutionnellesetmatriellesenvuedepromouvoirlasantetledveloppementdesadolescents;etfournirunecooprationtechniqueauxpaysetauxpartenairescls.287. t Lespratiquestraditionnellesnuisiblespourlasantconcernentlasantetlesdroitstantdes  ! femmesquedesenfants.LeFNUAP,lUNICEFetlOMSlancentdesactionsconcrtesenfaveurdepolitiquesetdeprogrammesquipuissentmettreuntermelapratiquetraditionnellenuisiblepourlasantquereprsentelamutilationgnitaledesfemmes(oudesfillettes)(MGF).Danslecadredecettecollaboration,lOMSaxesoninterventionsurledveloppementdesconnaissanceslafaveurdunprogrammederecherchedveloppementetsurlapromotiondedirectivesetdapprochestechniquementrationnelles.LUNICEFmetlaccentsurlliminationdelaMGFensappuyantsursesbureauxextrieursetsesprogrammesdepays.LeFNUAPcontinuesesactivitsdemobilisationenfaveurdelliminationdelaMGFetappuieauniveaunationallarvisiondespolitiques,lois,rglementationsetpratiquestraditionnellesquiperptuentlaMGF.Ilaorganisen1996enthiopieuneconsultationtechniquelaquelleontprispartlesreprsentantsde25payspourexaminer,entreautres,lestypesdeformation,derechercheetdeservicesncessairespourliminerlapratiqueenquestion.LimpactquepeuventavoircesactivitsdeplaidoyerestmisenreliefparlesuccsretentissantduProgrammedducationdansledomainedelasantenmatiredereproductionetdesantdescollectivits ,(. (REACH)queleFNUAPafinancdansledistrictougandaisdeKapchorwa,odesagentstravaillantlchelondelacollectivitontassocilesnotablesetdesreprsentantsdetouslessecteursdelasocitlatenuedesminairesdesensibilisationauxaspectsnuisiblespourlasantdelaMGF.LeProgrammeREACHafaitreculercettepratiquede39%enmoinsdunan.288. t Sixcoparrains!lePNUD,lUNESCO,leFNUAP,lUNICEF,lOMSetlaBanquemondiale  !concentrentleurseffortsconjugus,parlintermdiairedelONUSIDA,pourrenforcerlacapacitdusystmedesNationsUnies,entreautresbuts,daiderlesgouvernementsetlasocitcivilefairefacelpidmiedeVIH/sidaetpouramliorerlecontenu,laccessibilitetlexploitationducorpusdeconnaissancesncessairespouracclrerlaprventionetlaluttecontreceflau.Parailleurs,lONUSIDAconsidrecommehautementprioritaireleffortconsistantmettreaupoint,recommanderetmettreenoeuvrelesmeilleurespratiquespourcombattrelpidmie.Auniveaudespays,desgroupesthmatiquesdesNationsUniessurleVIH/sidaonttconstituspourappuyerunensemblelargidemesuresmultisectoriellesdeluttecontrelpidmiedeVIH/sida;ilssontdevenusunmcanismeessentieldelactionconcertemeneparlesorganismesdesNationsUniespourrassembleretanalyserdesdonnes,lancerdescampagnesdesensibilisationetdemobilisationetdesprogrammesdeprvention,etfournirunappuifinancierettechnique.289. t Considrantque,danslessituationscrantdesfluxderfugisetlesautressituationsdurgence,  ilestaussiimportantdefournirdesservicesdesantenmatiredereproductionquedefournirlesautresservicesindispensables,leHCRetleFNUAPontdonnunnouveausouffleauxeffortsentreprispourrpondreauxproccupationsquesuscitentlessituationssusmentionnesdupointdevuedelasantenmatiredereproduction.Lesdeuxorganismesontsignunmmorandumdaccordfixantlecadredeleurcollaborationenfaveurdesrfugis.LeHCRetleFNUAPlaborentensembledesstratgiesetdesprogrammesvisantfournirdesinformationsetdesservicesdansledomainedelasantenmatiredereproductionauxfemmes,auxhommes,auxjeunesetauxadolescents,etcombattrelaviolencesexuelle;etilsorganisentdesmissionscommunesdvaluationdesbesoins,desuivietdvaluationconcernantlesinformationsetlesservicesfournirdansledomainedelasantenmatiredereproduction.290. t Creen1995,lquipespcialesurlesservicessociauxdebasepourtous(SSBT)alargile Rj mandatdelexquipespcialeinterorganisationspourlapplicationduProgrammedactiondelaConfrenceinternationalesurlapopulationetledveloppement.DixhuitorganisationsetinstitutionsdesNationsUnies,parmilesquelleslesorganismesissusdesaccordsdeBrettonWoods,ontparticipauxtravauxdelquipespcialesurlesSSBT,dontlemandataengloblesdomainesdactivitessentielsciaprs:lapopulation,laccenttantmisenparticuliersurlesservicesdesantenmatiredereproductionetdeplanificationfamiliale;lducationdebase;lessoinsdesantprimaires;leaupotableetlassainissement;lelogement;etlesservicessociauxfournirdanslessituationsfaisantsuiteunecrise.LemandatdelquipespcialeagalementportsurlesprincipauxparamtresdelInitiative20%20%(cetteinitiativeconstitueunengagementrciproquedespaysdveloppsetdespayspartenairesendveloppementintresss,auxtermesduquellespremiersconsacrentauxservicessociauxdebase20%enmoyennedelAPDquilsfournissentetlessecondsconsacrentcesservices20%dubudgetnational).Lquipespcialeaincorpordanssesactivitslesaspectsintersectorielssuivants:choixetutilisationdesindicateurs;dmarchesoucieusedquitentrelessexes;mobilisationdesressources;cadresdepolitiquegnrale;ciblagedegroupesspcifiques,enparticulierdanslessituationsfaisantsuiteunecrise;etparticipationdelasocitcivile. b,z(- Ї291. t Lquipespcialeaadoptunprogrammedetravailpragmatiqueetassortiduncalendrierprcis  susceptiblederpondreauxprincipalesquestionsetprioritsauniveaudespays,enmettantenoeuvrelamodalitdesgroupesdetravailaveclesorganismeschefsdefile.CestainsiquonttcrsleGroupedetravailpourlessoinsdesantprimaires(dirigparlOMSetlUNICEF);leGroupedetravailpourlasantenmatiredereproduction(dirigparlOMS);leGroupedetravailpourlducationdebase(dirigparlUNESCO);leGroupedetravailpourlesmigrationsinternationales(dirigparleBIT);etleGroupedetravailpourlerenforcementdescapacitsnationalesdesuividelamortalitinfantileetmaternelle(dirigparlUNICEF).LeFNUAPaassumlaprsidencedelquipespcialesurlesSSBT.292. t Lastratgiedelquipespcialeestresteaxesursonobjectifprincipal,savoirfournirun    appuicoordonnausystmedesCoordonnateursrsidentsdesNationsUniesenvuedaiderlespaysendveloppementmettreenoeuvredespolitiquesetdesprogrammespermettantdatteindrelesobjectifsadoptslissuedesconfrencesmondialesorganisesrcemmentparlONU.Parailleurs,lesorganisationsmembresdelquipespcialesesontemployesrenforceretlargirleurcollaborationaveclesorganisationsdelasocitcivileetlesecteurprivenvuedemaintenirlespartenariatsstratgiquesconclusentretouslespartenairespourledveloppement.LundesprincipauxproduitsdelquipespcialeatunensemblededirectivesdevantpermettreausystmedesCoordonnateursrsidentsdegrerlesdimensionsnormativeetoprationnelledesactivitsrelevantdusecteursocial.LquipespcialeaaussilabordesindicateurspourpermettreauxpaysdemieuxsuivrelesprogrsquilsfontdanslaralisationdesobjectifsconvenuslorsdesconfrencesmondialesorganisesparlONU.Elleagalementprparlesproduitsfinalssuivants:untableaumuralsurlesservicessociauxdebase;desdirectivessurlesprincipauxdomainesdactivitduProgrammedaction;unrapportsurlesenseignementstirsetlesmeilleurespratiquesenmatiredecollaborationdesdonateurspourlassistanceausecteursocial;unefichederenseignementssurlesactivitsdeplaidoyerenfaveurdesservicesociauxdebase;etunrpertoiredesobligationsinternationalestouchantlapauvretetlintgrationsociale. CommissionsrgionalesdesNationsUnies   293. t Larecommandation16.16duProgrammedactioninvitelescommissionsrgionales,les Rj organismesdesNationsUniesagissantauniveaurgionaletlesautresorganismessousrgionauxetrgionauxcomptentsjouer,danslecadredeleurmandat,unr=leactifdanslexcutionduProgrammedaction,enlan antdesinitiativesintressantlapopulationetledveloppementlchelonsousrgionaletrgional,etcoordonnerleursactivitsdemanireassurerlapplicabilitetlefficacitdesmesuresprisespourtraiterdesproblmesdepopulationetdedveloppementpropresauxrgionsintresses.294. t DepuislaCIPD,laCEAacruncomitdestatsMembres,dontlenoyauatconstitupar @%X!& lesmembresduBureaudelatroisimeConfrencedespaysafricainssurlapopulation,chargdvaluerlesprogrsaccomplisdanslamiseenoeuvredelaDclarationdeDakara/NgoretduProgrammedactiondelaCIPD.Certainesdestudesprogrammestaientconsacresauxdomainessuivants:gestiondesprogrammesdeplanificationfamiliale;environnementurbainetsant;mortalitinfantile,postinfantileetmaternelle;populationetconflits;impactdespolitiquesetprogrammesenvironnementauxtouchantlapopulationetlestablissementshumains;etlaconvocationdunGroupedetravailrgionalsurlesrecommandationsduProgrammemondialderecensementdelapopulationetdelhabitationdelan2000.LaCEAaorganisdessminairesetdesatelierssurlintgrationdes ,(. facteursdepopulationlaplanificationdudveloppement;lestypes,causesetconsquencesdesmigrationsfminines;etlafconditdesadolescentsenAfrique.Sagissantdespolitiquesdepopulation,laccentestmistoutparticulirementsurleurrapportaveclalimentation,lenvironnementetledveloppementdurable.DesdispositionssontactuellementprisespouramliorerlesrelationsdecollaborationentrelaCEAetsespartenairespourledveloppementdansloptiquedelaidefournirauxtatsMembres.295. t En1996,laCEEa,aveclappuiduFNUAP,axsoninterventionenmatiredepopulationsur   lespaysentransition.Uneassistanceatapporteautitredelacollecteetdelanalysedesdonnesetdelarechercheetdeladiffusiondinformationsrevtantuncaractredirectifdanslesdomainesdactivitclsquesontlafconditetlasantenmatiredereproduction,levieillissementdelapopulationetlesmigrationsinternationales.LeprojetdelaCEEsurlevieillissementdelapopulationetlespersonnes gesatlaborpartirderecensementseffectusvers1990dansunequinzainedepayssitusenmajoritenEuropecentraleetorientale.Lestudescomparativesetlesanalysesdepaysreposentsurdesensemblesdedonnesnationalesrenseignantnotammentsurlesmodesdevie,lescatgoriesdemploietderetraiteetlesconditionsdelogement.LaCEEcollaboreavecleDpartementdesaffairesconomiquesetsocialesduSecrtariatdelONU,lOfficestatistiquedelUnioneuropenne(EUROSTAT),leConseildel'EuropeetlOrganisationdecooprationetdedveloppementconomiques(OCDE)envuederationaliserlacollecteetladiffusiondesstatistiquesdepopulationdanslargion.296. t LaCEPALCetleCentrelatinoamricaindedmographie(CELADE)ontralisdesactivits t encommunaveclesbureauxnationauxdestatistiqueetautresinstitutionsnationalespourproduirelchelondechaquepaysdenouvellesestimationsetprojectionsdmographiques.LeCELADEmetactuellementenoeuvreunprojetsurlesmigrationsinternationalesenAmriquelatine(IMILA),quicomprendunebasededonnescontenantdesinformationsrecueilliesdanslecadredechaquerecensementnationalsurlespersonnesnesltranger.UnprojetfinancparlaBanqueinteramricainededveloppement(BID)atcon upourintgrerlesvariablesdepopulationcertainsprogrammesdinvestissementdelaBIDetcertainsprojetslancsparleCELADE.LaBIDetleCELADEontproduitencommununlivresurlimpactdestendancesdmographiquessurlessecteurssociauxetprparplusieursrapportstechniquessurlesquestionsmthodologiquessoulevesparlintgrationdesfacteursdepopulationauxpolitiquesetprogrammesrelevantdusecteursocial.LeCELADE,quialaborunprogicielspcialispouranalyserlesdonnesgographiquementdsagrgesjusquauniveaudup tdemaisons,aorganisplusieursatelierssurlutilisationduneversionmisejour.Ceprogicielsertactuellementlaprogrammationsocialeentrepriseauxniveauxmunicipaletministrieldansdiffrentspaysdelargion.LeSystmedinformationsbibliographiquespourlAmriquelatineetlesCara5besa,encollaborationaveclePOPIN,mislesinformationscorrespondantesladispositiondesutilisateursdelInternet.297. t LaCESAPaconcentrsonactionsurlesdomainessuivants:questionslieslapopulation. &"' lenvironnement,lapauvretetlaqualitdelavie;utilisationdesdonnesdepopulationpourlaplanificationdudveloppementdesecteurlocal;renforcementdessystmesdesuivietdvaluationpermettantdemesurerlesprogrsaccomplisdanslexcutiondesprogrammesdesantenmatiredereproduction/planificationfamiliale;renforcementdelanalyseetdelarecherchesurlesprincipesdirecteursconcernantlesmigrationsfminines,lemploi,laformationdelafamilleetlapauvret;ettudedesconsquencesduvieillissementpourlesfamillesetlespersonnes gesdAsieetlassistance b,z(- apporterauxgouvernementspourdfiniretrenforcerdespolitiquesvisantassocierlespersonnes gesaudveloppementsocialetconomique.298. t LaCESAOaorganisen1995auCaireuneruniondexpertssurlesestimationsetprojections &> dmographiquespourlespaysarabes.LaSectiondelapopulationdelaCESAOatablidescontactsrguliersaveclesorganisationsspcialisesdanslanalysefonctionnelleappliqueafindeconcevoiretdexcuterunprojetsurlesprojectionsdmographiquesquiintgre,pourlapremirefois,lesvariablesdmographiquesetlesvariablessocioconomiquesconnexes.DanslecadredesactivitsdelquipespcialedelaCESAOsurlarductiondelapauvretenAsieoccidentale,laSectiondelapopulationaentreprisdeuxtudes,lunesurladynamiquedelapopulationetlapauvretdanslargionetlautresurlaPalestine.Toujoursen1995,laCESAOsestatteleunprojettriennalfinancparleFNUAPsurlespolitiquesdepopulationdanslespaysarabes.Leprojetportesurleslmentssuivants:formationdesmembresdupersonneltechniquedescomitsnationauxpourlapopulationlaformulation,lexcutionetausuividespolitiquesdepopulation;runionsdecoordinationpourlesdirecteursdescomits;etmiseenplacedunsystmedinformationsintgrsurlespolitiquesdepopulationdelaCESAO,quifaciliteralesuividelapplicationdesrecommandationsdelaConfrencearabesurlapopulationetledveloppementquisesttenueAmman(Jordanie)en1993etduProgrammedactiondelaCIPD. Partenariatsentreorganisationsintergouvernementales   299. t LaBanquemondialeasensiblementaugmentlemontantdesprtsquelleoctroiedansle  domainedelasant,ycomprislasantenmatiredereproduction,lgalitentrelessexes,lducationetlesautresaspectsdudveloppementsocial.EnsaqualitdecoparraindelONUSIDA,laBanqueestlundesprincipauxdonateursencequiconcernelefinancementdesprogrammesconcernantleVIH/sidaetcollaboredesinitiativesplusvastesrelevantdelasantenmatiredereproduction.DanslecadredunpartenariatactifavecplusieursinstitutionsspcialisesdesNationsUnies,paysdonateursetONG,laBanqueappuielarformedusecteurdelasantetlerenforcementdescapacitsnationalesdanscedomainedanslespaysendveloppement.300. t LOUAaadopten1995unersolutioninvitantsestatsmembresprendrelesdispositions  decaractrepolitique,institutionneletfinancierncessaireslapplicationduProgrammedactiondelaCIPD.Depuislors,elleaorganisplusieurssminaires,ateliersetconfrencesdestinsdiffrentsgroupescibles,telsquelacommunautdiplomatiquedAddisAbeba.Desvoyagesdtudevisantpromouvoirlesquestionsdepopulationserontbient=torganissdanslecadredeceprogramme.IlsagitdidentifierdesdomainesdecollaborationetdchangedinformationsentrelesgouvernementsetlesONGsurlesquestionsdepopulation.301. t Uneinitiativeintergouvernementale,Partenairespourlapopulationetledveloppement(PPD), $ & lancelorsdelaCIPDpar10paysendveloppement!Bangladesh,Colombie,gypte,Indonsie,Kenya,Maroc,Mexique,Tha5lande,TunisieetZimbabwe!acommencdexcuterdesactivitsdeprogrammeen1996aveclappuidelaFondationRockefeller,duFNUAPetdelaBanquemondiale.LaChineetlePakistanontadhrauxPPDen1997etlIndeetlOugandaontfaitdemmeen1998.LeplandetravaildesPPDprvoitnotammentderenforcerlacapacitdespaysendveloppementenmatiredecooprationSudSud,depromouvoirlesmodalitsde jumelageetdefonderdestablissementsdeformation.LesPPDsesontconcentrssurquatredomainesprioritairespourfaciliteretcoordonnerlacollaborationSudSudenmatirederecherche,deformationetdinformation:i) .,F(. intgrationdesservicesdeplanificationfamilialeetdesantenmatiredereproductionetmiseenplacedestructuresdesantenmatiredereproduction;ii)promotionetintgrationdelaprventiondesMSTetduVIH/sidaetdessoinsyrelatifsdanslecadredesstructuresdesantenmatiredereproduction;iii)fournituredeservicesdeplanificationfamiliale/santenmatiredereproductionrpondantauxbesoinsparticuliersdesadolescentsetadolescentes,etiv)rductiondelamortalitetdelamorbiditmaternelles.302. t Parlintermdiairedesesprogrammesdepays,leFNUAPencouragelespaysseprvaloirdes   activitsSudSud,entantquebnficiaireset/ouprestataires,ettirerpartidesresourcestechniquesdesinstitutionspubliques,desONG,desorganisationsprivesetdesparticuliersdespaysendveloppement.IlincombespcifiquementauxreprsentantsduFNUAPdetenircomptedecettemodalitpendantlesoprationsdexamendesprogrammesainsiquedanslaformulationdesprogrammesetprojetsdepays.Enconsquence,leFNUAPappuielesactivitsdchangeSudSuddanslecadredeplusieursprogrammesdepays,parmilesquelslesprogrammesduHonduras,delIndonsie,duKenya,duMalawi,delOuganda,delaRpubliquedominicaine,delaRpubliqueUniedeTanzanie,delaTha5landeetdelaTunisie.303. t AprslaCIPD,lOrganisationinternationalepourlesmigrations(OIM)aincorpordanssa  planificationstratgiqueetsesprogrammesoprationnelslesobjectifsconcernantlesmigrationsinternationalesetledveloppementnoncsauchapitreXduProgrammedaction.Parailleurs,lOIMappuiedsormaisleseffortsdploysparlesgouvernementspouramliorerledialogueinternationalsurlesquestionsdemigrationauniveaurgional,sagissantenparticulierdelaCEIetdespaysvoisinsconcernsetdetouslespaysdAmriquecentraleetduNordetdelAsiedelEstetduSudEst.Ainsi,parexemple,en1996,lOIMaplanifiavecleHCRlaConfrencedelaCEIsurlesproblmesdesrfugisetdespersonnesdplacesetsestemployeactivementmettreenoeuvrelePlandactionadoptlissuedelaConfrence.EncequiconcernelAmriquecentraleetduNord,lOIMafourniunappuitechniqueetlogistiqueimportantauxconsultationsrgionalesquisedroulententrelestatsparticipantsetquelonappellele processusdePuebla.EnAsie,lOIMcontinuedaiderle processusdeManille,danslecadreduquel17payschangentrgulirementdesinformationssurlecasdesmigrantsensituationirrgulireetletraficinternationaldemigrants,ainsiquundeuximeprocessusrgional,lesConsultationsAsiePacifique,dontlesmembresserunissentrgulirementpourexaminerunevastegammedesujetsconcernantlesdplacementsdepopulation.ParmilesautreslmentsdesprogrammesdelOIM,citonslesateliersnationauxsurlespolitiquesdemigration,lassistancetechniqueenmatiredelgislationsurlesmigrations,etlesateliersdeformationpourlesfonctionnairesdelimmigration,notammentunnouveaucourssurlespolitiquesetledroitapplicablesauxmigrationsinternationaleslancennovembre1998BudapestdanslecadredunecollaborationentrelInstitutdesNationsUniespourlaformationetlarecherche(UNITAR),leFNUAPetlOIM. @QQ&Obstacles  y&"' 304. t BiendesdifficultsfontobstaclelacollaborationenvisagedansleProgrammedactionet '#) contrarientlaralisationdesprogrsattendusdupartenariat.LesgouvernementsassocientdeplusenpluslesONGauprocessusdesprogrammesdepopulation.Toutefois,ilslontprincipalementfaitdanslecadreduprogrammedirigparlesgouvernements.Lacoordinationestpratiquementinexistanteentrelesprogrammesdesantenmatiredereproductiondirigsparlesgouvernements,lesONGetlesecteurpriv;cesprogrammesfonctionnentdefa ondistinctelesunsdesautres.Onvoitquelundesobstacles w,(. aupartenariatauquelsseheurtenttantlesgouvernementsquelesONGestlabsencedunmcanismedecoordination,unautreobstacleimportanttantlinsuffisancedesresourcesfinancires.Dautresobstaclesjouentdesdegrsdiversenfonctiondupays:capacitsinstitutionnellesdesONGetdesgouvernements,ressourceshumainesetpersonnelqualifiinsuffisants;faiblessedelacoordinationentreONG;relationshostilesouantagoniquesentrelesgouvernementsetlesONG;absenceduneprisedeconscienceouincomprhensiondesquestionsenjeuparmilasocitcivile;etabsencedeprisedeconscienceoudecomprhensiondelimportancedupartenariat,ettideurdelengagementpolitiquevisvisdecesquestions.305. t Lesautresgouletsdtranglementsontlessuivants:diffrencesdeproccupationsetdepriorits    entrelesgroupespartenaires;instabilitdesclimatspolitiques;absenceduncadrejuridique,derglementationsetdedirectivesclairesconcernantlepartenariat;persistancedestrotypes,ycomprisdeprventions,ausujetdepartenairespotentiels;absencedeconfianceentreagentsetorganismespartenaires;uneadhsionaupartenariatquiestsouventdefa adeetnesetraduitpaspardesengagementsconcrets;absencedecommunicationentrepartenaires;sauvegardedesdroitsacquis;prventionsetobstaclesdordreculturel,linguistique,declasse,racialetreligieux;rticencesfondessurdessurvivanceshistoriquesoudesexpriencesantrieures;craintedevoircertainspartenairesadopteruneattitudedominatrice;prfrencesgographiques(prjugfavorableauxcentresurbains);pnuriederessourceshumaines,comptetenuenparticulierdelaccroissementdesbesoinsenpersonnelliladcentralisationdeladministrationpublique;insuffisanceouprsentationpeusatisfaisantedelinformationsurleProgrammedaction;etessoufflementdelactivitdepuislaCIPD.306. t Onammeobservunreculdanscertainsdomaines.Lesactivitsdeplaidoyerauprsdes d| syndicatsetdesassociationsdemployeursenvuedelapplicationduProgrammedactionontmarqulepas.Plusieurspaysontttouchsparlarductiondelacontributiondesdonateursbilatraux,tantauniveaudelappuifinancierquedelacollaborationaveclasocitcivile,etparladiminutiondescrditsdelaidepubliqueaudveloppement(APD)allouslasantenmatiredereproduction.307. t Ilfautredoublerdeffortspourinstaurerdespartenariatsdynamiquesetefficacesauniveau r national.Ilestessentielquelesgouvernementsmontrentlavoieeninstaurantunclimatfavorableaupartenariat!enpromulguantdespolitiquesetdesloisappropries;enmettantenplacelesmodalitsdundbatinteractifetenforgeantunconsensussurdesobjectifsetdesstratgiesconcertspourintgrerleProgrammedactiontouteslesactivitsconomiquesetsociales;etenparvenantunterraindententesurlesr=les,responsabilitsetavantagesinstitutionnelscomparatifspourcequiestdelexcutiondesprogrammes.Pourjouervritablementleurr=ledepartenairespourledveloppement,lesinstitutionsdelasocitcivileontabsolumentbesoinduneassistancefinancireettechniquepourrenforcerleurscapacits.Ilestindispensblederenforcerlescapacitshumaines,institutionnellesetgestionnairespouramliorerlerespectdesprincipesderesponsabilit,latransparence,laviabilit,laformationdecoalitionsetlacapacitdajustementauxbesoinsdeleursmembres.Quantauxentreprisesdusecteurpriv,leurr=lepeutnotammentconsisterassurerunmilieudetravailsoucieuxdelasantenmatiredereproduction,fournirleursemploysdesinformations,uneorientationetdesservicesdanscedomaine,surplaceoudanslecadredeleursprestationsdassurance;etencouragerdespratiquesdemploifavorableslgalitentrelessexes.Lesentreprisesquifournissentdesproduits,despolicesdassuranceoudesservicesontunr=leparticulierjouerpourcequiestderendretotalementaccessibleunevastegammedeservicesdesantenmatiredereproductionabordablesetdebonnequalit. b,z(- Ї308. t Lespouvorispublicsetlesinstitutionsdelasocitcivileontunr=lecritiquejouer,savoir  tendreleurcollaborationtous!touslesniveauxetdanschaquevilleetvillage.Lesnotables,quilsvoluentdanslessphresdelactionpolitique,municipale,commerciale,mdiatiqueoureligieuse,sontinvestisduneresponsabilitspcialeconsistantprsenterleProgrammedactionauxpublicsauxquelsilssadressentetlesaiderfairedesesdispositionsleurpropreprogramme.LeProgrammedactionatoujourstcon ucommedevanttreleprogrammedelapopulation!cestmmelaconditionncessairelaccomplissementdelamissionassignepourouvrirauxfemmes,auxhommesetauxjeunespartoutdanslemondelesperspectivesquileurpermettentdesprer,deraliserleursrvesetdefairedeschoixpersonnels. @ Mesurescomplmentairesadopter  ] u   Crerunenvironnementfavorableunpartenariatefficace    309. t Afindecrerunenvironnementpropiceunpartenariatefficace,lesgouvernements,agissant   enliaisontroiteaveclasocitcivile,doivent: t instituerdesforumscommunsdedialogueenvuedemettreenplacedespartenariats; 7O FR,.US., USFR,.HXKXXkXK#kXKXXHXKȨ#FR,.US.,USFR,.0 t adopterdesmesuresdepolitiquegnralepourfaciliterlaparticipationdelasocitcivile,  notammentcelledesONG,laformulation,lapplicationetausuividesstratgiesetprogrammesdestinsatteindrelesobjectifsduProgrammedaction; t#t# HXKXXkXK#kXKXXHXKu#FR,.US.,(USFR,. t dfiniruncadredetravailcommunetlesprincipesdebasergissantleurcollaborationetleur   t partenariat,pourquelesr=lessoientclairs,lesattentesralistes,etpourencouragerlexercice t desresponsabilitsdanslexcutiondesprogrammes;HXKXXkXK#kXKXXHXK&#FR,.US.,ժUSFR,.0 t identifierlesproblmescommunsessentielsenmatiredtablissementdetextesdirectifs,de  politiquesetdeprogrammes,entantquepointdedpartdunecollaborationpluspousse; t#t# HXKXXkXK#kXKXXHXK#FR,.US.,USFR,.0 t identifierlesprincipalespersonnalitsetinstitutionsfaireparticiperltudedesproblmes 7 sociauxetdepopulationetencouragerladoptiondediversesapprochespermettantderenforcerlaparticipationdelasocitcivile,parexempledefaciliterlesinitiativesprisesauniveaudescommunauts; t#t# HXKXXkXK#kXKXXHXKu#FR,.US.,USFR,. t mettreenplacedessystmestransparentsgarantissantquechaquepartieseraresponsabledevant = U$  t sesmandantsrespectifs. Renforcerlesressourceshumainesetlescapacitsinstitutionnellesdelasocitcivile  {"' 310. t Lesgouvernementsdoiventadopterdesapprochesnovatricesenmatiredassistancefinancire #) ettechnique,parmilesquelleslefinancementdirectdesONGafindencouragerlespartenariatsefficaces.311. t Afinderenforcerlaviabilitinstitutionnelleetladurabilitdesprogrammesdelasocitcivile, &#- lesdonateursdoiventlargirlaportedeleurassistancefinancireettechniquepouryincluredescomposantespermettantderenforcerlesressourceshumaines,lescapacitsinstitutionnellesetlaviabilitdesinstitutionsdelasocitcivile,etplusparticulirementdesONG.Lesgouvernementsdoiventallouerunesubventiondebasedestineappuyerlaparticipationdelasocitcivile.312. t Lasocitciviledoitcrerdesmcanismesdestinspromouvoiretrenforcersesressources ,(3 humainesetsescapacitsinstitutionnelles.Ellepourrait,parexemple,ouvrirdescentresdeformation , )4 etderecherchepourrenforcerlescomptencesgestionnairesetlescapacitsorganisationnellesdesONGetcrerunorganismeindpendantchargdaccrditerlesONGetdedfinirlesnormesdevantrgirleuractivit.313. t Lesinstitutionsdelasocitcivile,enparticulierlesONG,doiventaccorderdavantage . d'attentionlaconstitutiondecoalitionsetderseauxdecooprationauxniveauxnationaletrgionalafindepromouvoirlatransfrabilit,lacomplmentaritetlasynergiedesprogrammes,etdefaciliterleschangesdinformationetlaconcertationauniveaudespolitiquesetdesdispositionslgislatives. Renforceretintensifierlesactivitsdemobilisationsociale  4 L  314. t Lesgouvernements,travaillantenliaisontroiteaveclasocitcivile,doiventrenforceret ) A  intensifierleursactivitsdemobilisationsociale.IlsdoiventformulerdesstratgiesdIECetdeplaidoyerquisoientplusaudacieusesetplusnovatricesquecellesappliquesjusquicietquisoientcon ues,surlabasedunerecherchesocioculturelleetconomique,pouratteindredespublicsspcifiquesunefoislargilventaildelasocitcivileconsidr.PourqueleProgrammedactionsoitadoptpartouslesgroupesdelapopulation,ilestindispensabledetransmettresonmessagedansunelanguequelepublicvispuissecomprendreetquienexpliquelecontenudunefa oncorrespondantsonexprienceetconformesesattentes.Enoutre,ilfautconsacrerdavantagedetempsetdargentuneexploitationefficacedesmdias.315. t Lesgouvernements,aveclaidedelasocitcivile,doiventouvrirundbatpublicsurles  questionscontroversesetlestabousculturels,celadunemanirerespectueusedesspcificitsculturellesetaveclesoucidepromouvoirlajusticeetlasant. Promouvoirlaccsdesservicesdesantenmatiredereproductionetdeplanificationfamiliale %= dequalit  - 316. t Lesgouvernements,agissantdeconcertaveclesONG,lesecteurprivetlesorganisations c{ internationales,doiventsemployerdemanirebeaucoupplusactivedfinirlesdomainesdanslesquelsleurconcertationpourraitassurerlacomplmentaritetlasynergiedesprogrammes,sagissantenparticulierdelasantenmatiredereproduction,etpromouvoirdesmodalitsnovatricesdunetelleconcertation.317. t LesONGetlesorganisationsprofessionnellesdoiventsechargerdaiderlesgouvernements q # fixerdesnormesappropriesconcernantlaqualitdesservicesdesantenmatiredereproductionetlesfaireconna3treauxfournisseursetauxclients. Encouragerlacommunautinternationaleremplirsesengagements  #' 318. t Ilconvientdencouragerlacommunautinternationaleaccro3tresonaidetechniqueet $!) financirepourlamiseenoeuvredeprogrammesdepopulationetdedveloppementdanslespaysendveloppement,afindesatisfaireauxengagementsnoncsdansleProgrammedactiondelaCIPD.319. t LesinstitutionsetorganismesdesNationsUniesdoiventpromouvoiretrenforcerlacoordination (3$- etlacollaborationinterorganisationstouslesniveauxenvuedtudiercertainesquestionsdepopulationetdedveloppement;ilsdoivent,enparticulier,fourniraupersonneldeleursbureauxextrieursdesdirectivestechniquesetoprationnellessurcesquestionsafinderenforcerlacoordinationetlacollaborationauniveaudespays. ,(2 320. t LesystmedescoordonnateursdesNationsUniesdoitseconcerteraveclesgroupesthmatiques  interministrielscrsdanslespays,quisontleshomologuesdesgroupesthmatiquesinterorganisationsdesNationsUnies,pourrenforceretlargirlesrelationsaveclesONG,lesecteurprivetlasocitcivile,ettirerpartideleursavantagescomparatifspourcreretrenforcerdescapacitsnationales.    @88ChapitreVI.MOBILISATIONDESRESSOURCESNCESSAIRES  @POURMETTREENOEUVRELEPROGRAMMEDACTIONDELACIPD  6N 321. t LapplicationintgraleduProgrammedactiondelaCIPDsupposeunemobilisationde +C ressourcesaubnficedediverssecteursdudveloppement.LeProgrammedaction,toutenfournissantdesvaluationsspcifiquesdanslesdomainesdelasantenmatiredereproductionetdautresactivitsdepopulation,soulignelancessitdemobiliserdesressourcesadditionnellesHXKXXkXKpouratteindredautres   objectifsdusecteursocial,telsquelducationdebaseuniverselle,lapoursuitedelabaissedelamortalitinfantile,postinfantileetmaternelle,lamliorationdelaconditiondelafemmeetlliminationdelapauvret.#kXKXXHXKO#FR,.US.,կUSFR,.ԀUnegrandepartiedesressourcessupplmentairesdevrontprovenirde    sourcesnationales,maisleProgrammedactiondelaCIPDrecommandeuneaugmentationsubstantielledesapportsderessourcessupplmentairesenprovenancedespaysdonateurs,desbanquesdedveloppement,desONGinternationalesetdesfondations.LapartiechiffreduProgrammedactionvalue17milliardsdedollarslemontantquiserancessaireenlan2000danslespaysendveloppementetlespaysentransition,montantquiserafinanchauteurde5,7milliardsdedollarspardessourcesextrieures,parmilesquelleslesbanquesdedveloppement.Ceschiffresaugmententlgrementpendantlapriode20002015,lemontanttotalatteignant18,5milliardsdedollarsparanen2005et21,7milliardsdici2015.Ilsagitdumontantdesressourcesncessairespourfinancerlesactivitsaxessurlasantdebaseenmatiredereproduction,ycomprislaplanificationfamiliale,lasantmaternelleetlaprventiondesmaladiessexuellementtransmissibles(MST)etleVIH/sida,ainsiquesurlacollecteetlanalysedesdonnesdmographiquesdebase.322. t LeFNUAPcollectergulirementdesdonnessurlaidefinancireinternationalefournieaux i activitsenmatiredepopulationetlespubliechaqueannedansleGlobalPopulationAssistance Yq ReportTkXKXXkXKX#xXXkXKWXKXXX#x      42. 4  Z $  4     4 R     W hWXK  ,WW  ,  WXKX ,WTWXKXhWXKX#xXhWXKWXKXhX#x      3Tvice..    WXKXXWXKkXKXXWXK..  .Cerapportexposelesmontants,lestendancesetlescaractristiquesdelaidefinancire Ia internationaleapporteauxactivitsdepopulation.Depuisjanvier1997,leFNUAPcollaboretroitementaveclInstitutdmographiqueinterdisciplinairedesPaysbas(NIDI)envuedecollecterdesdonnesannuellessurlesressourcesfinanciresdesourcestantinternationalesquenationalesdontbnficientlesactivitsenmatiredepopulation.Leprsentchapitresinspirelargementdesdonnesainsirecueillies. @PlanchiffrdelaCIPDconcernantlasantenmatiredereproduction@G G etlapopulation:rponsedesdonateurs  !# 323. t Lexpression aideextrieuredansledomainedelapopulationdsignesouventlessubventions "% financiresversesparlesdonateurs(gouvernementsoufondationsprives)etpardesorganisationsmultilatralestellesqueleFNUAP,ainsiquelesprtsconsentisdesconditionslibralesounonparlaBanquemondialeetlesautresbanquesdedveloppementTkXKXXkXKX#xXXkXKWXKXXX#x      4   [ $  4     4 R     W hWXK  ,WW  ,  WXKX ,WTWXKXhWXKX#xXhWXKWXKXhX#x      4Tvice..    WXKXXWXKkXKXXWXK..  .Entre1990et1996,lemontantglobal %!( delaideextrieureauxpaysendveloppementetauxpaysentransitionasensiblementaugment,passantde972millionsdedollarsen19902milliards44millionsdedollarsen1996.Cemontantglobalestmontenflcheen1994eten1995,peuprslpoquedelaCIPD:ilaaugmentde55%aucoursdecesdeuxannes.Desdonnesincompltespour1997et1998montrentquecetaccroissementnapascontinuetquilaaucontrairefaitplaceunelgrediminutiondelaideextrieuredansledomainedelapopulationdanslespaysendveloppement(tableau6.1).  +(/ 324. t Laccroissementdelaideenregistrentre1993et1995doittreinterprtcommetraduisant   lappuiapportauprogrammeduCaire,maisilfautgalementyvoiruneconsquencedelvolutiondeladfinitiondelaidedansledomainedelapopulation.LenouveauparadigmerelatiflapopulationetlasantenmatiredereproductionquiatadoptauCaireaconduitlargirladfinitiondecetteaide.Lesnouvellescomposantesdelasantenmatiredereproductiononttincorporesdansladfinitiondesprogrammesdepopulationetdanslacomptabilisationdesapportsderessources.HXKXXkXK @Tableau6.1Tendancesdelaideextrieuredansledomainedelapopulation,19901997* }   @ (montanttotalenmillionsdedollars)       t    $  | 1990  1991 , 1992  1993  1994 4 1995  1996  1997    򀀀 g  ~Montanttotaldelaideextrieuredansledomainedelapopulation $  | 972  1306 , 1033  1310  1637 4 2034  2044  1889 <   򀀀 Qi *leschiffresde1997sontprovisoires AY Source:FNUAP,GlobalPopulationAssistanceReport,diffrentesannes(NewYork,FNUAP)  #kXKXXHXK#FR,.US.,USFR,.325. t Lunedesraisonsduralentissementdelacroissancedelaideextrieuredansledomainedela  populationaprs1996estlabaissedesmontantsdelaidepubliqueaudveloppement(APD)TkXKXXkXKX#xXXkXKWXKXXX#x      4   \ $  4     4 5.Comme t lemontreletableau6.2,lAPDaenregistreunniveaurecorden1992,atteignantpresque61milliardsdedollars,puisestalleendclinant:ellentaitplusquede47,6milliardsdedollarsen1997TWXKXXWXKX#xXXWXKWXKXXX#x      4   ] $  4     4 R     W hWXK  ,WW  ,  WXKX ,WTWXKXhWXKX#xXhWXKWXKXhX#x      6Ttion..    WXKXXWXKkXKXXWXK..  . Tl Rapportecettenettetendancelabaisse,laidedansledomainedelapopulationsestraisonnablementbienmaintenue.Daprsdesestimationsprliminaires,lapartdelAPDquiluiatconsacreen1997estpasse2,8%,cequisexpliqueparlefaitquelaideglobaleadiminuplusvitequelaidedansledomainedelapopulation.Commeonleverraciaprs,denouvellesformesetsourcesdassistancesontapparuesilyaquelquesannes,etilfautentenircomptelorsquonvaluelestendancesdesressources. @..Tableau6.2Aidepubliqueaudveloppement(APD)fournieparlespaysdonateurs,19901997 !' @(enmillionsdedollars)  7#O) *f^_d  ddd 9dd#6##f,ZZ@,4ZZ@,4ZZ@,4ZZ@,4ZZ@,4ZZ@,4ZZ@,4ZZ@,4ZZ@+  /6" ,%D!, C/ Y6L<%T!-C6 @1990C@Y1990 {6nA<%T!.C3 @1990 @6 @1991C@{1991 {6nA<%T!/C3 @1991 @6  @1992C @{1992 {6nA<%T!0C3  @1992  @6 $@1993C$@{1993 {6nA<%T!1C3 $@1993 $@6 (@1994C(@{1994 {6nA<%T!2C3 (@1994 (@6 ,@1995C,@{1995 {6nA<%T!3C3 ,@1995 ,@6 0@1996C0@{1996 {6nA<%T!4C3 0@1996 0@6 4@1997C4@{1997  <%T!5  i_G%!6C3 4@1997  4@6 CiAPDtotale '&"7C C'52961 '&"8C3 C'56678 '&"9C3 C'60850 '&":C3 C'55636 '&";C3 C'59153 '&"<C3 C'58643 '&"=C3 C'55114 '&">C3 C'47580 =60&"?C3 C=APDtotalepourlapopulation X6K($AC6 @669C@X669 y6l@'#BC3 @669 @6 0@774C0@y774 y6l@'#CC3 0@774 0@6 @766C@y766 y6l@'#DC3 @766 @6 H@777CH@y777 y6l@'#EC3 H@777 H@6 @977C@y977 z6m@'#FC3 @977 @6 p@1372Cp@z1372 {6nA'#GC3 p@1372 p@6 d@1369Cd@{1369 {6nA'#HC3 d@1369 d@6 @1316C@{1316 p66_G'#IC3 @1316  @6 CpAidedansledomainedelapopulationen%delAPD \66K+'LC66 _@126C_@\1,26 }66l@)%MC3 _@126 _@66  a@137C a@}1,37 }66l@)%NC3  a@137  a@66 _@126C_@}1,26 }66l@)%OC3 _@126 _@66 a@140Ca@}1,40 }66l@)%PC3 a@140 a@66 d@165Cd@}1,65 }66l@)%QC3 d@165 d@66 @m@234C@m@}2,34 }66l@)%RC3 @m@234 @m@66 n@246Cn@}2,46 }66l@)%SC3 n@246 n@66 Pq@277CPq@}2,77VLJ)%TC3 Pq@277   Pq@66 V?+ 4 <DL!X?Source:FNUAP,GlobalPopulationAssistanceReport,diffrentesannes(NewYork,FNUAP). ,(T Ї326. t LestatsUnissontdelonguedateleplusimportantfournisseurdaidedansledomainedela  populationet,jusquen1996,ontaugmentcetteaideaussiviteouplusvitequelesautrespays.LeDanemark,lesPaysBas,leRoyaumeUnietlAustralieontgalementaugmentleuraidedansledomainedelapopulationentre1990et1997. t 327. t Parailleurs,lestatsUnissontlepaysquialloueauxactivitsenmatiredepopulationlapart  laplusimportante,etdeloin,delAPD.En1995,9%environdeleurAPDsontallsauxactivitsenmatiredepopulation,et7%en1996.Cespourcentagessontsansprcdentdanslhistoiredelaidedansledomainedelapopulationetsontnettementsuprieurslobjectifthoriquede4%delAPDpourlaidedansledomainedelapopulationquiavaitcoursaudbutdesannes90,lorsqueladfinitiondecetteformedaidetaitplustroite.Toutefois,enpourcentageduproduitnationalbrut(PNB),lAPDfournieparlestatsUnissesituedepuisquelquesannesaudessousde0,3%,soitmoinsdelamoitidelobjectifconvenudepuislongtempsde0,7%,quiatraffirmauSommetpourledveloppementsocialtenuen1995.Lvolutiondeladfinitiondessoinsglobauxdesantenmatiredereproduction,quiatlargieauxprogrammesrelatifslamaternitsansrisquesetlaprventionduVIH/sida,aeudeprofondesrpercussionsenaugmentantlesfondscomptabilisscommeAPDdanslesecteurdelapopulation.328. t Ilestintressantetencourageantdeconstaterquuncertainnombredepaysdonateursdontla Kc gnrositpendantlesannes90constitueunexemplepourlesautresdonateursdAPDonttoujoursallouunepartrelativementimportantedeleurAPDauxactivitsenmatiredepopulation!cestlecas,surtout,desGouvernementsdanois,norvgienetsudois!etque,depuisquelquesannes,lesPaysBas,leRoyaumeUnietlAustralieconsacrenteuxaussiunepartrelativementimportantedeleurAPDlapopulation.Toutefois,ladoptionaprsLeCairedunedfinitionlargiedesprogrammesdepopulationetdesantenmatiredereproductionautorisepenserquilyalieudervaluerlahausse,pourlasituerpeuttre4,5ou5%,lapartthoriqueantrieuredelaideaudveloppementalloueauxactivitsenmatiredepopulation.329. t LavolontdunpaysdefourniruneAPDgaleouapproximativementgalelobjectifconvenu 1 de0,7%estlarsultantecomplexedenombreuxfacteurs,parmilesquelslarichessenationale,lescapacitstechniques,lesensdelobligationmorale,limportanceaccordeaudveloppementinternationaletlopinionquantlefficacitdediffrentesstratgiesdaideauxpaysendveloppement.Comptetenuduniveaudeleurrichessenationale,lespaysnordiquesetlesPaysBasonttleschampionsdelAPD,ycomprisenfaveurdesquestionsdepopulationetdesantenmatiredereproduction. @PlanchiffrdelaCIPDconcernantlasantenmatiredereproduction $ & @ etlapopulation:lespaysendveloppement  U%m!' 330. t LemontanttotalconsacrparlesgouvernementsetlesONGaufinancementdescomposantes &") chiffresdutraindemesuresenfaveurdelapopulationvariedansdesproportionsimportantesdunergionlautreetdunpayslautreTkXKXXkXKX#xXXkXKWXKXXX#x      41996 7" ` $  4     46 7"TWXKXhWXKX#xXhWXKWXKXhX#x      7T 1996..    WXKXXWXKkXKXXWXK..  .Lesestimationsmondialesetrgionalesdesressources ($+ nationalesontttabliessurlabasedesinformationsfourniespar61paysen1996TkXKXXkXKX#xXXkXKWXKXXX#x      41996 7" a $  4     46 7"R996    W hWXK  ,WW  ,  WXKX ,WTWXKXhWXKX#xXhWXKWXKXhX#x      8T1996..    WXKXXWXKkXKXXWXK..  . lchelle s)%, mondiale,onacalculquen1996,lesgouvernementsetlesONGavaientconsacrprsde7milliards dedollarsdesprogrammesdepopulationenlesfinan antlaidederessourcesmobilisesdansles S+k'. paysendveloppement.Onagalementcalculquelesfiliresprivesdecespaysavaientdeleurc=tdpens1milliarddedollars. 331. t LesdonnesmontrentquelespaysdelAsieetduPacifiquesontceuxquiontmobilisleplus &> deressourcespourlesprogrammesdepopulationetdesantenmatiredereproduction(5milliards210millionsdedollars),devan antlAmriquelatineetlesCara5bes(1milliard20millionsdedollars).DesmontantsmoinsimportantsonttmobilissenAsieoccidentaleetenAfriqueduNord(260millionsdedollars)etenAfriquesubsaharienne(192millionsdedollars).Enoutre,lespaysentransitionontmobilisquelque103millionsdedollars.332. t Ilfaudramettreaupointdenouvellesmthodesdesuividesallocationsderessourcesnationales, $ <  sagissantplusspcialementdelamobilisationdesressourcesprives,dontlaugmentationrevtirauneimportanceparticulire.Certainsprogrsonttfaits,maisilrestedifficiledesuivrelarpartitiondesressourcesentrelesdiffrentescomposantesfonctionnellesdutraindemesuresenfaveurdelapopulationetdelasantenmatiredereproductionTkXKXXkXKX#xXXkXKWXKXXX#x      4   b $  4     4  TWXKXhWXKX#xXhWXKWXKXhX#x      9T1996..    WXKXXWXKkXKXXWXK..  .Lesdonnesfaisanttatdecesdistinctionsne   peuventtrequindicativesetlesconclusionsquiensonttiresnepeuventtrequeprovisoires.333. t Certainesconclusionsrgionalessontfaussesetdoiventtrenuancesdanslamesureoun ": petitnombredegrandspaysontreprsentuneproportionimportantedestotauxrgionaux.Ainsi,parexemple,lesdpensescombinesdelaChine,delInde,delIndonsie,duMexiqueetdelaRpubliqueislamiquedIransesontleves5,5milliardsdedollars,soitenviron80%dumontanttotalmobilisauprsdesourcesnationalesen1996,valu6,8milliardsdedollars.Les56autrespayspourlesquelsondisposaitdedonnesnontdpensque0,35dollarparhabitant,alorsqueles61paysontdpensglobalement2,20dollarsparhabitant.Onvoitquesiunpetitnombredegrandspaysendveloppement,quiavaientprisdesengagementsimportantsetadoptdespolitiquesjudicieusementformules,mobilisaientdesressourcesimportantesauniveaunational,laplupartdesautrespaysendveloppementnavaientconsacrerauxprogrammesdepopulationetdesantenmatiredereproductionquedescapacitset/oudesressourcesfinancireslimites,etnedisposaientpasdesystmesdesuividesressourcessuffisammentdvelopps.Iltaitclairquelesniveauxderevenuparhabitantetlemontantdesressourcespubliquesdelamajoritdecespays,etenparticulierdes51payslesmoinsavancs(PMA),neleurpermettaientpasderpondreauxbesoinsdeleurpopulationencequiconcernelesservicesdesantenmatiredereproductionetdeplanificationfamiliale.334. t Pourciterunexemple,enAfriquesubsaharienne,26%seulementdesressources,enmoyenne,  ! taientmobilissauplanintrieur,certainspaysdelargionnepouvantdailleursquenmobiliserencoremoins.Enrevanche,lesressourcesintrieurescontribuaientbiendavantagemettreenoeuvreleProgrammedactiondelaCIPDdanslesrgionsdelAsieetduPacifique(89%)etdelAmriquelatineetdesCara5bes(76%). lintrieurdetouteslesrgions,onnotaitdesvariationsnotables,enparticulierentrelesgrandspaysgrantdesprogrammesdepopulationdjimportantsetlespaysdontleprogrammedepopulation,moinsdvelopp,taitlargementtributairedunappuiextrieur.Sagissantdelaideextrieure,lessubventionsreprsentaientlaplusgrossepartdesapports(75%dumontantglobal,maismoinsdesdeuxtiersdanslesrgionsdelAsieetduPacifiqueetdelAmriquelatineetdesCara5bes),saufdanslespaysentransition,quirecevaientsurtoutdesprts.Danslensemble,en1996,quelque20%desressourcestotalesconsacreslapopulationdanslespaysendveloppementetlespaysentransition,soitenviron2milliardsdedollarssuruntotalde10milliards, provenaientdelacommunautinternationale.Onvoitquesilemontantglobaldesdpensesa +'- augment,laccroissementgnraldelaproportiondelaideextrieuredanslesdomainesdelapopulationetdelasantenmatiredereproductionnesestpasmatrialis. 335. t Parmilescomposantesfonctionnellespourlesquellesdesressourcesdoiventtremobilises,il &> fautredoublerdeffortspourmobiliserlemontantde1.3milliarddedollarsquiserancessairepourfinancerlesprogrammesdeprventiondesMSTetduVIH/sidaenlan2000,selonlarecommandationduProgrammedactiondelaCIPD.DaprslestoutesderniresestimationsetprojectionsdepopulationtabliesparlaDivisiondelapopulationduSecrtariatdelONUsurlabasededonnesfourniesparlONUSIDA,lapandmiepourraitavoirsurlesprancedevieetlacroissancenationale(dmographiqueetconomique)desconsquencesplusinquitantesquonneleprvoyaiten1994.LenombredespersonnesinfectesparleVIHestpassde14millionsen199433,4millionsennovembre1998,tandisquelenombredefemmesetdenfantsinfectsmontaitenflche.Plusde43%despersonnesinfectes gesdeplusde15anssontdesfemmesetlamoitidesnouveauxcasdinfectionserencontrentparmilesjeunesde1524ans.Aucunsignenemontrepourlinstantquecestendancesvontsinverser.Onvoitqueleseffortsdeprvention,ycomprisceuxquivisentlesadolescents,requirentunfinancementintgral.Lesmodlesdeprventiononttcouronnsdesuccsloilavaittpossibledemobiliserlengagementetlesressourcesncessaires.UnrcentrapportdesNationsUniesTkXKXXkXKX#xXXkXKWXKXXX#x      5   c $  5     5  TWXKXhWXKX#xXhWXKWXKXhX#x      0T#/pri..    WXKXXWXKkXKXXWXK..  ݀indiquequelorsquilsavaientaccslinformationpertinente,lesjeunestaientplusenclins F^ quelesadultespratiquerlacontinenceouunesexualitrisquesrduits.336. t Ilestdifficiledvaluerlesperspectivesdvolutiondelimportancerelativedelappuinational  etdelappuiinternational.DesdonnesprliminairessemblentindiquerquelacriseconomiquequifrappelAsieduSudEstcomprometlacapacitdespaystouchsdemaintenirlaforteproportiondeleursressourcesfinanciresintrieuresquilsavaientpuconsacrerleursprogrammesdepopulationaudbutetaumilieudesannes90.Lespopulationsappauvriesetlesjeunessontparticulirementvulnrablesfacelasituationconomiquengativeetlessouflementventueldesprogrammes.Laccroissementdelademandedeservicesetdunombredhabitantscontinuerasolliciterdeplusenpluslappuinationaletinternational. @Ler=ledusecteurpriv   ! 337. t EnsusdesdpensespubliquesetdesdpensesdesONG,lesecteurprivestunesource Wo  importantedapportsfinanciersdanslespaysendveloppementetlespaysentransition.Oncherchedeplusenplusfaireparticiperlesecteurprivauxprogrammesdaidemultilatraleetbilatrale.Ilfautaffinerlesmthodesdesuividesapportsdusecteurpriv.LenquteFNUAP/NIDIsurlesressourcesnapasencoretentdvaluerler=ledusecteurpriv,maislestudesmenesdanslespaysfournissentquelquesinformationscesujet.Cestudesetdautresencoremontrentquediffrentesformulesamalgamantfinancementetservicesdesourcepubliqueouprivesontpossibles.Cesformulessontlessuivantes:financementdedispensairesprivspardesfondationsprives,investissementprivdanslducationenmatiredeplanificationfamiliale,fournitureouparrainagedeservicesdeplanificationfamilialedansdestablissementsbutlucratif,etplansdassurancespublicsouprivsprenantenchargelesservicesdesantenmatiredereproduction.338. t Beaucoupdepaysencouragentlaprestationprivedeservices,enparticulierlorsqueles *&, utilisateursontlesmoyensdelespayer,etlatarificationdesservicesfournispardesentitspubliquesdefa onenrecouvrerunepartieducoEt.Lesprogrammesderformedusecteurdelasantutilisentcesformulespourrendreplusefficaceetplusrentablelaprestationdesservicesdesant.Lesenqutes ,(/ surlesdpensesdesmnagesmontrentrgulirementquebeaucoupdegensacquittentlecoEtdessoinsfournisparlesprestataires(publics,privsettraditionnels),ycomprisdessoinsdesantenmatiredereproduction.Onpourraitamliorerlaplanificationdesprogrammessilonvaluaitrgulirementlavolontetlacapacitdesdiffrentsgroupesdelapopulationdepayerdesservicesdesantenmatiredereproductiondequalit.339. t Ledveloppementdescomptessanitairesnationauxetlinclusiondanslesenqutes  dinformationssurlescoEtsetlavolontdepayersontautantdefaitsnouveauxpositifsquifaciliterontlesuividestendancesdesressourcesprives.Parmilesfaitsnouveauxintressantsconstatsauplannational,citonslinclusiondesservicesdesantenmatiredereproductiondanslesplansdassurancesnationaux(commeenBolivieetauMexique).Endpitdesnombreuxproblmestechniquesetgestionnairesquirestentsurmonter,sagissantenparticulierderendrelesservicesaccessiblesauxpauvresetautresgroupesmarginalissdelapopulation,lesperspectivesdunaccroissementdur=ledusecteurprivdanslaffectationdesressourcesauxprogrammessontbonnes.LeFNUAPacoparrainlorganisationderunionspourdvelopperuneInitiativefaisantappelausecteurpriv.Lorsduneruniontenueennovembre1998,ilatrecommanddtendrelInitiativeauniveaunationaletdefinancerdestudestechniquessurlesquellessappuyerpoursusciterencoredavantagelintrtetlacollaborationdusecteurpriv. @Ler=ledesorganisationsnongouvernementalesetdesfondationsprives  ;S 340. t Lesorganisationsnongouvernementalesontprisdeplusenplusdimportanceentantque  partenairespartentiredesgouvernementsetprincipauxbnficiairesdesapportsderessourcestantnationauxquinternationauxenfaveurdellaborationdeprogrammesetdelexcutiondactivitsintgresdesantenmatiredereproduction.CommelarecommandleProgrammedaction,ilfautpoursuivredanscettevoieensappuyantsurlessuccsdjremports,notammentdanslesdomainesdelaprventionetdelaluttecontreleVIH/sida,desprogrammesenfaveurdesadolescentsetdelexprimentationdeformulesnovatricesconcernantlesprogrammes.Encequilesconcerne,lesfondationsprivesontversautotal141millionsdedollarsen1996pourfinancerlesprogrammesdepopulationdanslespaysendveloppement,soit66%deplusquen1995.341. t Beaucoupdefondationsinternationalesetorganismesdonateursinternationauxappuientles Wo  activitsderechercheetdeprogrammedanslesdomainesdesactivitsdeplaidoyer,delIECetdelaprventionduVIH/sida,entreautresquestionssurlaquellelaCIPDavaitinsist.LesfondssontsouventacheminsparlintermdiairedONGnationales,cequirenforceledveloppementduvastesecteurdesONGentantquefournisseurauniveaulocal,dansdebonnesconditionsdconomieetdefficacit,dinformationsetdeservicesdesantenmatiredereproductionetentantquagentduneprisedeconsciencedesquestionsdepopulation.342. t En1996,lesprincipalesfondationsdonatricesonttlaFordFoundation,laRockefeller E&]"( Foundation,laMacArthurFoundation,laHewlettFoundationetlaMellonFoundationTkXKXXkXKX#xXXkXKWXKXXX#x      5  d $  5     5 R     W hWXK  ,WW  ,  WXKX ,WTWXKXhWXKX#xXhWXKWXKXhX#x      1TKJires..    WXKXXWXKkXKXXWXK..  ,quiontvers 5'M#) chacuneentre10et30millionsdedollarsenfaveurdesactivitsdepopulation.Ennovembre1998,laPackardFoundationaannoncquelleaffecteraitplusde300millionsdedollarsauxprogrammesinternationauxdepopulationetdesantenmatiredereproductionaucoursdescinqprochainesannes(19992003),vnementextrmementencourageant.  +'. 343. t DesfondationscommelanouvelleUnitedNationsFoundation,filialedelaTurnerFoundation,   ontversdessubventionsciblessurlapopulationetlesfemmes,laccenttantmisplusspcialementsurlesadolescents. loccasiondesapremiresriedesubventions,enmai1998,cetteFondationafourni8millionsdedollarsauFNUAPpoursixprojetssurlapopulation.Lorsdeladeuximesriedesubventions,elleverseraauFNUAP,surdeuxans,4,3millionsdedollarspourlapromotiondelasantdesadolescentsenmatiredereproductionetdesexualit.Enoutre,laWilliamH.GatesFoundationavers1,7milliondedollarslOrganisationdesNationsUnies,cesfondstantdestinsappuyerlacollaborationentrepaysendveloppement.CessubventionssontdesexemplesdapportsprivsderessourcesciblesquiaurontunimpactsurlexamenCIPD+5enfinan antunforumspcialdelajeunesseainsiquedesprogrammesdemobilisation,dducationetdeformationenfaveurdelasantdesadolescentsenmatiredereproductiondanslargiondelAmriquelatineetdesCara5bes. @Programmesdinvestissementsectorieletapprocheslchelledusecteur  =U  344. t Certainesformulesnouvellesvisantamliorerlimpactetlaviabilitdelacooprationpour   ledveloppementintressenttoutparticulirementlesapportsderessourcesetlagestiondesprogrammes.Lesprogrammesdinvestissementsectoriel(PIS)etlesapprocheslchelledusecteur(AES)sontdeuxdecesformulesnouvelles.Ellespermettenttoutesdeuxderemdierauxdifficultsouauxdfautsdesmcanismestraditionnelsdelappuidesdonateursauxprojetsetprogrammes,parmilesquelsladispersiondelagestiondesressources,lemaintiendedsquilibresbudgtairesdusaufaitquelonfaitlapartbelledesprojetsdelongueduresansdisposerdemcanismesdesuivietdvaluationadquats,etlefaitquedesprojetsper uscommedirigsdelextrieurnesuscitentpaspartoutlemmeintrt.345. t LesPISetlesAES,quinesontpasdesnotionstoutfaitnouvelles,sontactuellementmisen Yq oeuvredansuncertainnombredepaysoilsciblentunsecteurparticulier.LesAESsedistinguentdesPISsurtoutparlefaitquellesincorporenttouteslescatgoriesderessourcesauxquellesilestfaitappeldansunprogrammesectoriel,etpasseulementlesinvestissements,commedanslecasdesPIS.Lesdeuxformulesontencommundesobjectifssectorielsprcis,desapportsderessourcespartagsouparalllesainsiquunepolitiquegnraleetunplandinvestissementscohrentsetbiendfinis.Ellessecaractrisentparlefaitquenassumantuneresponsabilitaccruedansllaborationetlexpressiondecetteapproche,lepaysbnficiaireper oitcellecicommesienne.OnnedisposeencorequedinformationsprliminairessurlefficacitdesPISetdesAES,maisilsreprsententbiendesmodalitsdaideaudveloppementquirenforcentlacommunicationetlacollaborationentrelespaysendveloppementetlesdonateursencequiconcernelesobjectifsdesprogrammesetlarpartitiondesressources.LemcanismedesAESestdeplusenplusutilisdanslecadredesinitiativesglobalesderformedusecteurdelasant.346. t Certainspays(dontleNpaletleBangladesh)exprimententactuellementdesapproches %!' participativesdelamiseenplacedesservicesessentielsquedoiventfournirlessystmesdesant.Parailleurs,ladcentralisationdelagestiondesrformesdusecteurdelasantouvredenouvellesperspectiveslamobilisationetlutilisationplusefficacedesressourceslocales.Lunedesquestionsessentiellesaborderrestelareprsentationdetouteslespartiesprenantes,ycompriscellesquisontchargesdapprouverlesprogrammesdesantenmatiredereproduction. @77RessourcesdestineslaralisationdesobjectifsgnrauxdelaCIPD  ,(/ Ї347. t LeProgrammedactiondelaCIPDaconsidrquelesquestionsdepopulationtaientun  lmentfondamentalduneapprocheplusgnralemettreenoeuvreaunomdudveloppementdurableetqui,outrelesprogrammesintgrsdesantenmatiredereproduction,englobelesactivitsdeprestationdesautresservicessociauxdebase,lamliorationdelaconditiondelafemmeetdautresinitiativesrelevantdudveloppement.LaCIPDsestconcentresurlecalculdesressourcesncessaireslaralisationdesprincipauxlmentsdelasantenmatiredereproductionetdesprogrammesdepopulationdanslecadredunprogrammedactionconcert,maisleProgrammedactionabienprcisquilfallaitengagerparalllementdautresactivitsimportantes,enaffirmantquelesobjectifschiffrs,parmilesquelsles17milliardsdedollarsquilfaudraitrunirchaqueannepartirdelan2000pourfinancerlesprogrammesintgrsdepopulation,devraienttrecompltspardesressourcesdestinesfinancerlaralisationdesautresobjectifsquiytaientnoncs,telsquelarductiondelamortalitinfantile,postinfantileetmaternelle,lducationdebasepourtous(etenparticulierlesfilles)etlerenforcementdesmoyensdactiondesfemmes.348. t Onacalculquelespaysendveloppementetlespaysentransitionconsacrentenviron0,2% v  deleurPNBcombinauxactivitsdepopulationquifontpartiedu traindemesureschiffres.Lesdonnesdisponiblespourlensembledesactivitsentreprisesdanslessecteursdelasantetdelducationmontrentquelesressourcesquisontconsacreslensembledecessecteurssontnettementplusimportantes.Dunefa ongnrale,cespaysconsacrentapproximativement2%deleurPNBausecteurdelasantet4%celuidelducation.Silonconsidrequelasantetlducationsontlesdeuxprincipauxpostesdesdpensessociales,lesdpensesconsacresauxmesureschiffresdelaCIPDnereprsententque3%toutauplusdesdpensessociales.Dixpourcentseulement,environ,desdpensesdesantvontauxactivitsdesantenmatiredereproductionetdeplanificationfamiliale,endpitdusurcro3tdemaladiesliescesoussecteurdanslespaysendveloppementetdufaitquebeaucoupdinterventionsprsententunbonrapportcoEtefficacit. @ Rcentsprogrsdespartenariatspourledveloppement   349. t LInitiative20/20,queleSommetsocialde1995aentrine,reprsentelengagementmutuel 1 prisparlespaysdveloppsetlespaysendveloppementpartenairesdesefforcerdallouerenmoyenne20%deleurAPDet20%deleurbudgetnational,respectivement,auxservicessociauxdebase.SelonladfinitionconvenuelorsdunerunionsurlInitiative20%20%tenueOsloen1996,lescinqcomposantesdesservicessociauxdebasesontlessuivantes:santdebase;ducationdebase;santenmatiredereproduction,ycomprisplanificationfamilialeetsantenmatiredesexualit;nutrition;etapprovisionnementeneauetassainissement.Lacomptabilitdesdpensespubliquesdistinguerarementlesservicessociauxdebasedesautrespostesdedpenses,commeceuxdessystmesdesoinsdesanttertiaires,commelesh=pitaux,ouceluidelducation,quienglobelesuniversits.350. t Depuis1996,unecertainnombredtudesspcialesonttralisesdansdenombreuxpaysen %!' dveloppementpourcalculerlesdpensesconsacresauxservicessociauxdebase.UneruniondesuivitenueHanoienoctobre1998,laquelleontparticip29paysendveloppement,19paysdonateurs,11ONGinternationaleset13organisationsmultilatralesdedveloppement,adbouchsurladoptiondundocumentde31paragraphes,le ConsensusdeHanoisurlInitiative20%20%:accsuniverselauxservicessociauxdebase.LesparticipantsontconsidrquelactuellecriseconomiqueetfinancirerendaitdautantplusintressantelInitiative20%20%pourcequiestdeprotgerlaccsdesgroupeslesplusvulnrablesdelasocitauxservicessociauxdebase.Ilsontgalementconsidr w,(. quecetteInitiativepouvaitpermettredappliquer,dupointdevuedellment apports,lastratgiedepartenariatduComitdaideaudveloppement(CAD)noncedansShapingthe21stCentury:The  ContributionofDevelopmentCooperation,enfaisantremarquerquauniveaudespays,lesbesoins  communspeuventvarierenfonctiondelasituationlocale.IlsontengagleCADtablirunrapportsurlappuidesdonateursauxservicessociauxdebaseenutilisanttantlesdonnescommuniquesparlesmembresquelvaluationdesactivitsdexamendelaideparlespairs,etlesoumettrelarunionprparatoireduSommetmondialpourledveloppementsocial+5.LesparticipantssontconvenusqueleConsensusdeHanoietlobjectifconsistantrendreuniversellaccsauxservicessociauxdebasedevraienttreprsentsauxinstancesinternationalescomptentesenvuedesolliciterleurappuicettefin.351. t Pendantlexercice1998,laBanquemondialea,parlintermdiairedumcanismedelaBanque   internationalepourlareconstructionetledveloppementetdesprtsconsentisparlAssociationinternationalededveloppement(IDA),financdesinvestissementsdanslesecteursocialhauteurde8,48milliardsdedollars.Cechiffreinclutlesprtspourlesecteursocial,lasant,lanutrition,lapopulation,lducationainsiquelescomposantes protectionsocialedesautresengagementssectoriels.LesprtsdelaBanquefinancentdeplusenplusdesprogrammesintgrsdesantenmatiredereproductionquidonnentlaprioritauxquestionsdepopulation;ellelefaitsoitdirectement,soitparlintermdiairedelaidesectorielleetdelarformedusecteurdelasant.SelonleRapportannueldelaBanquepour1998,celleciaconsacrenmoyenne,depuislexercice1992,354millionsdedollarsparandesprojetsenglobantcesdeuxcomposantes.352. t LeRapportannueldelaBanquepour1998relvequedesallocationsimportantesonttverses d| auxcomposantes galitentrelessexes(2,5milliardsdedollars);auxsecteursdelasant,delanutritionetdelapopulation(2milliardsdedollars),etlducation(3,1milliardsdedollars).Ausurplus,3,76milliardsdedollarsonttversssousformedeprtspourdesactivitsdansledomainedelaprotectionsociale,quienglobentdesprojetsvisantaiderlespauvresfairefaceauxdifficultsetmutationsconomiques,aiderlesrfugisetautrespersonnesdplacessetrouvantdansunesituationdurgenceetappuyerllaborationdepolitiquesrelativescesquestionsainsiquelamiseenoeuvredinitiativeslocalesdedveloppementsocial.353. t Ilatannoncennovembre1998quelIDApourraverser20,5miliiardsdedollarsaumoins BZ 80paysdumondeparmilespluspauvresentrelemilieude1999etlemilieude2002.LaBanqueaindiququellecompteaffecter50%desressourcesdelIDApendantcettepriodeauxpaysafricainsquisengagentrduirelapauvret,notammentpardesinterventionsauniveaudesservicessociaux,larformedelconomieetlapromotiondunecroissancedurablepourtous.354. t LestudesentreprisesdanslecadredelInitiative20%20%permettentdesefaireuneide P$h % approximativedesdpensesquelespaysendveloppementconsacrentauxservicessociauxdebaseainsiquedesressourcessupplmentairesquisontncessaires.Silonconsidreglobalementtousleslmentsdesservicessociauxdebase,ilfaudraentre70et80milliardsdeplusquecequiestactuellementdpenspourrendreuniversellaccslensembledecesservices.Lcartparrapportauxbesoinsinclutles7milliardssupplmentairesrequispourmettreenoeuvreleslmentschiffrsduProgrammedactiondelaCIPD.355. t LUnioneuropenne(UE)aannoncauCairequelleenvisageaitdaccro3tresonaideausecteur >+V'- delapopulation,quidevraittremultiplieparplusde10dicilafindusiclepouratteindreunchiffre .,F(. totalannuelquidevraitstablir347millionsdedollarsenlan2000.Elleaaugmentsonappuifinancierauxprojetsetprogrammesdepopulation;en1997,elleavaitallouenviron140millionsdedollarsauxactivitsenmatiredepopulation.Lerenforcementdelavolontpolitiqueetdelacapacittechniquedalloueretdesuivrelesfondsainsidbourssdevraitainsipermettredecomplterlesmcanismesbilatrauxetmultilatrauxexistants.356. t Lacooprationtechniqueentrepaysendveloppementsestintensifiegr celextensiondes  activitsduProgrammedesPartenairespourlapopulationetledveloppement(lInitiativeSudSud),appuyesparleFNUAPetlesapportsdefondationsprives.CesactivitsreprsententunmcanismesupplmentaireprsentunbonrapportcoEtefficacitpourlassistancetechniqueetunesourcesupplmentairedapportsfinanciers. @QQ&Obstacles     Paysdonateurs    357. t DepuislaCIPD,onarelevuncertainnombredetendancespositives.Enpremierlieu,la G_  priode19941995atmarqueparuncertainaccroissementdelaideextrieuredansledomainedelapopulation.Ensecondlieu,plusieurspaysdonateursontdonnsuitelaCIPDenrvaluantleurspolitiquesdassistanceetler=lequeleProgrammedactiondevraitjouerdansleurstratgieglobaledaideaudveloppement.LAllemagne,leDanemark,lestatsUnis,leJapon,lesPaysBasetleRoyaumeUnionttousapportdeschangementsimportantsleursstratgiesdaidedefa onquellesserventmieuxlesobjectifsdelaCIPD.358. t Enoutre,lapartdelAPDconsacrelapopulationaaugmentdepuislaCIPD;en1997,elle 5M aatteintlerecordhistoriquede3,09%(chiffresprliminaires)delAPD,montrantainsiquelacommunautdesdonateursaccordeplusdimportanceauxquestionsdepopulationqueparlepass.Cettetendanceestencourageante,maislemontanttotaldelAPDbaissedepuisquelquesannes;le  pourcentageindiqurefltedoncenfaitunecroissancenettementpluslente,voirengativedelaparttotaledesressourcesallouesauxactivitsdepopulation.359. t Malheureusement,forceestdeconstaterquesilefinancementdecesactivitsaprogressdepuis 3K  laCIPD,ilnelapasfaitunrythmequipermettedatteindrelobjectifconvenude17milliardsdedollarsdicilan2000.LerenforcementdelamobilisationdesfondsdanslaperspectivedesobjectifsderessourcesfixsparlaCIPDsestheurtlalgretendancelargressiondelAPD,ellemmedueplusieursfacteurs.Certainspaysdonateursontrduitleuraidedanslecadreduneffortgnralderductiondesdficitsbudgtaires.Certainspaysnecroientplusgurelefficacitdelaideaudveloppement.IlsepeutgalementquelAPD,allouepourlessentieldesprojetsdusecteurpublic,aiteup tirdelaforteaugmentationdesinvestissementsdusecteurprivdans10ou12paysendveloppementpendantlapriode19931996etdufaitqueler=lecentraldudveloppementaxsurlemarchestdeplusenplusprivilgi.360. t Latendanceladcentralisationtantdelaideextrieurequedesressourcesnationales,ainsique ' $+ larformeglobaledesstructuresontcompliqulagestion,lesuivietlvaluationdesprogrammes.Cestendanceslarestructuration,quiamliorerontlongtermelefficacitdelaide,nontlaissauxpaysdautrechoixquedtofferplusrapidementleurscapacitstechniquesetfinanciresdexcuterdesprogrammes.  X,p(0 361. t Larigiditdespolitiquesdassistancedesdonateurscadremalaveclasouplessencessairepour   accro3trelesapportsderessourcesetlesutiliserdefa onefficaceetpourexploiterlessystmesintgrsdegestiondesdonateursquisontaudemeurantlafoisastreignantsetinadaptsausuividuneaidedcentraliselapopulation.362. t Leniveaudengagementdecertainspaysdonateursestunautreobstaclepourlaralisationdes  objectifsderessourcesfixsdansleProgrammedaction.Uncertainnombredepaysdonateursqui,avantlaCIPD,avaientconsacrunepartrelativementfaibledeleurAPDauxactivitsdepopulationmaintiennentcefaibleniveaudecontribution,endpitduconsensusquisestdgagsurlecaractrecentraldelapopulationpourledveloppementetdelancessitdemettreenoeuvreleplande20ansquifiguredansleProgrammedaction.CestainsiquuncertainnombredepayseuropensnaffectentquenettementmoinsdunpourcentdeleurAPDlamiseenoeuvreduProgrammedaction.363. t Enconsidrantleschosessousunautreangle,silensembledespaysdonateursdontlaide   natteintmmepasactuellemententre3,5et4%delAPDavaientversen1996unecontributiongalecetaux,entre902millionset1milliard110millionsdedollarssupplmentairesauraienttdisponiblespourfinancerlesactivitsinternationalesenmatiredepopulation,ensusdes2milliardsquileursontactuellementaffectes.SilonparvenaituneproportiondelAPDsuprieure(entre4et5%),cequiseraitdailleursconformelextensiondeladfinitiondesprogrammesdepopulationetdesantenmatiredereproduction,onauraitpuarriver1milliard710millionsdedollarssupplmentaires. Paysendveloppement   364. t Outrelescontraintesfinancires,linsuffisancedesresourcestechniquesethumainesfigure  8 parmilesobstacleslamiseenoeuvreduProgrammedactiondelaCIPDleplussouventcitsdanslesrapportsdespaysendveloppement.Dautresfacteurstendententraverlaugmentationdesapportsderessources:lescrisesfinancires,lesprixtrsbasdesproduitsdexportation,lescontraintesliesauxprogrammesdajustementstructurelencoursetlinstabilitpolitique.Danscesconditions,lesdclarationsdintentionnesontpastoujourssuiviesparuneallocationderessourcesnationalesauxprogrammesdepopulation,auxservicessociauxdebaseetauxprogrammesdestinspromouvoirlgalitentrelessexes.365. t Lapauvretetlesmesuresprendrepourfairefaceauxcrisesconomiquesquiontfaitdiminuer ! desressourcespubliquesdjpeuabondantesfontquelesressourcesdisponiblespourlesprogrammessociauxdebasesonttrsinsuffisantesparrapportauxbesoins.Onnatoujourspastranchlaquestiondesavoirenfonctiondequellesprioritslesdcisionsenmatiredegestionetdefinancementdevraienttreprises.Lemontantde8milliardsdedollarsquiatmobilisauniveaunationalpourlesactivitsenmatiredepopulationestencoreinfrieurde3,3milliardslobjectiffixpourlan2000.Onnevoitpasbiencomment,auvudescirconstancesactuelles,ilseraitpossibledecomblertotalementlcart,maisilyalieudenpargneraucuneffortpourrenoueraveclesgainsenregistrsaucoursdelapriode19941997etlesprogrsquilsavaientpermisdefaire.366. t Lavolontpolitiquerisquedesessoufflerdslorsquelespaysendveloppementnefournissent ($+ pasentempsvouludesinformationsexactessurlespolitiquesappliques,informationsquidonneraientuneidedesquestionsdepopulationnationales,desprogrsaccomplisdanslaralisationdesprogrammesetdesliensavecdautresquestionsdedveloppementetquiaideraientmobiliserunappuipourpoursuivrelesactivits.Tantquelonnedisposepasdedonnessuffisantesetsystmatiquessur ,(/ lesapportsderessourcesetlesbesoinsdesprogrammes,ilestdifficiledvalueretdeclasserlesbesoins,dedresserlebilandesprogrammesencoursetdemobiliseretderpartirlesressources.367. t DesprogrsintressantsonttaccomplisdepuislaCIPD,maislesprogrammesdepopulation &> continuentdeseheurterdanscertainspaysuneoppositiontraditionnelleouculturellequiyentravelamobilisationdesressources.Cetteoppositionpeutgalementinfluersurlaportedesprogrammesdepopulationsusceptiblesdesevoirallouerdesressources.Ilestarrivquedescampagnesdedsinformationsoientlancespourstigmatiserlesactivitsdepopulationetsusciterlhostilitdelopinionendnigrantlebutdesprogrammesdepopulation.LIEC,laformationetlesactivitsdeplaidoyerdestinesprsenterlesquestionsdepopulationetleurimportancepourlesstratgiesdedveloppementpeuventcontribuerdissipercesprventions. @ Mesurescomplmentairesadopter    368. t Lespaysbnficiaires,lespaysdonateurs,lesorganisationsmultilatrales,parmilesquellesles   banquesdedveloppementrgional,ainsiquelesfondations,lesecteurpriv,lesONGetlesautresmembresdelasocitciviledoiventtousredoublerdeffortspourfairecampagneenfaveurdelamiseenoeuvreduProgrammedactiondelaCIPDetaideratteindreleniveauderessourcesncessairecettemiseenoeuvre.369. t Lesgouvernementsdespaysendveloppementdoiventlargirleursinvestissementsdansle  secteursocialausenslargeetsemployercouvrirunepartcroissantedeleursbesoinsnationaux.370. t Lesgouvernementsdespaysendveloppementdoiventcontinuerdeveillercequeles E] ressourcesnationalesetextrieuressoientutilisesefficacement,enrenfor antpourcelalescapacitstechniquesetgestionnairesdesprogrammesdesantenmatiredereproduction,comptespcialementtenudeformulestellesquelapprochelchelledusecteuretladcentralisation.371. t Lesgouvernementsdespaysendveloppementdoiventrenforcerlesmcanismesde c{ coordinationdesprogrammesnationauxdesantenmatiredereproductionenyassocianttouslespartenaires!ycomprislesorganisationsdelasocitcivile,lesONGetlesecteurpriv.Deplus,lespaysdonateursetlespaysbnficiairesdoiventsemployeramliorerlaplanificationetlamiseenoeuvredesprogrammesdepopulationetleursliensaveclesstratgiesdedveloppement.372. t Lesgouvernementsdespaysendveloppementdoivententreprendredestudespourcrerune q # basedeconnaissancescapabledereprsenterlesrelationsdinterdpendanceentrelapopulation,lenvironnement,lapauvretetledveloppement.Cestudesdoiventtreralisesunniveauavancetreliesunestratgiedeplaidoyerdefa onqueleursmessagesatteignentlepublic,lesmdias,lesparlementairesetautresgroupesinfluentsetsoientassimilspareux.373. t Enfin,touslespaysettouslespartenairesdoiventconsidrerlapplicationduProgramme %!) dactioncommeuneffortconcertdanslecadreduqueltouteslespartiescontinuentdeprogresserensemblesurlavoiedelaralisationdesobjectifsdelaCIPD.Touslespays,dveloppsouendveloppement,doiventsecommuniquerdefa ontransparenteetprciseetentempsvouludesinformationssurltatdavancementdesprogrammes,lesdifficultsrencontres,lesressourcesengagesetlesdpenseseffectues.374. t Aprsdeuxannesdecroissanceencourageantedesmontantsdelaideinternationaleaux }+'0 activitsdepopulation,en1994et1995,lesmontantsdelAPDontdiminuen1996et1997.En1996, m,(1 laideinternationalelapopulationaoscillautourdesonniveaude1995;pour1997,leschiffresprliminairesfonttatdunelgrediminution.Cestuneralitaffligeanteetdmoralisante,compteparticulirementtenudesretombesdjngativessurlaprestationdeservicessociauxdelacriseconomiqueetfinancirequeconnaissentdepuis18moislAsieduSudEst,laRussieetlAmriquelatineainsiquedelavulnrabilitpersistantedautrespaysetrgionsendveloppement.CesralitsdesplusdstabilisantesaviventlinquitudedetouteslespartiesetpersonnesdterminesatteindrelesobjectifsqueleProgrammedactiondelaCIPDafixspouramliorerlaqualitdelavie.Ilfautesprerquelapriode19961998savreratrelaseuleanomalieetquelamobilisationdelaideinternationaleauxactivitsenmatiredepopulationreprendrasamarcheenavanten1999poursacclrerenlan2000etaudel.      BIBLIOGRAPHIE   FamilyPlanningandReproductiveHealthinCCEEandCIS:documentdetravail,FNUAP/OMS  Europe,dcembre1997.InformalTripReportsfromHighLevelMeetingsinAddisAbaba,Ethiopia;Aruba,andBangkok, 3 Thailand.FNUAP,1998.  # PreliminaryReportonResearchProjectExaminingFollowuptotheICPD.NewYork,Centerfor Y q  InternationalCooperation,NYU,1998.PostCairoReproductiveHealthPoliciesandPrograms:AComparativeStudyofEightCountries,K.    Hardeeetcoll.,ThePOLICYProjectoftheFuturesGroup,1998.   RegionalEconomicandSocialCommissionReports,ECOSOCforLACD,ESCAP,andECA,1998.   OrganisationdesNationsUnies.Populationetdveloppement.Programmedactionadoptlissue #;  delaConfrenceinternationalesurlapopulationetledveloppement,LeCaire,513septembre1994.Volume1.Dpartementdelinformationconomiqueetsocialeetdelanalysedespolitiques,  ST/ESA/SER.A/149.NewYork,OrganisationdesNationsUnies,1995.OrganisationdesNationsUnies.WorldPopulationMonitoring1996.SelectedAspectsofReproductive AY RightsandReproductiveHealth.NewYork,OrganisationdesNationsUnies,1998. 1I UNFPAFieldInquiryResponses,TPDICPD+5Secretariat,1998.  UNFPANationalReports.UNFPA,TPD,1997.OMS.GlobalandRegionalEstimatesofIncidenceofMortalityDuetoUnsafeAbortionwithaListing 3 ofAvailableCountryData(WHO/RHT/MSM/97.16)Genve,OMS,1998.  # OMS/UNICEF.Revised1990EstimatesofMaternalMortality(WHO/FRH/MSM/96.11et Yq  UNICEF/PLN/96.1)Genve,1996.FR,.US.,ԛ̜', X'̛̜  ("@*  NOTES   ......